30:1 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֥אמֶר מֹשֶׁ֖ה אֶל ־בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל כְּכֹ֛ל אֲשֶׁר ־צִוָּ֥ה יְהֹוָ֖ה אֶת ־מֹשֶֽׁה ׃ {פ}
καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ κατὰ πάντα ὅσα ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ
Narravitque Moyses filiis Israël omnia quae ei Dominus imperarat .
ወነገሮሙ ፡ ሙሴ ፡ ለደቂቀ ፡ እስራኤል ፡ ኵሎ ፡ ዘከመ ፡ አዘዞ ፡ እግዚአብሔር ፡ ለሙሴ ።
Moses spoke to the heads of the tribes of the children of Israel, saying, “This is the thing which Yahweh has commanded.
30:2 ⧉ ⤴︎ וַיְדַבֵּ֤ר מֹשֶׁה֙ אֶל ־רָאשֵׁ֣י הַמַּטּ֔וֹת לִבְנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל לֵאמֹ֑ר זֶ֣ה הַדָּבָ֔ר אֲשֶׁ֖ר צִוָּ֥ה יְהֹוָֽה ׃
καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς πρὸς τοὺς ἄρχοντας τῶν φυλῶν Ισραηλ λέγων τοῦτο τὸ ῥῆμα ὃ συνέταξεν κύριος
Et locutus est ad principes tribuum filiorum Israël : Iste est sermo quem praecepit Dominus :
ወነገሮሙ ፡ ሙሴ ፡ ለመላእክተ ፡ ሕዝብ ፡ ደቂቀ ፡ እስራኤል ፡ ወይቤሎሙ ፡ ዝንቱ ፡ ውእቱ ፡ ቃል ፡ ዘአዘዘ ፡ እግዚአብሔር ።
When a man vows a vow to Yahweh, or swears an oath to bind his soul with a bond, he shall not break his word. He shall do according to all that proceeds out of his mouth.
30:3 ⧉ ⤴︎ אִישׁ֩ כִּֽי ־יִדֹּ֨ר נֶ֜דֶר לַֽיהֹוָ֗ה אֽוֹ ־הִשָּׁ֤בַע שְׁבֻעָה֙ לֶאְסֹ֤ר אִסָּר֙ עַל ־נַפְשׁ֔וֹ לֹ֥א יַחֵ֖ל דְּבָר֑וֹ כְּכׇל ־הַיֹּצֵ֥א מִפִּ֖יו יַעֲשֶֽׂה ׃
ἄνθρωπος ἄνθρωπος ὃς ἂν εὔξηται εὐχὴν κυρίῳ ἢ ὀμόσῃ ὅρκον ἢ ὁρίσηται ὁρισμῷ περὶ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ οὐ βεβηλώσει τὸ ῥῆμα αὐτοῦ πάντα ὅσα ἐὰν ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ποιήσει
Si quis virorum votum Domino voverit , aut se constrinxerit juramento : non faciet irritum verbum suum , sed omne quod promisit , implebit .
ብእሲ ፡ ብእሲ ፡ ለእመቦ ፡ ዘበፅዐ ፡ ብፅዐተ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ወለእመኒ ፡ መሐለ ፡ መሐላ ፡ አው ፡ ፈለጠ ፡ ፍሉጠ ፡ በእንተ ፡ ነፍሱ ፡ ኢይገምን ፡ ቃሎ ፤ ኵሎ ፡ ዘወፅአ ፡ እምአፉሁ ፡ ይግበር ።
“Also, when a woman vows a vow to Yahweh and binds herself by a pledge, being in her father’s house, in her youth,
30:4 ⧉ ⤴︎ וְאִשָּׁ֕ה כִּֽי ־תִדֹּ֥ר נֶ֖דֶר לַיהֹוָ֑ה וְאָסְרָ֥ה אִסָּ֛ר בְּבֵ֥ית אָבִ֖יהָ בִּנְעֻרֶֽיהָ ׃
ἐὰν δὲ γυνὴ εὔξηται εὐχὴν κυρίῳ ἢ ὁρίσηται ὁρισμὸν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτῆς ἐν τῇ νεότητι αὐτῆς
Mulier si quippiam voverit , et se constrinxerit juramento , quae est in domo patris sui , et in aetate adhuc puellari : si cognoverit pater votum quod pollicita est , et juramentum quo obligavit animam suam , et tacuerit , voti rea erit :
ወለእመኒ ፡ ብእሲት ፡ በፅዐት ፡ ብፅዓተ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ አው ፡ ፈለጠት ፡ ፍሉጠ ፡ በቤተ ፡ አቡሃ ፡ በንእሳ ፤
and her father hears her vow and her pledge with which she has bound her soul, and her father says nothing to her, then all her vows shall stand, and every pledge with which she has bound her soul shall stand.
30:5 ⧉ ⤴︎ וְשָׁמַ֨ע אָבִ֜יהָ אֶת ־נִדְרָ֗הּ וֶֽאֱסָרָהּ֙ אֲשֶׁ֣ר אָֽסְרָ֣ה עַל ־נַפְשָׁ֔הּ וְהֶחֱרִ֥ישׁ לָ֖הּ אָבִ֑יהָ וְקָ֙מוּ֙ כׇּל ־נְדָרֶ֔יהָ וְכׇל ־אִסָּ֛ר אֲשֶׁר ־אָסְרָ֥ה עַל ־נַפְשָׁ֖הּ יָקֽוּם ׃
καὶ ἀκούσῃ ὁ πατὴρ αὐτῆς τὰς εὐχὰς αὐτῆς καὶ τοὺς ὁρισμοὺς αὐτῆς οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς καὶ παρασιωπήσῃ αὐτῆς ὁ πατήρ καὶ στήσονται πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς καὶ πάντες οἱ ὁρισμοί οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς μενοῦσιν αὐτῇ
quidquid pollicita est , et juravit , opere complebit .
ወሰምዐ ፡ አቡሃ ፡ ጸሎታ ፡ ወኵሎ ፡ ብፅዓቲሃ ፡ ዘበፅዐት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ወተጸመመ ፡ አቡሃ ፡ ወይቀውም ፡ ላዕሌሃ ፡ ኵሉ ፡ ጸሎታ ፡ ወኵሉ ፡ ብፅዓቲሃ ፡ ዘበፅዐት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ይነብር ፡ ዲቤሃ ።
But if her father forbids her in the day that he hears, none of her vows or of her pledges with which she has bound her soul, shall stand. Yahweh will forgive her, because her father has forbidden her.
30:6 ⧉ ⤴︎ וְאִם ־הֵנִ֨יא אָבִ֣יהָ אֹתָהּ֮ בְּי֣וֹם שׇׁמְעוֹ֒ כׇּל ־נְדָרֶ֗יהָ וֶֽאֱסָרֶ֛יהָ אֲשֶׁר ־אָסְרָ֥ה עַל ־נַפְשָׁ֖הּ לֹ֣א יָק֑וּם וַֽיהֹוָה֙ יִֽסְלַח ־לָ֔הּ כִּי ־הֵנִ֥יא אָבִ֖יהָ אֹתָֽהּ ׃
ἐὰν δὲ ἀνανεύων ἀνανεύσῃ ὁ πατὴρ αὐτῆς ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἀκούσῃ πάσας τὰς εὐχὰς αὐτῆς καὶ τοὺς ὁρισμούς οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς οὐ στήσονται καὶ κύριος καθαριεῖ αὐτήν ὅτι ἀνένευσεν ὁ πατὴρ αὐτῆς
Sin autem statim ut audierit , contradixerit pater : et vota et juramenta ejus irrita erunt , nec obnoxia tenebitur sponsioni , eo quod contradixerit pater .
ወለእመሰ ፡ ገብረ ፡ ላቲ ፡ አቡሃ ፡ ወፈጸመ ፡ ላቲ ፡ በዕለተ ፡ ሰምዐ ፡ ኵሎ ፡ ጸሎታ ፡ ወብፅዓቲሃ ፡ ዘበፅአት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ኢይነብር ፡ ላዕሌሃ ፡ ወያነጽሐ ፡ እግዚአብሔር ፡ በዕለተ ፡ ገብረ ፡ ላቲ ፡ አቡሃ ።
“If she has a husband, while her vows are on her, or the rash utterance of her lips with which she has bound her soul,
30:7 ⧉ ⤴︎ וְאִם ־הָי֤וֹ תִֽהְיֶה֙ לְאִ֔ישׁ וּנְדָרֶ֖יהָ עָלֶ֑יהָ א֚וֹ מִבְטָ֣א שְׂפָתֶ֔יהָ אֲשֶׁ֥ר אָסְרָ֖ה עַל ־נַפְשָֽׁהּ ׃
ἐὰν δὲ γενομένη γένηται ἀνδρὶ καὶ αἱ εὐχαὶ αὐτῆς ἐπ’ αὐτῇ κατὰ τὴν διαστολὴν τῶν χειλέων αὐτῆς οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς
Si maritum habuerit , et voverit aliquid , et semel de ore ejus verbum egrediens animam ejus obligaverit juramento :
ወለአመሰ ፡ አውሰበት ፡ ብእሴ ፡ ወሀለወ ፡ ላዕሌሃ ፡ ጸሎታ ፡ ዘከመ ፡ ነበበት ፡ በከናፍሪሃ ፡ ኵሎ ፡ ዘበፅአት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፤
and her husband hears it, and says nothing to her in the day that he hears it; then her vows shall stand, and her pledges with which she has bound her soul shall stand.
30:8 ⧉ ⤴︎ וְשָׁמַ֥ע אִישָׁ֛הּ בְּי֥וֹם שׇׁמְע֖וֹ וְהֶחֱרִ֣ישׁ לָ֑הּ וְקָ֣מוּ נְדָרֶ֗יהָ וֶֽאֱסָרֶ֛הָ אֲשֶׁר ־אָסְרָ֥ה עַל ־נַפְשָׁ֖הּ יָקֻֽמוּ ׃
καὶ ἀκούσῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς καὶ παρασιωπήσῃ αὐτῇ ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἀκούσῃ καὶ οὕτως στήσονται πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς καὶ οἱ ὁρισμοὶ αὐτῆς οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς στήσονται
quo die audierit vir , et non contradixerit , voti rea erit , reddetque quodcumque promiserat .
ወሰምዐ ፡ ምታ ፡ ወተጸመማ ፡ በዕለተ ፡ ሰምዐ ፡ ከማሁ ፡ ይቀውም ፡ ላዕሌሃ ፡ ኵሉ ፡ ጸሎታ ፡ ወብፅዓቲሃ ፡ ዘበፅዐት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ይቀውም ፡ ዲቤሃ ።
But if her husband forbids her in the day that he hears it, then he makes void her vow which is on her and the rash utterance of her lips, with which she has bound her soul. Yahweh will forgive her.
30:9 ⧉ ⤴︎ וְ֠אִ֠ם בְּי֨וֹם שְׁמֹ֣עַ אִישָׁהּ֮ יָנִ֣יא אוֹתָהּ֒ וְהֵפֵ֗ר אֶת ־נִדְרָהּ֙ אֲשֶׁ֣ר עָלֶ֔יהָ וְאֵת֙ מִבְטָ֣א שְׂפָתֶ֔יהָ אֲשֶׁ֥ר אָסְרָ֖ה עַל ־נַפְשָׁ֑הּ וַיהֹוָ֖ה יִֽסְלַֽח ־לָֽהּ ׃
ἐὰν δὲ ἀνανεύων ἀνανεύσῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἀκούσῃ πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς καὶ οἱ ὁρισμοὶ αὐτῆς οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς οὐ μενοῦσιν ὅτι ὁ ἀνὴρ ἀνένευσεν ἀπ’ αὐτῆς καὶ κύριος καθαριεῖ αὐτήν
Sin autem audiens statim contradixerit , et irritas fecerit pollicitationes ejus , verbaque quibus obstrinxerat animam suam , propitius erit ei Dominus .
ወእመሰ ፡ ገብረ ፡ ላቲ ፡ ምታ ፡ ወፈጸመ ፡ በዕለተ ፡ ሰምዐ ፡ ኵሎ ፡ ጸሎታ ፡ ወብፅዓቲሃ ፡ ዘበፅዐት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ኢይነብር ፡ ላዕሌሃ ፡ እስመ ፡ ገብረ ፡ ላቲ ፡ ምታ ፡ ወያነጽሐ ፡ እግዚአብሔር ።
“But the vow of a widow, or of her who is divorced, everything with which she has bound her soul shall stand against her.
30:10 ⧉ ⤴︎ וְנֵ֥דֶר אַלְמָנָ֖ה וּגְרוּשָׁ֑ה כֹּ֛ל אֲשֶׁר ־אָסְרָ֥ה עַל ־נַפְשָׁ֖הּ יָק֥וּם עָלֶֽיהָ ׃
καὶ εὐχὴ χήρας καὶ ἐκβεβλημένης ὅσα ἂν εὔξηται κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς μενοῦσιν αὐτῇ
Vidua et repudiata quidquid voverint , reddent .
ወጸሎታሂ ፡ ለመበለት ፡ ወለእንተ ፡ አውጽአ ፡ ምታ ፡ ኵሎ ፡ ዘበፅአት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ይሄሉ ፡ ላዕሌሃ ።
“If she vowed in her husband’s house or bound her soul by a bond with an oath,
30:11 ⧉ ⤴︎ וְאִם ־בֵּ֥ית אִישָׁ֖הּ נָדָ֑רָה אֽוֹ ־אָסְרָ֥ה אִסָּ֛ר עַל ־נַפְשָׁ֖הּ בִּשְׁבֻעָֽה ׃
ἐὰν δὲ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἡ εὐχὴ αὐτῆς ἢ ὁ ὁρισμὸς κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς μεθ’ ὅρκου
Uxor in domo viri cum se voto constrinxerit et juramento ,
ወለእመኒ ፡ እንዘ ፡ ሀለወት ፡ ቤተ ፡ ምታ ፡ ጸለየት ፡ ወበፅአት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፤
and her husband heard it, and held his peace at her and didn’t disallow her, then all her vows shall stand, and every pledge with which she bound her soul shall stand.
30:12 ⧉ ⤴︎ וְשָׁמַ֤ע אִישָׁהּ֙ וְהֶחֱרִ֣שׁ לָ֔הּ לֹ֥א הֵנִ֖יא אֹתָ֑הּ וְקָ֙מוּ֙ כׇּל ־נְדָרֶ֔יהָ וְכׇל ־אִסָּ֛ר אֲשֶׁר ־אָסְרָ֥ה עַל ־נַפְשָׁ֖הּ יָקֽוּם ׃
καὶ ἀκούσῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς καὶ παρασιωπήσῃ αὐτῇ καὶ μὴ ἀνανεύσῃ αὐτῇ καὶ στήσονται πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς καὶ πάντες οἱ ὁρισμοὶ αὐτῆς οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς στήσονται κατ’ αὐτῆς
si audierit vir , et tacuerit , nec contradixerit sponsioni , reddet quodcumque promiserat .
ወሰምዐ ፡ ምታ ፡ ወተጸመማ ፡ ወኢገብረ ፡ ላቲ ፡ ኵሎ ፡ ጸሎታ ፡ ይቀውም ፡ ላዕሌሃ ፡ ወኵሉ ፡ ብፅዓቲ ሃ ፡ ዘበፅዐት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ይቀውም ፡ ዲቤሃ ።
But if her husband made them null and void in the day that he heard them, then whatever proceeded out of her lips concerning her vows, or concerning the bond of her soul, shall not stand. Her husband has made them void. Yahweh will forgive her.
30:13 ⧉ ⤴︎ וְאִם ־הָפֵר֩ יָפֵ֨ר אֹתָ֥ם ׀אִישָׁהּ֮ בְּי֣וֹם שׇׁמְעוֹ֒ כׇּל ־מוֹצָ֨א שְׂפָתֶ֧יהָ לִנְדָרֶ֛יהָ וּלְאִסַּ֥ר נַפְשָׁ֖הּ לֹ֣א יָק֑וּם אִישָׁ֣הּ הֲפֵרָ֔ם וַיהֹוָ֖ה יִֽסְלַֽח ־לָֽהּ ׃
ἐὰν δὲ περιελὼν περιέλῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἀκούσῃ πάντα ὅσα ἐὰν ἐξέλθῃ ἐκ τῶν χειλέων αὐτῆς κατὰ τὰς εὐχὰς αὐτῆς καὶ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοὺς κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς οὐ μενεῖ αὐτῇ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς περιεῖλεν καὶ κύριος καθαρίσει αὐτήν
Sin autem extemplo contradixerit , non tenebitur promissionis rea : quia maritus contradixit , et Dominus ei propitius erit .
ወለእመሰ ፡ ገብረ ፡ ላቲ ፡ ምታ ፡ ወፈጸመ ፡ በዕለተ ፡ ሰምዐ ፡ ኵሎ ፡ ዘወፅአ ፡ እምከናፍሪሃ ፡ ዘከመ ፡ ጸለየት ፡ ወዘከመ ፡ በፅአት ፡ በእንተ ፡ ነፍሳ ፡ ኢይነብር ፡ ላዕሌሃ ፡ እስመ ፡ ገብረ ፡ ላቲ ፡ ምታ ፡ ወያነጽሐ ፡ እግዚአብሔር ።
Every vow, and every binding oath to afflict the soul, her husband may establish it, or her husband may make it void.
30:14 ⧉ ⤴︎ כׇּל ־נֵ֛דֶר וְכׇל ־שְׁבֻעַ֥ת אִסָּ֖ר לְעַנֹּ֣ת נָ֑פֶשׁ אִישָׁ֥הּ יְקִימֶ֖נּוּ וְאִישָׁ֥הּ יְפֵרֶֽנּוּ ׃
πᾶσα εὐχὴ καὶ πᾶς ὅρκος δεσμοῦ κακῶσαι ψυχήν ὁ ἀνὴρ αὐτῆς στήσει αὐτῇ καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς περιελεῖ
Si voverit , et juramento se constrinxerit , ut per jejunium , vel ceterarum rerum abstinentiam affligat animam suam , in arbitrio viri erit ut faciat , sive non faciat .
ወኵሉ ፡ ብፅዓት ፡ ወኵሉ ፡ ማእሰረ ፡ መሐላ ፡ ዘይከውን ፡ እኩየ ፡ ላዕለ ፡ ነፍሳ ፡ ምታ ፡ ያቀውም ፡ ላቲ ፡ ወምታ ፡ ይገብር ፡ ላቲ ።
But if her husband says nothing to her from day to day, then he establishes all her vows or all her pledges which are on her. He has established them, because he said nothing to her in the day that he heard them.
30:15 ⧉ ⤴︎ וְאִם ־הַחֲרֵשׁ֩ יַחֲרִ֨ישׁ לָ֥הּ אִישָׁהּ֮ מִיּ֣וֹם אֶל ־יוֹם֒ וְהֵקִים֙ אֶת ־כׇּל ־נְדָרֶ֔יהָ א֥וֹ אֶת ־כׇּל ־אֱסָרֶ֖יהָ אֲשֶׁ֣ר עָלֶ֑יהָ הֵקִ֣ים אֹתָ֔ם כִּי ־הֶחֱרִ֥שׁ לָ֖הּ בְּי֥וֹם שׇׁמְעֽוֹ ׃
ἐὰν δὲ σιωπῶν παρασιωπήσῃ αὐτῇ ἡμέραν ἐξ ἡμέρας καὶ στήσει αὐτῇ πάσας τὰς εὐχὰς αὐτῆς καὶ τοὺς ὁρισμοὺς τοὺς ἐπ’ αὐτῆς στήσει αὐτῇ ὅτι ἐσιώπησεν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ᾗ ἤκουσεν
Quod si audiens vir tacuerit , et in alteram diem distulerit sententiam , quidquid voverat atque promiserat , reddet : quia statim ut audivit , tacuit .
ወለእመሰ ፡ ተጸመማ ፡ ዕለተ ፡ እምዕለት ፡ [ያ ] ቀውም ፡ ላዕሌሃ ፡ ኵሎ ፡ ጸሎታ ፡ ወብፅዓቲሃኒ ፡ [ያ ] ቀውም ፡ ዲቤሃ ፡ እስመ ፡ ተጸመማ ፡ በዕለተ ፡ ሰምዐ ።
But if he makes them null and void after he has heard them, then he shall bear her iniquity.”
30:16 ⧉ ⤴︎ וְאִם ־הָפֵ֥ר יָפֵ֛ר אֹתָ֖ם אַחֲרֵ֣י שׇׁמְע֑וֹ וְנָשָׂ֖א אֶת ־עֲוֺנָֽהּ ׃
ἐὰν δὲ περιελὼν περιέλῃ αὐτῆς μετὰ τὴν ἡμέραν ἣν ἤκουσεν καὶ λήμψεται τὴν ἁμαρτίαν αὐτοῦ
Sin autem contradixerit postquam rescivit , portabit ipse iniquitatem ejus .
ወለእመሰ ፡ ገብረ ፡ ላቲ ፡ እምድኅረ ፡ ዕለት ፡ እንተ ፡ ባቲ ፡ ሰምዐ ፡ ይከውኖ ፡ ኀጢአተ ። ዝንቱ ፡ ውእቱ ፡ ኵነኔ ፡ ኵሉ ፡ ዘአዘዞ ፡ እግዚአብሔር ፡ ለሙሴ ፡ ማእከለ ፡ ብእሲ ፡ ወማእከለ ፡ ብእሲቱ ፡ ወማእከለ ፡ አብ ፡ ወወለቱ ፡ በንእሳ ፡ እንዘ ፡ ሀለወት ፡ ቤተ ፡ አቡሃ ።
These are the statutes which Yahweh commanded Moses, between a man and his wife, between a father and his daughter, being in her youth, in her father’s house.
30:17 ⧉ ⤴︎ אֵ֣לֶּה הַֽחֻקִּ֗ים אֲשֶׁ֨ר צִוָּ֤ה יְהֹוָה֙ אֶת ־מֹשֶׁ֔ה בֵּ֥ין אִ֖ישׁ לְאִשְׁתּ֑וֹ בֵּֽין ־אָ֣ב לְבִתּ֔וֹ בִּנְעֻרֶ֖יהָ בֵּ֥ית אָבִֽיהָ ׃ {פ}
ταῦτα τὰ δικαιώματα ὅσα ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ ἀνὰ μέσον ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς αὐτοῦ καὶ ἀνὰ μέσον πατρὸς καὶ θυγατρὸς ἐν νεότητι ἐν οἴκῳ πατρός
Istae sunt leges , quas constituit Dominus Moysi inter virum et uxorem , inter patrem et filiam , quae in puellari adhuc aetate est , vel quae manet in parentis domo .
— These are the statutes which Yahweh commanded Moses, between a man and his wife, between a father and his daughter, being in her youth, in her father’s house.