19:1 ⧉ ⤴︎ וַיְהִ֗י כִּשְׁמֹ֙עַ֙ הַמֶּ֣לֶךְ חִזְקִיָּ֔הוּ וַיִּקְרַ֖ע אֶת ־בְּגָדָ֑יו וַיִּתְכַּ֣ס בַּשָּׂ֔ק וַיָּבֹ֖א בֵּ֥ית יְהֹוָֽה ׃
καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Εζεκιας καὶ διέρρηξεν τὰ ἱμάτια ἑαυτοῦ καὶ περιεβάλετο σάκκον καὶ εἰσῆλθεν εἰς οἶκον κυρίου
Quae cum audisset Ezechias rex , scidit vestimenta sua , et opertus est sacco , ingressusque est domum Domini .
ወሶበ ፡ ሰምዐ ፡ ንጉሥ ፡ ሕዝቅያስ ፡ ሠጠጠ ፡ አልባሲሁ ፡ ወለብበ ፡ ሠቀ ፡ ወቦአ ፡ ቤተ ፡ እግዚአብሔር ።
When King Hezekiah heard it, he tore his clothes, covered himself with sackcloth, and went into Yahweh’s house.
19:2 ⧉ ⤴︎ וַ֠יִּשְׁלַ֠ח אֶת ־אֶלְיָקִ֨ים אֲשֶׁר ־עַל ־הַבַּ֜יִת וְשֶׁבְנָ֣א הַסֹּפֵ֗ר וְאֵת֙ זִקְנֵ֣י הַכֹּהֲנִ֔ים מִתְכַּסִּ֖ים בַּשַּׂקִּ֑ים אֶל ־יְשַׁעְיָ֥הוּ הַנָּבִ֖יא בֶּן ־אָמֽוֹץ ׃
καὶ ἀπέστειλεν Ελιακιμ τὸν οἰκονόμον καὶ Σομναν τὸν γραμματέα καὶ τοὺς πρεσβυτέρους τῶν ἱερέων περιβεβλημένους σάκκους πρὸς Ησαιαν τὸν προφήτην υἱὸν Αμως
Et misit Eliacim praepositum domus , et Sobnam scribam , et senes de sacerdotibus , opertos saccis , ad Isaiam prophetam filium Amos .
ወለአኮሙ ፡ ለኤልያቄም ፡ መጋቢ ፡ ወለስምናስ ፡ ጸሓፊ ፡ ወለሊቃነ ፡ ካህናት ፡ እንዘ ፡ ልቡስ ፡ ሠቀ ፡ ኀበ ፡ ኢሳይያስ ፡ ነቢይ ፡ ወልደ ፡ አሞጽ ።
He sent Eliakim, who was over the household, Shebna the scribe, and the elders of the priests, covered with sackcloth, to Isaiah the prophet the son of Amoz.
19:3 ⧉ ⤴︎ וַיֹּאמְר֣וּ אֵלָ֗יו כֹּ֚ה אָמַ֣ר חִזְקִיָּ֔הוּ יוֹם ־צָרָ֧ה וְתוֹכֵחָ֛ה וּנְאָצָ֖ה הַיּ֣וֹם הַזֶּ֑ה כִּ֣י בָ֤אוּ בָנִים֙ עַד ־מַשְׁבֵּ֔ר וְכֹ֥חַ אַ֖יִן לְלֵדָֽה ׃
καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν τάδε λέγει Εζεκιας ἡμέρα θλίψεως καὶ ἐλεγμοῦ καὶ παροργισμοῦ ἡ ἡμέρα αὕτη ὅτι ἦλθον υἱοὶ ἕως ὠδίνων καὶ ἰσχὺς οὐκ ἔστιν τῇ τικτούσῃ
Qui dixerunt : Haec dicit Ezechias : Dies tribulationis , et increpationis , et blasphemiae dies iste : venerunt filii usque ad partum , et vires non habet parturiens .
ወይቤሎ ፡ ዕለተ ፡ ምንዳቤ ፡ ዮምአ ፡ ወዕለተ ፡ መንሱትአ ፡ ወመቅሠፍትአ ፡ ዛቲ ፡ ዕለት ፡ እስመ ፡ አኀዛ ፡ ማሕምም ፡ ለእንተ ፡ ትወልድ ፡ ወኀይለ ፡ አልባቲ ።
They said to him, “Hezekiah says, ‘Today is a day of trouble, of rebuke, and of rejection; for the children have come to the point of birth, and there is no strength to deliver them.
19:4 ⧉ ⤴︎ אוּלַ֡י יִשְׁמַע֩ יְהֹוָ֨ה אֱלֹהֶ֜יךָ אֵ֣ת ׀ כׇּל ־דִּבְרֵ֣י רַבְשָׁקֵ֗ה אֲשֶׁר֩ שְׁלָח֨וֹ מֶֽלֶךְ ־אַשּׁ֤וּר ׀אֲדֹנָיו֙ לְחָרֵף֙ אֱלֹהִ֣ים חַ֔י וְהוֹכִ֙יחַ֙ בַּדְּבָרִ֔ים אֲשֶׁ֥ר שָׁמַ֖ע יְהֹוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ וְנָשָׂ֣אתָ תְפִלָּ֔ה בְּעַ֥ד הַשְּׁאֵרִ֖ית הַנִּמְצָאָֽה ׃
εἴ πως εἰσακούσεται κύριος ὁ θεός σου πάντας τοὺς λόγους Ραψακου ὃν ἀπέστειλεν αὐτὸν βασιλεὺς Ἀσσυρίων ὁ κύριος αὐτοῦ ὀνειδίζειν θεὸν ζῶντα καὶ βλασφημεῖν ἐν λόγοις οἷς ἤκουσεν κύριος ὁ θεός σου καὶ λήμψῃ προσευχὴν περὶ τοῦ λείμματος τοῦ εὑρισκομένου
Si forte audiat Dominus Deus tuus universa verba Rabsacis , quem misit rex Assyriorum dominus suus ut exprobraret Deum viventem et argueret verbis , quae audivit Dominus Deus tuus : et fac orationem pro reliquiis quae repertae sunt .
እመ ፡ ከመ ፡ ቦአ ፡ ከመአ ፡ ይስማዕ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላክ ፡ ንባቦ ፡ ለረፋስቂስ ፡ ኵሎ ፡ ዘነበበ ፡ ዘለአከ ፡ ንጉሠ ፡ ፋርስ ፡ እግዚኡ ፡ ከመ ፡ ይፀርፍ ፡ ላዕለ ፡ እግዚአብሔር ፡ ሕያውአ ፡ ወያስተሐቅሮአ ፡ በነገር ፡ ዘሰምዐ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላክከ ፡ ወጸሊ ፡ ላዕሌነአ ፡ ለእለአ ፡ ተረፍነአ ።
It may be Yahweh your God will hear all the words of Rabshakeh, whom the king of Assyria his master has sent to defy the living God, and will rebuke the words which Yahweh your God has heard. Therefore lift up your prayer for the remnant that is left.’”
19:5 ⧉ ⤴︎ וַיָּבֹ֗אוּ עַבְדֵ֛י הַמֶּ֥לֶךְ חִזְקִיָּ֖הוּ אֶֽל ־יְשַׁעְיָֽהוּ ׃
καὶ ἦλθον οἱ παῖδες τοῦ βασιλέως Εζεκιου πρὸς Ησαιαν
Venerunt ergo servi regis Ezechiae ad Isaiam .
ወበጽሑ ፡ ደቀ ፡ ንጉሥ ፡ ኀበ ፡ ኢሳይያስ ።
So the servants of King Hezekiah came to Isaiah.
19:6 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֤אמֶר לָהֶם֙ יְשַֽׁעְיָ֔הוּ כֹּ֥ה תֹאמְר֖וּן אֶל ־אֲדֹנֵיכֶ֑ם כֹּ֣ה ׀ אָמַ֣ר יְהֹוָ֗ה אַל ־תִּירָא֙ מִפְּנֵ֤י הַדְּבָרִים֙ אֲשֶׁ֣ר שָׁמַ֔עְתָּ אֲשֶׁ֧ר גִּדְּפ֛וּ נַעֲרֵ֥י מֶלֶךְ ־אַשּׁ֖וּר אֹתִֽי ׃
καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ησαιας τάδε ἐρεῖτε πρὸς τὸν κύριον ὑμῶν τάδε λέγει κύριος μὴ φοβηθῇς ἀπὸ τῶν λόγων ὧν ἤκουσας ὧν ἐβλασφήμησαν τὰ παιδάρια βασιλέως Ἀσσυρίων
Dixitque eis Isaias : Haec dicetis domino vestro : Haec dicit Dominus : Noli timere a facie sermonum quos audisti , quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me .
ወይቤሎሙ ፡ ኢሳይያስ ፡ በልዎ ፡ ለእግዚእክሙ ፡ ከመዝ ፡ ይቤ ፡ እግዚአብሔር ፡ ኢትፍራህአ ፡ እምቅድመ ፡ ገጹ ፡ ለዝአ ፡ ነገርአ ፡ ዘሰማዕከ ፡ ዘፀረፋ ፡ ደቁ ፡ ለንጉሠ ፡ ፋርስአ ።
Isaiah said to them, “Tell your master this: ‘Yahweh says, “Don’t be afraid of the words that you have heard, with which the servants of the king of Assyria have blasphemed me.
19:7 ⧉ ⤴︎ הִנְנִ֨י נֹתֵ֥ן בּוֹ֙ ר֔וּחַ וְשָׁמַ֥ע שְׁמוּעָ֖ה וְשָׁ֣ב לְאַרְצ֑וֹ וְהִפַּלְתִּ֥יו בַּחֶ֖רֶב בְּאַרְצֽוֹ ׃
ἰδοὺ ἐγὼ δίδωμι ἐν αὐτῷ πνεῦμα καὶ ἀκούσεται ἀγγελίαν καὶ ἀποστραφήσεται εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ καὶ καταβαλῶ αὐτὸν ἐν ῥομφαίᾳ ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ
Ecce ego immittam ei spiritum , et audiet nuntium , et revertetur in terram suam , et dejiciam eum gladio in terra sua .
ናሁ ፡ አነ ፡ እፌኑ ፡ መንፈሰ ፡ ላዕሌሆሙ ፡ ወይሰምዑ ፡ ዜና ፡ ወይገብኡ ፡ ብሔሮሙአ ፡ ወእቀትሎሙ ፡ በብሔሮሙአ ፡ በኲናትአ ።
Behold, I will put a spirit in him, and he will hear news, and will return to his own land. I will cause him to fall by the sword in his own land.”’”
19:8 ⧉ ⤴︎ וַיָּ֙שׇׁב֙ רַבְשָׁקֵ֔ה וַיִּמְצָא֙ אֶת ־מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר נִלְחָ֖ם עַל ־לִבְנָ֑ה כִּ֣י שָׁמַ֔ע כִּ֥י נָסַ֖ע מִלָּכִֽישׁ ׃
καὶ ἐπέστρεψεν Ραψακης καὶ εὗρεν τὸν βασιλέα Ἀσσυρίων πολεμοῦντα ἐπὶ Λομνα ὅτι ἤκουσεν ὅτι ἀπῆρεν ἀπὸ Λαχις
Reversus est ergo Rabsaces , et invenit regem Assyriorum expugnantem Lobnam : audierat enim quod recessisset de Lachis .
ወገብአ ፡ ረፋስቂስ ፡ ወረከቦ ፡ ለንጉሥ ፡ ይትቃተል ፡ ምስለ ፡ ሎምና ፡ እስመ ፡ ሰምዐ ፡ ከመ ፡ አፅረሩ ፡ እምነ ፡ ለኪስ ።
So Rabshakeh returned and found the king of Assyria warring against Libnah; for he had heard that he had departed from Lachish.
19:9 ⧉ ⤴︎ וַיִּשְׁמַ֗ע אֶל ־תִּרְהָ֤קָה מֶֽלֶךְ ־כּוּשׁ֙ לֵאמֹ֔ר הִנֵּ֥ה יָצָ֖א לְהִלָּחֵ֣ם אִתָּ֑ךְ וַיָּ֙שׇׁב֙ וַיִּשְׁלַ֣ח מַלְאָכִ֔ים אֶל ־חִזְקִיָּ֖הוּ לֵאמֹֽר ׃
καὶ ἤκουσεν περὶ Θαρακα βασιλέως Αἰθιόπων λέγων ἰδοὺ ἐξῆλθεν πολεμεῖν μετὰ σοῦ καὶ ἐπέστρεψεν καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸς Εζεκιαν λέγων
Cumque audisset de Tharaca rege Aethiopiae , dicentes : Ecce egressus est ut pugnet adversum te : et iret contra eum , misit nuntios ad Ezechiam , dicens :
ወሰምዐ ፡ በእንተ ፡ ታራ ፡ ንጉሠ ፡ ኢትዮጵያ ፡ ወይቤልዎ ፡ ናሁ ፡ ወፅአ ፡ ይትቃተል ፡ ምስሌከ ፡ ወተመይጠ ፡ ወለአከ ፡ ሐዋርያተ ፡ ኀበ ፡ ሕዝቅያስ ፡ እንዘ ፡ ይብል ፤
When he heard it said of Tirhakah king of Ethiopia, “Behold, he has come out to fight against you,” he sent messengers again to Hezekiah, saying,
19:10 ⧉ ⤴︎ כֹּ֣ה תֹאמְר֗וּן אֶל ־חִזְקִיָּ֤הוּ מֶֽלֶךְ ־יְהוּדָה֙ לֵאמֹ֔ר אַל ־יַשִּׁאֲךָ֣ אֱלֹהֶ֔יךָ אֲשֶׁ֥ר אַתָּ֛ה בֹּטֵ֥חַ בּ֖וֹ לֵאמֹ֑ר לֹ֤א תִנָּתֵן֙ יְר֣וּשָׁלַ֔͏ִם בְּיַ֖ד מֶ֥לֶךְ אַשּֽׁוּר ׃
μὴ ἐπαιρέτω σε ὁ θεός σου ἐφ’ ᾧ σὺ πέποιθας ἐπ’ αὐτῷ λέγων οὐ μὴ παραδοθῇ Ιερουσαλημ εἰς χεῖρας βασιλέως Ἀσσυρίων
Haec dicite Ezechiae regi Juda : Non te seducat Deus tuus in quo habes fiduciam , neque dicas : Non tradetur Jerusalem in manus regis Assyriorum .
ኢያስሕትከ ፡ አምላክከ ፡ ዘቦቱአ ፡ ተአመንከ ፡ እስመ ፡ ይቤለከ ፡ ኢትገብእ ፡ ኢየሩሳሌም ፡ ውስተ ፡ እደ ፡ ንጉሠ ፡ ፋርስ ።
“Tell Hezekiah king of Judah this: ‘Don’t let your God in whom you trust deceive you, saying, Jerusalem will not be given into the hand of the king of Assyria.
19:11 ⧉ ⤴︎ הִנֵּ֣ה ׀ אַתָּ֣ה שָׁמַ֗עְתָּ אֵת֩ אֲשֶׁ֨ר עָשׂ֜וּ מַלְכֵ֥י אַשּׁ֛וּר לְכׇל ־הָאֲרָצ֖וֹת לְהַחֲרִימָ֑ם וְאַתָּ֖ה תִּנָּצֵֽל ׃
ἰδοὺ σὺ ἤκουσας πάντα ὅσα ἐποίησαν βασιλεῖς Ἀσσυρίων πάσαις ταῖς γαῖς τοῦ ἀναθεματίσαι αὐτάς καὶ σὺ ῥυσθήσῃ
Tu enim ipse audisti quae fecerunt reges Assyriorum universis terris , quomodo vastaverunt eas : num ergo solus poteris liberari ?
ለሊከአ ፡ ሰማዕከ ፡ ኵሎአ ፡ ዘገብሩ ፡ ነገሥተ ፡ ፋርስ ፡ ወኵሎ ፡ በሓውርተ ፡ ዘከመ ፡ ይምሰስዎ ።
Behold, you have heard what the kings of Assyria have done to all lands, by destroying them utterly. Will you be delivered?
19:12 ⧉ ⤴︎ הַהִצִּ֨ילוּ אֹתָ֜ם אֱלֹהֵ֤י הַגּוֹיִם֙ אֲשֶׁ֣ר שִׁחֲת֣וּ אֲבוֹתַ֔י אֶת ־גּוֹזָ֖ן וְאֶת ־חָרָ֑ן וְרֶ֥צֶף וּבְנֵי ־עֶ֖דֶן אֲשֶׁ֥ר בִּתְלַאשָּֽׂר ׃
μὴ ἐξείλαντο αὐτοὺς οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν οὓς διέφθειραν οἱ πατέρες μου τήν τε Γωζαν καὶ τὴν Χαρραν καὶ Ραφες καὶ υἱοὺς Εδεμ τοὺς ἐν Θαεσθεν
Numquid liberaverunt dii gentium singulos quos vastaverunt patres mei , Gozan videlicet , et Haran , et Reseph , et filios Eden qui erant in Thelassar ?
ቦኑአ ፡ እምውስተ ፡ አማልክቲሆሙ ፡ ለአሕዛብ ፡ እለ ፡ ቀተልናሆሙ ፡ ቦኑ ፡ ዘአድኀኖሙ ፡ ወእለኒ ፡ ቀተሉ ፡ አበውየ ፡ ጎዘን ፡ ወካራን ፡ ወራፌስ ፡ ወልደ ፡ ሴዴቄን ፡ እለ ፡ ውስተ ፡ ታኤሴቴም ።
Have the gods of the nations delivered them, which my fathers have destroyed—Gozan, Haran, Rezeph, and the children of Eden who were in Telassar?
19:13 ⧉ ⤴︎ אַיּ֤וֹ מֶֽלֶךְ ־חֲמָת֙ וּמֶ֣לֶךְ אַרְפָּ֔ד וּמֶ֖לֶךְ לָעִ֣יר סְפַרְוָ֑יִם הֵנַ֖ע וְעִוָּֽה ׃
ποῦ ἐστιν ὁ βασιλεὺς Αιμαθ καὶ ὁ βασιλεὺς Αρφαδ καὶ ποῦ ἐστιν Σεπφαρουαιν Ανα καὶ Αυα
ubi est rex Emath , et rex Arphad , et rex civitatis Sepharvaim , Ana , et Ava ?
አይቴአ ፡ ውእቱአ ፡ ንጉሠ ፡ አርፋት ፡ ወንጉሠ ፡ ኤማት ፤ ኦይቴአ ፡ ሌፋሩ ፡ ወኤናን ፡ ወአጉገዌ ።
Where is the king of Hamath, the king of Arpad, and the king of the city of Sepharvaim, of Hena, and Ivvah?’”
19:14 ⧉ ⤴︎ וַיִּקַּ֨ח חִזְקִיָּ֧הוּ אֶת ־הַסְּפָרִ֛ים מִיַּ֥ד הַמַּלְאָכִ֖ים וַיִּקְרָאֵ֑ם וַיַּ֙עַל֙ בֵּ֣ית יְהֹוָ֔ה וַיִּפְרְשֵׂ֥הוּ חִזְקִיָּ֖הוּ לִפְנֵ֥י יְהֹוָֽה ׃ {פ}
καὶ ἔλαβεν Εζεκιας τὰ βιβλία ἐκ χειρὸς τῶν ἀγγέλων καὶ ἀνέγνω αὐτά καὶ ἀνέβη εἰς οἶκον κυρίου καὶ ἀνέπτυξεν αὐτὰ Εζεκιας ἐναντίον κυρίου
Itaque cum accepisset Ezechias litteras de manu nuntiorum , et legisset eas , ascendit in domum Domini , et expandit eas coram Domino ,
ወነሥአ ፡ ሕዝቅያስ ፡ እምእዴሆሙ ፡ ለሐዋርያት ፡ መጽሐፈ ፡ ወአንበባ ፡ ወዐርገ ፡ ውስተ ፡ ቤተ ፡ እግዚአብሔር ፡ ወከሠታ ፡ ሕዝቅያስ ፡ ቅድመ ፡ እግዚአብሔር ።
Hezekiah received the letter from the hand of the messengers and read it. Then Hezekiah went up to Yahweh’s house, and spread it before Yahweh.
19:15 ⧉ ⤴︎ וַיִּתְפַּלֵּ֨ל חִזְקִיָּ֜הוּ לִפְנֵ֣י יְהֹוָה֮ וַיֹּאמַר֒ יְהֹוָ֞ה אֱלֹהֵ֤י יִשְׂרָאֵל֙ יֹשֵׁ֣ב הַכְּרֻבִ֔ים אַתָּה ־ה֤וּא הָאֱלֹהִים֙ לְבַדְּךָ֔ לְכֹ֖ל מַמְלְכ֣וֹת הָאָ֑רֶץ אַתָּ֣ה עָשִׂ֔יתָ אֶת ־הַשָּׁמַ֖יִם וְאֶת ־הָאָֽרֶץ ׃
καὶ εἶπεν κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν χερουβιν σὺ εἶ ὁ θεὸς μόνος ἐν πάσαις ταῖς βασιλείαις τῆς γῆς σὺ ἐποίησας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν
et oravit in conspectu ejus , dicens : Domine Deus Israël , qui sedes super cherubim , tu es Deus solus regum omnium terrae : tu fecisti caelum et terram .
ወይቤ ፡ እግዚኦ ፡ አምላከ ፡ እስራኤል ፡ ዘትነብር ፡ ላዕለ ፡ ኪሩቤል ፡ አንተ ፡ እግዚአብሔር ፡ ባሕቲትከ ፡ ላዕለ ፡ ኵሉ ፡ መንግሥታተ ፡ ዓለም ፡ ወአንተ ፡ ገበርከ ፡ ሰማየ ፡ ወምድረ ።
Hezekiah prayed before Yahweh, and said, “Yahweh, the God of Israel, enthroned above the cherubim, you are the God, even you alone, of all the kingdoms of the earth. You have made heaven and earth.
19:16 ⧉ ⤴︎ הַטֵּ֨ה יְהֹוָ֤ה ׀אׇזְנְךָ֙ וּֽשְׁמָ֔ע פְּקַ֧ח יְהֹוָ֛ה עֵינֶ֖יךָ וּרְאֵ֑ה וּשְׁמַ֗ע אֵ֚ת דִּבְרֵ֣י סַנְחֵרִ֔יב אֲשֶׁ֣ר שְׁלָח֔וֹ לְחָרֵ֖ף אֱלֹהִ֥ים חָֽי ׃
κλῖνον κύριε τὸ οὖς σου καὶ ἄκουσον ἄνοιξον κύριε τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἰδὲ καὶ ἄκουσον τοὺς λόγους Σενναχηριμ οὓς ἀπέστειλεν ὀνειδίζειν θεὸν ζῶντα
Inclina aurem tuam , et audi : aperi , Domine , oculos tuos , et vide : audi omnia verba Sennacherib , qui misit ut exprobraret nobis Deum viventem .
አፅምእ ፡ እዝነከ ፡ ወስምዐኒ ፡ ወክሥት ፡ አዕይንቲከ ፡ ወርኢ ፡ ወስማዕ ፡ ቃሎ ፡ ለሰናክሬም ፡ ዘለአከ ፡ እንዘ ፡ ያስተሐቅሮ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ሕያው ።
Incline your ear, Yahweh, and hear. Open your eyes, Yahweh, and see. Hear the words of Sennacherib, which he has sent to defy the living God.
19:17 ⧉ ⤴︎ אׇמְנָ֖ם יְהֹוָ֑ה הֶחֱרִ֜יבוּ מַלְכֵ֥י אַשּׁ֛וּר אֶת ־הַגּוֹיִ֖ם וְאֶת ־אַרְצָֽם ׃
ὅτι ἀληθείᾳ κύριε ἠρήμωσαν βασιλεῖς Ἀσσυρίων τὰ ἔθνη
Vere , Domine , dissipaverunt reges Assyriorum gentes , et terras omnium .
እስመ ፡ አማን ፡ እግዚኦ ፡ አጥፍእዎሙ ፡ ነገሥተ ፡ ፋርስ ፡ ለአሕዛብ ፤
Truly, Yahweh, the kings of Assyria have laid waste the nations and their lands,
19:18 ⧉ ⤴︎ וְנָתְנ֥וּ אֶת ־אֱלֹהֵיהֶ֖ם בָּאֵ֑שׁ כִּי֩ לֹ֨א אֱלֹהִ֜ים הֵ֗מָּה כִּ֣י אִם ־מַעֲשֵׂ֧ה יְדֵי ־אָדָ֛ם עֵ֥ץ וָאֶ֖בֶן וַֽיְאַבְּדֽוּם ׃
καὶ ἔδωκαν τοὺς θεοὺς αὐτῶν εἰς τὸ πῦρ ὅτι οὐ θεοί εἰσιν ἀλλ’ ἢ ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων ξύλα καὶ λίθοι καὶ ἀπώλεσαν αὐτούς
Et miserunt deos eorum in ignem : non enim erant dii , sed opera manuum hominum , ex ligno et lapide : et perdiderunt eos .
ወአውዐይዎሙ ፡ ለአማልክቲሆሙ ፡ በእሳት ፡ እስመ ፡ ኢኮኑ ፡ አማልክተ ፡ እስመ ፡ ግብረ ፡ እደ ፡ ሰብእ ፡ እሙንቱ ፤ ዕፀው ፡ ወእብን ፡ እሙንቱ ፤ ወአጥፍእዎሙ ።
and have cast their gods into the fire; for they were no gods, but the work of men’s hands, wood and stone. Therefore they have destroyed them.
19:19 ⧉ ⤴︎ וְעַתָּה֙ יְהֹוָ֣ה אֱלֹהֵ֔ינוּ הוֹשִׁיעֵ֥נוּ נָ֖א מִיָּד֑וֹ וְיֵֽדְעוּ֙ כׇּל ־מַמְלְכ֣וֹת הָאָ֔רֶץ כִּ֥י אַתָּ֛ה יְהֹוָ֥ה אֱלֹהִ֖ים לְבַדֶּֽךָ ׃ {ס}
καὶ νῦν κύριε ὁ θεὸς ἡμῶν σῶσον ἡμᾶς ἐκ χειρὸς αὐτοῦ καὶ γνώσονται πᾶσαι αἱ βασιλεῖαι τῆς γῆς ὅτι σὺ κύριος ὁ θεὸς μόνος
Nunc igitur Domine Deus noster , salvos nos fac de manu ejus , ut sciant omnia regna terrae quia tu es Dominus Deus solus .
ወይእዜኒ ፡ እግዚኦ ፡ አምላክነ ፡ አድኅነነ ፡ እምእዴሁ ፡ ወያእምሩ ፡ ኵሎሙ ፡ ነገሥተ ፡ ምድር ፡ ከመ ፡ አንተ ፡ ውእቱ ፡ እግዚአብሔር ፡ ባሕቲትከ ።
Now therefore, Yahweh our God, save us, I beg you, out of his hand, that all the kingdoms of the earth may know that you, Yahweh, are God alone.”
19:20 ⧉ ⤴︎ וַיִּשְׁלַח֙ יְשַׁעְיָ֣הוּ בֶן ־אָמ֔וֹץ אֶל ־חִזְקִיָּ֖הוּ לֵאמֹ֑ר כֹּֽה ־אָמַ֤ר יְהֹוָה֙ אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל אֲשֶׁ֨ר הִתְפַּלַּ֧לְתָּ אֵלַ֛י אֶל ־סַנְחֵרִ֥ב מֶלֶךְ ־אַשּׁ֖וּר שָׁמָֽעְתִּי ׃
καὶ ἀπέστειλεν Ησαιας υἱὸς Αμως πρὸς Εζεκιαν λέγων τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς τῶν δυνάμεων ὁ θεὸς Ισραηλ ἃ προσηύξω πρός με περὶ Σενναχηριμ βασιλέως Ἀσσυρίων ἤκουσα
Misit autem Isaias filius Amos ad Ezechiam , dicens : Haec dicit Dominus Deus Israël : Quae deprecatus es me super Sennacherib rege Assyriorum , audivi .
ወለአከ ፡ ኢሳይያስ ፡ ወልደ ፡ አሞጽ ፡ ኀበ ፡ ሕዝቅያስ ፡ እንዘ ፡ ይብል ፡ ከመዝአ ፡ ይቤአ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላከ ፡ ኀይልአ ፡ አምላከ ፡ እስራኤል ፡ ሰማዕኩ ፡ ዘጸለይከ ፡ ኀቤየ ፡ በእንተ ፡ ሰናክሬምአ ፡ ንጉሠ ፡ ፋርስአ ።
Then Isaiah the son of Amoz sent to Hezekiah, saying, “Yahweh, the God of Israel, says ‘You have prayed to me against Sennacherib king of Assyria, and I have heard you.
19:21 ⧉ ⤴︎ זֶ֣ה הַדָּבָ֔ר אֲשֶׁר ־דִּבֶּ֥ר יְהֹוָ֖ה עָלָ֑יו בָּזָ֨ה לְךָ֜ לָעֲגָ֣ה לְךָ֗ בְּתוּלַת֙ בַּת ־צִיּ֔וֹן אַחֲרֶ֙יךָ֙ רֹ֣אשׁ הֵנִ֔יעָה בַּ֖ת יְרוּשָׁלָֽ͏ִם ׃
οὗτος ὁ λόγος ὃν ἐλάλησεν κύριος ἐπ’ αὐτόν ἐξουδένησέν σε καὶ ἐμυκτήρισέν σε παρθένος θυγάτηρ Σιων ἐπὶ σοὶ κεφαλὴν αὐτῆς ἐκίνησεν θυγάτηρ Ιερουσαλημ
Iste est sermo , quem locutus est Dominus de eo : Sprevit te , et subsannavit te , virgo filia Sion : post tergum tuum caput movit , filia Jerusalem .
ወዝውእቱአ ፡ ቃልአ ፡ ዘነበበ ፡ እግዚአብሔርአ ፡ ላዕሌሁ ፡ ጸዐለኪአ ፡ ወአስተሐቅረኪአ ፡ ወለተ ፡ ጽዮንአ ፡ ወአሖሰ ፡ ርእሶ ፡ ላዕሌኪ ፡ ወለተ ፡ ኢየሩሳሌምአ ።
This is the word that Yahweh has spoken concerning him: ‘The virgin daughter of Zion has despised you and ridiculed you. The daughter of Jerusalem has shaken her head at you.
19:22 ⧉ ⤴︎ אֶת ־מִ֤י חֵרַ֙פְתָּ֙ וְגִדַּ֔פְתָּ וְעַל ־מִ֖י הֲרִימ֣וֹתָ קּ֑וֹל וַתִּשָּׂ֥א מָר֛וֹם עֵינֶ֖יךָ עַל ־קְד֥וֹשׁ יִשְׂרָאֵֽל ׃
τίνα ὠνείδισας καὶ ἐβλασφήμησας καὶ ἐπὶ τίνα ὕψωσας φωνήν καὶ ἦρας εἰς ὕψος τοὺς ὀφθαλμούς σου εἰς τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ
Cui exprobrasti , et quem blasphemasti ? contra quem exaltasti vocem tuam , et elevasti in excelsum oculos tuos ? Contra Sanctum Israël .
መነ ፡ ጸዐልከ ፡ ወላዕለ ፡ መኑ ፡ አዕበይከ ፡ አፉከአ ፤ ነጽር ፡ ሰማያተ ፡ በአዕይንቲከ ፡ ኀበ ፡ ቅዱስ ፡ እስራኤል ፡ ዘበእዴሆሙ ፡ ለመላእክቲሁ ።
Whom have you defied and blasphemed? Against whom have you exalted your voice and lifted up your eyes on high? Against the Holy One of Israel!
19:23 ⧉ ⤴︎ בְּיַ֣ד מַלְאָכֶ֘יךָ֮ חֵרַ֣פְתָּ ׀אֲדֹנָי֒ וַתֹּ֗אמֶר (ברכב ) [בְּרֹ֥ב ] רִכְבִּ֛י אֲנִ֥י עָלִ֛יתִי מְר֥וֹם הָרִ֖ים יַרְכְּתֵ֣י לְבָנ֑וֹן וְאֶכְרֹ֞ת קוֹמַ֤ת אֲרָזָיו֙ מִבְח֣וֹר בְּרֹשָׁ֔יו וְאָב֙וֹאָה֙ מְל֣וֹן קִצֹּ֔ה יַ֖עַר כַּרְמִלּֽוֹ ׃
ἐν χειρὶ ἀγγέλων σου ὠνείδισας κύριον καὶ εἶπας ἐν τῷ πλήθει τῶν ἁρμάτων μου ἐγὼ ἀναβήσομαι εἰς ὕψος ὀρέων μηροὺς τοῦ Λιβάνου καὶ ἔκοψα τὸ μέγεθος τῆς κέδρου αὐτοῦ τὰ ἐκλεκτὰ κυπαρίσσων αὐτοῦ καὶ ἦλθον εἰς μελον τέλους αὐτοῦ δρυμοῦ Καρμήλου αὐτοῦ
Per manum servorum tuorum exprobrasti Domino , et dixisti : In multitudine curruum meorum ascendi excelsa montium in summitate Libani , et succidi sublimes cedros ejus , et electas abietes illius . Et ingressus sum usque ad terminos ejus , et saltum Carmeli ejus
ወአንተሰ ፡ ጸዐልከ ፡ እግዚእከ ፡ ወትቤ ፡ በብዝኀ ፡ ሰረገላትየ ፡ አዐርግ ፡ ሰማያተ ፡ ወውስተ ፡ አድባር ፡ ነዋኃት ፡ አድባረ ፡ ሊባኖስ ፡ ወገዘምኩ ፡ ዐበይተ ፡ ቄድሮስ ፡ ወሠናየ ፡ ቄጶረስስ ፡ ወበጻሕኩ ፡ ማእከለ ፡ ገዳም ።
By your messengers, you have defied the Lord, and have said, “With the multitude of my chariots, I have come up to the height of the mountains, to the innermost parts of Lebanon, and I will cut down its tall cedars and its choice cypress trees; and I will enter into his farthest lodging place, the forest of his fruitful field.
19:24 ⧉ ⤴︎ אֲנִ֣י קַ֔רְתִּי וְשָׁתִ֖יתִי מַ֣יִם זָרִ֑ים וְאַחְרִב֙ בְּכַף ־פְּעָמַ֔י כֹּ֖ל יְאֹרֵ֥י מָצֽוֹר ׃
ἐγὼ ἔψυξα καὶ ἔπιον ὕδατα ἀλλότρια καὶ ἐξηρήμωσα τῷ ἴχνει τοῦ ποδός μου πάντας ποταμοὺς περιοχῆς
ego succidi . Et bibi aquas alienas , et siccavi vestigiis pedum meorum omnes aquas clausas .
ወአዕረፍኩ ፡ አንሰ ፡ ወሰተይኩ ፡ ማየ ፡ ነኪር ፡ ወአይበስኩ ፡ ኵሎ ፡ ዐውደ ፡ ወአፍላገ ፡ በመከየደ ፡ እገርየ ።
I have dug and drunk strange waters, and I will dry up all the rivers of Egypt with the sole of my feet.”
19:25 ⧉ ⤴︎ הֲלֹֽא ־שָׁמַ֤עְתָּ לְמֵֽרָחוֹק֙ אֹתָ֣הּ עָשִׂ֔יתִי לְמִ֥ימֵי קֶ֖דֶם וִיצַרְתִּ֑יהָ עַתָּ֣ה הֲבֵיאתִ֔יהָ וּתְהִ֗י לַהְשׁ֛וֹת גַּלִּ֥ים נִצִּ֖ים עָרִ֥ים בְּצֻרֽוֹת ׃
ἔπλασα αὐτήν νῦν ἤγαγον αὐτήν καὶ ἐγενήθη εἰς ἐπάρσεις ἀποικεσιῶν μαχίμων πόλεις ὀχυράς
Numquid non audisti quid ab initio fecerim ? ex diebus antiquis plasmavi illud , et nunc adduxi : eruntque in ruinam collium pugnantium civitates munitae .
ወገበርክዎሂ ፡ ወአምጻእክዎሂ ፡ ወከንቶ ፡ ለአንሥኦ ፡ እምኀበ ፡ ኤቄሴዮም ፡ ዘማኪሞን ፡ አህጉር ፡ ጽኑዓት ።
Haven’t you heard how I have done it long ago, and formed it of ancient times? Now I have brought it to pass, that it should be yours to lay waste fortified cities into ruinous heaps.
19:26 ⧉ ⤴︎ וְיֹֽשְׁבֵיהֶן֙ קִצְרֵי ־יָ֔ד חַ֖תּוּ וַיֵּבֹ֑שׁוּ הָי֞וּ עֵ֤שֶׂב שָׂדֶה֙ וִ֣ירַק דֶּ֔שֶׁא חֲצִ֣יר גַּגּ֔וֹת וּשְׁדֵפָ֖ה לִפְנֵ֥י קָמָֽה ׃
καὶ οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐταῖς ἠσθένησαν τῇ χειρί ἔπτηξαν καὶ κατῃσχύνθησαν ἐγένοντο χόρτος ἀγροῦ ἢ χλωρὰ βοτάνη χλόη δωμάτων καὶ πάτημα ἀπέναντι ἑστηκότος
Et qui sedent in eis , humiles manu , contremuerunt et confusi sunt : facti sunt velut foenum agri , et virens herba tectorum , quae arefacta est antequam veniret ad maturitatem .
ወእለኒ ፡ ይነብሩ ፡ ውስቴቶን ፡ ደክማ ፡ እደዊሆሙ ፡ ወተመውኡ ፡ ወተኀፈሩ ፡ ወከኑ ፡ ከመ ፡ ሣዕረ ፡ ገዳም ፡ ወከመ ፡ ሐመልማለ ፡ ሐምል ፡ ወከመ ፡ ሣዕረ ፡ አንሕስት ፡ ወሴዴማ ፡ ቅድመ ፡ ዘይቀውም ፡ መንበርከ ።
Therefore their inhabitants had little power. They were dismayed and confounded. They were like the grass of the field and like the green herb, like the grass on the housetops and like grain blasted before it has grown up.
19:27 ⧉ ⤴︎ וְשִׁבְתְּךָ֛ וְצֵאתְךָ֥ וּבֹאֲךָ֖ יָדָ֑עְתִּי וְאֵ֖ת הִֽתְרַגֶּזְךָ֥ אֵלָֽי ׃
καὶ τὴν καθέδραν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου καὶ τὴν εἴσοδόν σου ἔγνων καὶ τὸν θυμόν σου ἐπ’ ἐμέ
Habitaculum tuum , et egressum tuum , et introitum tuum , et viam tuam ego praescivi , et furorem tuum contra me .
ወበአትከኒ ፡ ወፀአትከኒ ፡ ወአእመርኩ ፡ መዐትከኒ ፡ ዘተመዓዕከ ፡ ላዕሌየ ።
But I know your sitting down, your going out, your coming in, and your raging against me.
19:28 ⧉ ⤴︎ יַ֚עַן הִתְרַגֶּזְךָ֣ אֵלַ֔י וְשַׁאֲנַנְךָ֖ עָלָ֣ה בְאׇזְנָ֑י וְשַׂמְתִּ֨י חַחִ֜י בְּאַפֶּ֗ךָ וּמִתְגִּי֙ בִּשְׂפָתֶ֔יךָ וַהֲשִׁ֣בֹתִ֔יךָ בַּדֶּ֖רֶךְ אֲשֶׁר ־בָּ֥אתָ בָּֽהּ ׃
διὰ τὸ ὀργισθῆναί σε ἐπ’ ἐμὲ καὶ τὸ στρῆνός σου ἀνέβη ἐν τοῖς ὠσίν μου καὶ θήσω τὰ ἄγκιστρά μου ἐν τοῖς μυκτῆρσίν σου καὶ χαλινὸν ἐν τοῖς χείλεσίν σου καὶ ἀποστρέψω σε ἐν τῇ ὁδῷ ᾗ ἦλθες ἐν αὐτῇ
Insanisti in me , et superbia tua ascendit in aures meas : ponam itaque circulum in naribus tuis , et camum in labiis tuis , et reducam te in viam per quam venisti .
ወፍሒሎትከኒ ፡ ዐርገ ፡ ውስተ ፡ እዘንየ ፡ ወእወዲ ፡ መሣግርየ ፡ ውስተ ፡ አንፍከ ፡ ወልጓመ ፡ ማእከለ ፡ ከናፍሪከ ፡ ወእመይጠከ ፡ ፍኖተ ፡ እንተ ፡ ባቲ ፡ መጻእከ ።
Because of your raging against me, and because your arrogance has come up into my ears, therefore I will put my hook in your nose, and my bridle in your lips, and I will turn you back by the way by which you came.’
19:29 ⧉ ⤴︎ וְזֶה ־לְּךָ֣ הָא֔וֹת אָכ֤וֹל הַשָּׁנָה֙ סָפִ֔יחַ וּבַשָּׁנָ֥ה הַשֵּׁנִ֖ית סָחִ֑ישׁ וּבַשָּׁנָ֣ה הַשְּׁלִישִׁ֗ית זִרְע֧וּ וְקִצְר֛וּ וְנִטְע֥וּ כְרָמִ֖ים וְאִכְל֥וּ פִרְיָֽם ׃
καὶ τοῦτό σοι τὸ σημεῖον φάγῃ τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν αὐτόματα καὶ τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τὰ ἀνατέλλοντα καὶ ἔτι τρίτῳ σπορὰ καὶ ἄμητος καὶ φυτεία ἀμπελώνων καὶ φάγεσθε τὸν καρπὸν αὐτῶν
Tibi autem , Ezechia , hoc erit signum : comede hoc anno quae repereris : in secundo autem anno , quae sponte nascuntur : porro in tertio anno seminate et metite : plantate vineas , et comedite fructum earum .
ወዝአ ፡ ተኣምሪሁአ ፤ ብላዕአ ፡ ዘዓመተ ፡ እክልሰ ፡ ዘለሊሁ ፡ ይበቍል ፡ ወካልአኒ ፡ ዓመተ ፡ ዘበቈለ ፡ ወአመ ፡ ፫ዓመት ፡ ዝራእ ፡ ወእረር ፡ ወትክል ፡ ወይነ ፡ ወብላዕ ፡ ፍሬሁ ።
“This will be the sign to you: This year, you will eat that which grows of itself, and in the second year that which springs from that; and in the third year sow and reap, and plant vineyards and eat their fruit.
19:30 ⧉ ⤴︎ וְיָ֨סְפָ֜ה פְּלֵיטַ֧ת בֵּית ־יְהוּדָ֛ה הַנִּשְׁאָרָ֖ה שֹׁ֣רֶשׁ לְמָ֑טָּה וְעָשָׂ֥ה פְרִ֖י לְמָֽעְלָה ׃
καὶ προσθήσει τὸ διασεσῳσμένον οἴκου Ιουδα τὸ ὑπολειφθὲν ῥίζαν κάτω καὶ ποιήσει καρπὸν ἄνω
Et quodcumque reliquum fuerit de domo Juda , mittet radicem deorsum , et faciet fructum sursum .
ወይበዝኅአ ፡ ቤተአ ፡ ይሁዳአ ፡ ዘተረፈ ፡ ሥርዉ ፡ በታሕቱ ፡ ወይገብር ፡ ፍሬሁ ፡ በላዕሌሁ ።
The remnant that has escaped of the house of Judah will again take root downward, and bear fruit upward.
19:31 ⧉ ⤴︎ כִּ֤י מִירוּשָׁלַ֙͏ִם֙ תֵּצֵ֣א שְׁאֵרִ֔ית וּפְלֵיטָ֖ה מֵהַ֣ר צִיּ֑וֹן קִנְאַ֛ת יְהֹוָ֥ה [צְבָא֖וֹת ] תַּעֲשֶׂה ־זֹּֽאת ׃ {ס}
ὅτι ἐξ Ιερουσαλημ ἐξελεύσεται κατάλειμμα καὶ ἀνασῳζόμενος ἐξ ὄρους Σιων ὁ ζῆλος κυρίου τῶν δυνάμεων ποιήσει τοῦτο
De Jerusalem quippe egredientur reliquiae , et quod salvetur de monte Sion : zelus Domini exercituum faciet hoc .
እስመ ፡ እምኢየሩሳሌም ፡ ይወዕእ ፡ ተረፎሙ ፡ ዘድኅነ ፡ እምደብረ ፡ ጽዮን ፤ ቅንኡ ፡ ለእግዚአብሔርአ ፡ ይገብሮአ ፡ ለዝንቱአ ።
For out of Jerusalem a remnant will go out, and out of Mount Zion those who shall escape. Yahweh’s zeal will perform this.
19:32 ⧉ ⤴︎ לָכֵ֗ן כֹּֽה ־אָמַ֤ר יְהֹוָה֙ אֶל ־מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר לֹ֤א יָבֹא֙ אֶל ־הָעִ֣יר הַזֹּ֔את וְלֹא ־יוֹרֶ֥ה שָׁ֖ם חֵ֑ץ וְלֹא ־יְקַדְּמֶ֣נָּה מָגֵ֔ן וְלֹא ־יִשְׁפֹּ֥ךְ עָלֶ֖יהָ סֹלְלָֽה ׃
οὐχ οὕτως τάδε λέγει κύριος πρὸς βασιλέα Ἀσσυρίων οὐκ εἰσελεύσεται εἰς τὴν πόλιν ταύτην καὶ οὐ τοξεύσει ἐκεῖ βέλος καὶ οὐ προφθάσει αὐτὴν θυρεός καὶ οὐ μὴ ἐκχέῃ πρὸς αὐτὴν πρόσχωμα
Quam ob rem haec dicit Dominus de rege Assyriorum : Non ingredietur urbem hanc , nec mittet in eam sagittam , nec occupabit eam clypeus , nec circumdabit eam munitio .
ወአኮ ፡ ከማሁአ ፤ ከመዝ ፡ ይቤ ፡ እግዚአብሔር ፡ በእንተ ፡ ንጉሠ ፡ ፋርስ ፡ ኢይበውእ ፡ ውስተዝ ፡ ሀገር ፡ ይቤ ፡ እግዚአብሔር ፡ ኢይነድፍ ፡ በህየ ፡ ሐጸ ፡ ወኢይቀርብ ፡ ንዋየ ፡ ሐቅሉ ፡ ወኢይከይድ ፡ ምድረ ።
“Therefore Yahweh says concerning the king of Assyria, ‘He will not come to this city, nor shoot an arrow there. He will not come before it with shield, nor cast up a mound against it.
19:33 ⧉ ⤴︎ בַּדֶּ֥רֶךְ אֲשֶׁר ־יָבֹ֖א בָּ֣הּ יָשׁ֑וּב וְאֶל ־הָעִ֥יר הַזֹּ֛את לֹ֥א יָבֹ֖א נְאֻם ־יְהֹוָֽה ׃
τῇ ὁδῷ ᾗ ἦλθεν ἐν αὐτῇ ἀποστραφήσεται καὶ εἰς τὴν πόλιν ταύτην οὐκ εἰσελεύσεται λέγει κύριος
Per viam qua venit , revertetur : et civitatem hanc non ingredietur , dicit Dominus .
በፍኖት ፡ እንተ ፡ መጽአ ፡ ይገብእ ፡ ወኢይበውእ ፡ ውስተ ፡ ዛቲ ፡ ሀገር ፡ ይቤ ፡ እግዚአብሔር ።
He will return the same way that he came, and he will not come to this city,’ says Yahweh.
19:34 ⧉ ⤴︎ וְגַנּוֹתִ֛י אֶל ־הָעִ֥יר הַזֹּ֖את לְהוֹשִׁיעָ֑הּ לְמַֽעֲנִ֔י וּלְמַ֖עַן דָּוִ֥ד עַבְדִּֽי ׃
καὶ ὑπερασπιῶ ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης δῑ ἐμὲ καὶ διὰ Δαυιδ τὸν δοῦλόν μου
Protegamque urbem hanc , et salvabo eam propter me , et propter David servum meum .
ወአጸንዓ ፡ ለዛቲ ፡ ሀገር ፡ በእንተ ፡ ዳዊት ፡ ገብርየ ።
‘For I will defend this city to save it, for my own sake and for my servant David’s sake.’”
19:35 ⧉ ⤴︎ וַיְהִי֮ בַּלַּ֣יְלָה הַהוּא֒ וַיֵּצֵ֣א ׀ מַלְאַ֣ךְ יְהֹוָ֗ה וַיַּךְ֙ בְּמַחֲנֵ֣ה אַשּׁ֔וּר מֵאָ֛ה שְׁמוֹנִ֥ים וַחֲמִשָּׁ֖ה אָ֑לֶף וַיַּשְׁכִּ֣ימוּ בַבֹּ֔קֶר וְהִנֵּ֥ה כֻלָּ֖ם פְּגָרִ֥ים מֵתִֽים ׃
καὶ ἐγένετο ἕως νυκτὸς καὶ ἐξῆλθεν ἄγγελος κυρίου καὶ ἐπάταξεν ἐν τῇ παρεμβολῇ τῶν Ἀσσυρίων ἑκατὸν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάδας καὶ ὤρθρισαν τὸ πρωί καὶ ἰδοὺ πάντες σώματα νεκρά
Factum est igitur in nocte illa , venit angelus Domini , et percussit in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia . Cumque diluculo surrexisset , vidit omnia corpora mortuorum : et recedens abiit ,
ወእምዝ ፡ ወፅአ ፡ መልአከ ፡ እግዚአብሔር ፡ ወቀተለ ፡ እምውስተ ፡ ተዓይኒሆሙ ፡ ለፋርስ ፡ ፲ወ፰፼ወ፶፻ ፡ ወሶበ ፡ ነቅሁ ፡ በጽባሕ ፡ ረከቡ ፡ አብድንተ ፡ ኵሎሙ ።
That night, Yahweh’s angel went out and struck one hundred eighty-five thousand in the camp of the Assyrians. When men arose early in the morning, behold, these were all dead bodies.
19:36 ⧉ ⤴︎ וַיִּסַּ֣ע וַיֵּ֔לֶךְ וַיָּ֖שׇׁב סַנְחֵרִ֣יב מֶלֶךְ ־אַשּׁ֑וּר וַיֵּ֖שֶׁב בְּנִֽינְוֵֽה ׃
καὶ ἀπῆρεν καὶ ἐπορεύθη καὶ ἀπέστρεψεν Σενναχηριμ βασιλεὺς Ἀσσυρίων καὶ ᾤκησεν ἐν Νινευη
et reversus est Sennacherib rex Assyriorum , et mansit in Ninive .
ወተንሥኡ ፡ ወገዐዙ ፡ ወሖሩ ፡ ወአተወ ፡ ንጉሠ ፡ ፋርስ ፡ ወነበረ ፡ ውስተ ፡ ነነዌ ።
So Sennacherib king of Assyria departed, went home, and lived at Nineveh.
19:37 ⧉ ⤴︎ וַיְהִי֩ ה֨וּא מִֽשְׁתַּחֲוֶ֜ה בֵּ֣ית ׀ נִסְרֹ֣ךְ אֱלֹהָ֗יו וְֽאַדְרַמֶּ֨לֶךְ וְשַׂרְאֶ֤צֶר [בָּנָיו֙ ] הִכֻּ֣הוּ בַחֶ֔רֶב וְהֵ֥מָּה נִמְלְט֖וּ אֶ֣רֶץ אֲרָרָ֑ט וַיִּמְלֹ֛ךְ אֵסַר ־חַדֹּ֥ן בְּנ֖וֹ תַּחְתָּֽיו ׃ {פ}
καὶ ἐγένετο αὐτοῦ προσκυνοῦντος ἐν οἴκῳ Νεσεραχ θεοῦ αὐτοῦ καὶ Αδραμελεχ καὶ Σαρασαρ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐπάταξαν αὐτὸν ἐν μαχαίρᾳ καὶ αὐτοὶ ἐσώθησαν εἰς γῆν Αραρατ καὶ ἐβασίλευσεν Ασορδαν ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ
Cumque adoraret in templo Nesroch deum suum , Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio , fugeruntque in terram Armeniorum : et regnavit Asarhaddon filius ejus pro eo .
ወእንዘ ፡ ይሰግድ ፡ ውስተ ፡ ቤተ ፡ አምላኩ ፡ ሲድራክ ፡ አድራሜሌክ ፡ ወሰሮሰር ፡ ደቂቁ ፡ ቀተልዎ ፡ በኀጺን ፡ ወአምሠጡ ፡ እሙንቱ ፡ ብሔረ ፡ አሮራት ፡ ወነግሠ ፡ ሆናሕርጻን ፡ ወልዱ ፡ ህየንቴሁ ።
As he was worshiping in the house of Nisroch his god, Adrammelech and Sharezer struck him with the sword; and they escaped into the land of Ararat. Esar Haddon his son reigned in his place.