← All books · Greek Fathers › Hagioritic Tome

Gregory Palamas

Hagioritic Tome 1 part 4/17

Greek original · 133 verses · some words can be tapped for a gloss · long chapter, split into parts; this part covers 1:377–1:509 (2009 verses in all)

← prev partnext part →

1:377

Οὐ γάρ μόνον ὅτι μία φύσις εἷς Θεός, ἀλλ ὅτι καί ἕν πρόσωπον τήν ἀναφοράν ἔχει τά ἐξ αὐτοῦ, καί εἰς ἕν αἴτιον καί μίαν ἀρχήν τά ἐξ ἀρχῆς ἀναφέρεται˙ οὐ τά δύο μόνον ἄμφω, ἀλλά καί ἑκάτερον αὐτῶν χωρίς

For not only because there is one nature is there one God, but because also one person has the things from him referred to it, and the things from a principle are referred to one cause and one principle—not the two together only, but also each of them separately.

因為不單是因有一個本性才有一位神，更是因有一個位格、那些出於他的都歸於他，且那些出於本源的都歸於一個原因、一個本源——不單是那二者合起來如此，連它們各自分開也是如此。

1:378

Και διά τοῦτο μία τῆς θεότητος ἀρχή καί εἷς Θεός ἐστι καί κατά ταύτην τήν ἀναφοράν˙ ὅτι καί ἑκάτερον ἀναφέρεται εἰς ἕν ἀμέσως

And on this account there is one principle of the Godhead and one God, even according to this referring; because each of the two is referred immediately to one.

正因如此，神格有一個本源、有一位神，連按這「歸回」而論也是如此；因為那二者中的每一位都是直接歸於那「一」。

1:379

Εἰ γάρ μή ἀμέσως καί τό Πνεῦμα ἐκ Πατρός, τό ἐμμέσως τοῦτο δύο ἐξ ἀνάγκης τά αἴτια ποιεῖ τοῦ Πνεύματος, τό τε μέσον καί τό ἄκρον, καί οὐκ ἔνι διά τήν οὕτως ἔχουσαν ἀναφοράν ἕνα Θεόν τά τρία εἶναι˙ μᾶλλον δέ οὐδέ Θεόν εἶναι τό διά μέσης θεότητος ἐκ τοῦ Πατρός˙ ἐπί γάρ τά κτίσματα ἦλθεν ὁ Πατήρ διά μέσης θεότητος κατά τούς θεολόγους

For if the Spirit too is not immediately from the Father, this 'mediately' necessarily makes two causes of the Spirit—the middle and the extreme—and it is not possible, on account of a referring that stands thus, for the three to be one God; rather, that which is from the Father through a mediating Godhead would not even be God; for it was upon the creatures that the Father came through a mediating Godhead, according to the theologians.

因為聖靈若也不是直接出於父，這「間接」就必然使聖靈有兩個原因——那居中者與那末端者——而照這樣站立的「歸回」，三者便不可能是一位神；倒不如說，那藉中介的神性而出於父的，根本就不會是神；因為照眾神學家所說，父乃是藉中介的神性臨到受造之物的。

1:380

Οὐ γάρ ὡς Πατήρ ταῦτ ἔκτισεν, ἀλλ ὡς Θεός

For he created these things not as Father, but as God.

因為他創造這些事物，不是作為父，乃是作為神。

1:381

Ὁ δέ Υἱός εἷς Θεός μετά Πατρός˙ καί τοῦτο ἐκ Πατρός δι Υἱοῦ ὡς ἐξ ἑνός Θεοῦ κτίσματα καί μία ἡ ἀρχή τῶν κτισμάτων, ὁ Θεός

But the Son is one God with the Father; and creatures are from the Father through the Son as from one God, and there is one principle of the creatures—God.

但子與父是一位神；受造之物乃是從父、藉著子，如同從一位神而出的，且受造之物有一個本源——神。

1:382

Γεννᾷ δέ ὁ Θεός καί ἐκπορεύει ὡς Πατήρ τῶν αὐτῷ συναϊδίων φώτων

And God begets and sends forth as Father of the lights co-eternal with him.

神乃是作為與自己同永的諸光之父，去生育、去發出的。

1:383

Εἰ γοῦν ἐκ Πατρός δι Υἱοῦ ὡς ἐξ ἑνός ἐστι τό Πνεῦμα τό ἅγιον, οὐχ ὡς ἐξ ἑνός ἔσται Θεοῦ, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ, ἀλλ ὡς ἐξ ἑνός ὄντος Πατρός, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ

If, then, the Holy Spirit is from the Father through the Son as from one, it will not be as from one God, the Father and the Son, but as from one being Father, of the Father and of the Son.

那麼，聖靈若是從父、藉著子、如同從「一」而出，這便不是如同從一位神（即父與子）而出，乃是如同從那作為父的「一」（即父與子之父）而出。

1:384

Διό καί ταύτην οἱ Λατῖνοι φεύγοντες ὡς ἐξ ἑνός φασι Θεοῦ˙ ὅ χώραν οὐδαμόθεν ἔχει, καθάπερ ἀναπέφηνε˙ καί ταῦθ ὅτι καί τό Πνεῦμα εἷς Θεός ἐστι μετά Πατρός τε καί Υἱοῦ

Wherefore the Latins, fleeing this, say 'as from one God'; which has no place anywhere, as has been shown; and this too because the Spirit is one God with the Father and the Son.

因此，拉丁人為躲避此說，便說「如同從一位神而出」；但正如已經顯明的，此說毫無立足之地；況且聖靈也是與父、與子同為一位神。

1:385

Τοιγαροῦν, ἐπειδήπερ πάντῃ τε καί πάντως εἷς ὑπάρχει ὁ Πατήρ, οὐκ ἄμφω ὁ Υἱός τε καί τό Πνεῦμα, ἀλλά καί χωρίς ἑκάτερον μίαν ἀρχήν καί ἕν αἴτιον ἔχει μόνον, τόν Πατέρα

Therefore, since the Father is wholly and altogether one, not both the Son and the Spirit, but each separately too has one principle and one cause only, the Father.

因此，既然父是全然徹底地為一，並非父子靈二者，乃是各自分開也只有一個本源、一個原因，就是父。

1:386

Καί οὕτω μία τῆς θεότητος ἀρχή, κἄν οἱ λατινικῶς φρονοῦντες ἐγκαλούμενοι, πῶς δύο λέγουσιν ἐπί τῆς θεότητος ἀρχάς, ἀπολογεῖσθαι οἴωνται μίαν ἀρχήν ἰσχυριζόμενοι δοξάζειν τοῦ Υἱοῦ τε καί τοῦ Πνεύματος˙ σοφίζεσθαι γάρ ἡμᾶς βουλόμενοι τοῦτο διαβεβαιοῦνται, ὡς καί τήν ἀρχήν ἔφθημεν εἰπόντες

And thus there is one principle of the Godhead—even though those who think in the Latin manner, when called to account as to how they speak of two principles in respect of the Godhead, think to defend themselves by insisting that they hold one principle of the Son and of the Spirit; for, wishing to outwit us, they affirm this, as we already said at the outset.

如此，神格便有一個本源——縱然那些持拉丁見解的人，當他們被質問如何能就神格說「兩個本源」時，便以為可堅稱自己所持守的乃是子與聖靈的「一個本源」來為自己辯護；因為他們想要詭辯勝過我們，便如此申明，正如我們起初已經說過的。

1:387

Αὐτό γάρ τοῦτό ἐστι τό παρ ἡμῶν ἐγκαλούμενον αὐτοῖς˙ πῶς Υἱοῦ μέν καί τοῦ Πνεύματος μίαν τήν ἀρχήν φασι, τοῦ δέ ἑνός Πνεύματος δύο λέγουσιν ἀρχάς;

For this very thing is what is charged against them by us: how do they say that of the Son and of the Spirit there is one principle, yet of the one Spirit they speak of two principles?

因為我們所控告他們的正是這一點：他們怎能說子與聖靈有一個本源，卻又就那獨一的聖靈說有兩個本源呢？

1:388

Ἐκεῖνοι δέ περί τοῦ ἑνός ἐρωτώμενοι, σοφιστικῶς περί τῶν δύο τήν ἀπόκρισιν ποιοῦνται˙ σφῶν αὐτῶν μᾶλλονἤ τῶν πυνθανομένων κατασοφιζόμενοι

But they, being asked concerning the one, sophistically make their answer concerning the two—outwitting themselves rather than those who inquire.

但他們被問及那「一」時，卻詭辯地就那「二」作答——他們所詭詐勝過的，是自己，而非那些發問的人。

1:389

παρ οὐδενός τῶν ἀποστόλωνἤ τῶν εὐαγγελιστῶν ἐκλήθη, ἀλλά καί ἀντί τούτου ἡ τοῦ Πατρός ἀπέχρησεν αὐτοῖς φωνή

...(the Son) was not called (principle) by any of the apostles or evangelists; but instead of this the voice 'Father' sufficed for them.

……（子）並未被任何使徒或福音書作者稱為（本源）；惟有「父」這稱呼於他們已足夠了。

1:390

Ἀρχήν δέ λέγω οὐ τήν καταρχήν, οὐδέ τήν δημιουργικήν, οὐδ ᾗ τό τῆς δεσποτείας ἐστίν ἐπώνυμον

But I speak of 'principle' not as the beginning (in time), nor as the creative principle, nor that by which the title of lordship is named.

但我所說的「本源」，並非指時間上的開端，也非指創造的本源，也非指那「主權」之名所由出者。

1:391

Καί τοίνυν ὁ Θεός καί Πατήρ, καθό Πατήρ, ἀρχή καί αἴτιός ἐστι˙ καί καθό ἀρχή, Πατήρ τῶν φώτων, δηλαδή Υἱοῦ καί Πνεύματος˙ καί καθό αἴτιος, αἴτιος, ἀρχή τε καί Πατήρ

And so God the Father, as Father, is principle and cause; and as principle, he is Father of the lights, that is, of the Son and the Spirit; and as cause, he is cause, principle, and Father.

如此，父神作為父，便是本源與原因；作為本源，他是諸光之父，就是子與聖靈之父；作為原因，他是原因、本源與父。

1:392

Εἰ οὖν καί ὁ Υἱός αἴτιός ἐστι τοῦ Πνεύματος, ἐξ ἀνάγκη ἔσται καί ἀρχή καί Πατήρ ὡς αἴτιος˙ ὡς γάρ τοῦ ἀνθρώπου, καθό ἀνθρώπου ἐπιστήμης δεκτικοῦ ὑπάρχοντος, τόν ἐπιστήμης δεκτικόν οὐκ ἔνι μή καί ἄνθρωπον ὑπάρχει, οὕτω καί ἐπί Θεοῦ˙ ἐπεί ὁ Πατήρ, καθό Πατήρ, ἀρχή καί αἴτιός ἐστι, τόν αἴτιον ὑπάρχοντα οὐκ ἔνι μή καί ἀρχήν εἶναι καί Πατέρα, καίτοι τοῦ θεολόγου Γρηγορίου γράφοντος, ( σελ

If, then, the Son too is cause of the Spirit, of necessity he will be principle and Father, as being cause; for just as, in the case of a man—since a man is receptive of knowledge—it is not possible for one receptive of knowledge not to be a man, so also in the case of God: since the Father, as Father, is principle and cause, it is not possible for one being a cause not to be also a principle and a Father—and this although the theologian Gregory writes (p.)

那麼，子若也是聖靈的原因，他既作為原因，就必然是本源與父；因為正如在人的事上——既然人是能領受知識的——那能領受知識者就不可能不是人，照樣在神的事上也是如此：既然父作為父乃是本源與原因，那作原因者就不可能不也是本源與父——這縱然神學家貴格利寫道（頁）

1:393

) οὕτως εἶναι Υἱόν κυρίως τόν Υἱόν, ὅτι μή ἔστιν οὗτος καί Πατήρ

) that the Son is properly Son for this reason: that he is not also Father.

）說子之所以嚴格地是子，正是因為這緣故：他不同時又是父。

1:394

Ὁρᾷς ἀθετουμένην σαφῶς τήν μοναρχίαν καί τό καθ ὑπόστασιν ἑνιαῖον τοῦ Πατρός ὑπό τῶν λεγόντων καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα καί μή ἀναγόντων ἑκάτερον τῶν προσώπων εἰς μίαν μόνην, τήν τῆς θεότητος πηγήν;

Do you see the monarchy, and the hypostatic singularity of the Father, plainly set aside by those who say the Spirit is also from the Son, and who do not refer each of the persons to one sole source, the fountain of the Godhead?

你豈不看見，那些主張聖靈也出於子、又不把諸位格各歸於那獨一根源（即神格之泉源）的人，已分明把「獨一本源」與父的位格獨一性廢棄了嗎？

1:395

Μία γάρ φύσις καί οἱ πάντες ἄνθρωποι, ἀλλ οὐχ εἷς οἱ πάντες ἄνθρωπος

For all men are one nature, yet all men are not one man.

因為眾人雖是一個本性，眾人卻不是一個人。

1:396

Καίτοι δι ἀλλήλων, μᾶλλον δέ διά τῶν πρό ἡμῶν, ἀναχθείημεν ἄν εἰς ἕνα τόν προπάτορα, ἀλλ εὐθύς πολλά τά αἴτια, καί οὐκ ἐξ ἑνός ἡμεῖς διά τοῦτο καί οὐχ εἷς

And although, through one another—rather, through those before us—we might be traced back to one forefather, yet the causes are at once many, and on this account we are not from one, and therefore not one.

縱然我們藉著彼此——更確切地說，藉著我們之先的人——可被追溯至一位始祖，但原因卻立時眾多，因此我們不是出於一，也因此不是一。

1:397

Ἆρ οὐ φανερῶς καινοτομεῖς ὁ λατινικῶς φρονῶν;

Are you not plainly innovating, O you who think in the Latin manner?

持拉丁見解的人哪，你豈不是分明在妄造新說嗎？

1:398

Καί εἰ μή πρό ὑμῶν ἐλλιπές ἦν τό καθ ἡμᾶς εὐαγγέλιον, ὅ ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύη ἐν κόσμῳ, καί ἡ τοῦ Θεοῦ σωτήριος χάρις καί ἡ κατ αὐτήν θεογνωσία, ἡ πᾶσιν ἐκφανεῖσα καί διδάξασα πάντας, εἰ μή κεκένωται ἡ πίστις, εἰ μή διέφθαρται τά τῆς ὁμολογίας, αἷς καί ἐνήθλησαν καί ἐνήσκησαν τό τῶν μαρτύρων ἡμῖν περικείμενον νέφος, ὁ τῶν ὁσίων παμπληθής κατάλογος, ὁ τῶν διδασκάλων θεοδίδακτος θίασος, πάντες οἱ ἔργῳ καί λόγῳ καί τοῖς καθ ἑαυτούς παθήμασι μαρτυρήσαντες τῇ ἀληθείᾳ, ὑπέρ ἧς καί μεχρι θανάτου καλῶς ποιοῦντες ἐνέστησαν, καί οὐχ ὑπέρ αὐτῆς μόνονἤ καί ἑαυτῶν, ἀλλά καί ὑπέρ τοῦ ἡμετέρου στηριγμοῦ εἰ μή μόνονἤ ταῦθ ἅπαντα καί ἡ τῶν ἀπό Χριστοῦ καλουμένων πίστις ἐλλιπής, διακενῆς ὄντως οὐ προσθήκας ἐξευρίσκεις καί κατά τῆς σεαυτοῦ καινοτομεῖς ψυχῆς

And if, before you, our Gospel—which was proclaimed among the nations, believed in the world—was deficient, and the saving grace of God and the knowledge of God according to it, which was manifested to all and taught all; if the faith has not been emptied, if the things of the confession have not been corrupted, in which the cloud of martyrs surrounding us both contended and labored, the all-numerous catalogue of the holy ones, the God-taught company of the teachers, all who in deed and word and by their own sufferings bore witness to the truth, for which, doing nobly, they stood firm even unto death—and not for it alone or for themselves, but also for our establishment—if not only all these things but also the faith of those called from Christ is deficient, then in vain indeed are you finding additions and innovating against your own soul.

倘若在你之先，我們的福音——那在萬國中被傳揚、在世上被相信的福音——是有缺欠的，連照著它而來、向眾人顯明並教導眾人的神拯救的恩典與認識神的知識也有缺欠；倘若信仰並未被掏空，倘若認信之事並未被敗壞——就是那環繞我們的殉道者雲彩在其中爭戰勞苦、為之奮鬥的認信，那為數眾多的聖徒名冊、那受神教導的教師團隊、那一切以行為、言語並自身苦難為真理作見證、為真理美好地堅守至死的人——他們不單為真理本身或為自己，更是為我們的堅固——倘若不單這一切、連那從基督得名之人的信仰也有缺欠，那麼你發明添加、向自己的魂妄造新說，實在是徒然的。

1:399

Εἰ μέν γάρ ἐγίνωσκον καί ἐξ Υἱοῦ τό Πνεῦμα, τίνος ἕνεκεν οὐ παρρησίᾳ διατέλεσαν κηρύττοντες καί διά τῶν ἱερῶν συνόδων πολλῶν καί πολλάκις γενομένων βεβαιώσαντες;

For if they had also known the Spirit to be from the Son, why did they not continue to proclaim it with boldness, and confirm it through the holy councils that were held many times and on many occasions?

因為他們若也知道聖靈是出於子的，為何不放膽不斷地傳揚它，並藉那屢次屢屢召開的神聖大公會議加以確認呢？

1:400

Ἀλλ οὐκ ἐγνωσμένον ἦν αὐτοῖς;

But was it not known to them?

難道這事他們竟不知道嗎？

1:401

Οὐκοῦν οὐδ ἦν οὕτω τἀληθές˙ πάντα γάρ ἐγνώρισεν αὐτοῖς ὁ δι ἡμᾶς ἐγνωσμένος καθ ἡμᾶς

Then neither was the truth thus; for he who for our sake became known according to us made all things known to them.

那麼，真理就不是這樣了；因為那位為我們的緣故照著我們而被認識的主，已把萬事向他們認知了。

1:402

) αὐτούς τό Πνεῦμα καί διά τοῦτ ἐδίδαξεν, ἵν ἡμᾶς οὗτοι διδάξωσιν, ὡς ἐδιδάχθησαν, ὡς καί ἀνωτέρω εἴρηται

) the Spirit (taught) them, and on this account taught them, that these might teach us as they were taught, as has also been said above.

）聖靈（教導了）他們，正因此教導了他們，好叫他們照自己所受的教導來教導我們，正如上面也已說過的。

1:403

Εἰ γάρ τοῦτο λέγειν τολμήσεις, ὡς οὐκ ἔγνωσαν οἱ πρό ἡμῶν θεολόγοι τἀληθές, ὡς καί τοῦτο μηδέν ἧττον βλάσφημον ἀποπεμψόμεθα

For if you should dare to say this—that the theologians before us did not know the truth—this too we shall reject as no less blasphemous.

因為你若膽敢說此話——說我們之先的眾神學家不知道真理——這話我們也必同樣當作褻瀆而加以棄絕。

1:404

Τίς γάρ εἰ ὁ τοῦτο γρύξαι τολμῶν;

For who is he that dares so much as to mutter this?

因為有誰膽敢連這話也咕噥出來呢？

1:405

Ἀλλ ἔχω κἀγώ, φησί, πολλούς τῶν πατέρων συμμαρτυροῦντάς μοι τῇ προσθήκῃ

'But I too,' he says, 'have many of the Fathers bearing witness with me in favor of the addition.'

「但我也，」他說，「有許多教父為我作見證，贊同這添加。」

1:406

Τί οὖν, ἕτερα μέν οὗτοι κοινῇ συνειλεγμένοι παρεδίδουν ἐκκλησίᾳ, ἕτερα δέ καθ ἑαυτούς ἐδογμάτιζον;

What then? Did these men hand down some things to the Church when assembled in common, but dogmatize other things by themselves?

那又怎樣呢？難道這些人在共同聚集時向教會交付了某些事，私下卻又主張另一些事麼？

1:407

Ἀλλἤ παραχαράττεις αὐτόςἤ παραλογίζῃ καί παρεξηγῇ, μή μετά τοῦ Πνεύματος ἑρμηνεύων τά εἰρημένα διά τοῦ Πνεύματος

But either you yourself falsify, or you reason falsely and misinterpret, not interpreting with the Spirit the things spoken through the Spirit.

其實是你自己竄改，或是你謬推、謬解，沒有藉著聖靈去解釋那藉聖靈所說的話。

1:408

Οὐ μήν, ἀλλ εἰ καί τοῦτο θείημεν, ὅπερ οὐκ ἔστιν, οὐ προσδεκτέα μᾶλλον τά κοινῇ παραδεδομένα τῶν ἰδίως εἰρημένων ἑκάστῳ;

Nay rather, even if we should grant this—which is not so—are not the things handed down in common to be received in preference to the things said privately by each one?

不但如此，縱使我們承認此事——其實並非如此——那共同交付的事，豈不比各人私下所說的更當被接納麼？

1:409

ἀνεπιχείρητα τοῖς κακουργοῦσι καί τῷ παραχαράττειν δολοῦσι τόν τῆς ἀληθείας λόγον, πᾶσιν ἐγνωσμένα σοφοῖς τε καί ἰδιώταις καί διά στόματος ἀεί φερόμενα

...things unassailable to those who do evil and who, by falsifying, corrupt the word of truth—things known to all, both wise and unlearned, and ever borne upon their lips.

……就是那些對行惡之人、對那些藉竄改而敗壞真理之道的人無從攻擊的事——是凡智者與未受學者眾人皆知、且常掛在口上的事。

1:410

Οἱ γάρ τῷ ἐν τοῖς τῶν ὡς ἀληθῶς χριστιανῶν ἁπάντων στόμασι κειμένῳ καί τῆς ἡμέρας ἑκάστης πολλάκις ἀνακηρυττομένῳ προσθήκην ἐπινοήσαντές τε καί τολμήσαντες, τί οὐκ ἄν ἔδρασαν ἐν τοῖς ἀγνοουμένοις παρά τῶν πλειόνων;

For those who have contrived and dared an addition to that which lies in the mouths of all who are truly Christians and is proclaimed many times each day—what would they not have done in matters unknown to the many?

因為那些對那擺在凡真基督徒口中、且每日多次被宣揚之事敢於設計添加的人——在眾人所不知曉的事上，他們還有甚麼幹不出來呢？

1:411

Ταῦτα ἄρα, κἄν μέν ὁμολογῶσι τῇ κοινῇ ὁμολογίᾳ, προσδεκτέα˙ ἄν δέ μή, οὐχί

These things, then: if they agree with the common confession, they are to be received; but if not, then not.

那麼，這些事：若與共同的認信相合，便當被接納；若不相合，便不當。

1:412

Ὅμως ἐν δευτέρῳ λόγῳ τά δοκοῦντα συμμαρτυρεῖν σου τῇ καινοτομίᾳ ὀψόμεθα καί ἀπελέγξομεν, Θεοῦ διδόντος, οὐκ ἐκεῖνα, ἄπαγε, ἀλλά σέ τά καλῶς λελεγμένα ἐκλαμβάνοντα κακῶς, καί μή τοῖς σοφέσι τά ἀσαφῆ καί τοῖς παρρησίᾳ εἰρημένοις τά ἐν τῷ κρυπτῷ συμβιβάζοντα πρός δύναμιν

Nevertheless, in a second discourse we shall examine the things that seem to bear witness to your innovation, and shall refute them, God granting—not those things, far from it, but you, who take what was well said in a bad sense, and who do not, to the best of your power, reconcile the obscure things with the wise, and the things spoken in secret with the things spoken openly.

雖然如此，在第二篇論述中，我們要查考那些看似為你的新說作見證的話，並且，靠著神的恩賜，加以駁斥——所駁斥的並非那些話，斷乎不是，乃是你這把所說的美好之言曲解的人，是你這不肯盡力把隱晦的話與明智的話、把暗中所說的與公開所說的彼此調和的人。

1:413

Νῦν δἀνακεφαλαιωσώμεθα τόν νῦν λόγον, κἆθ οὕτω τά λείποντα προσθῶμεν

Now let us recapitulate the present discourse, and then so add what is lacking.

現在讓我們概述目前這篇論述，然後如此補上所缺的部分。

1:414

Πρῶτον μέν οὖν ἐξελήλεκται κενή τυγχάνουσα παντάπασιν ἡ τῆς προσθήκης τούτων ἀπόφασις

First, then, the declaration of this addition of theirs has been refuted as being utterly empty.

首先，他們這添加的主張已被駁斥為全然空洞。

1:415

Ἔπειτα δέδεικται συνυπακουόμενον τό μόνου, ὅταν λέγηται παρά τοῦ Πατρός ἐκπορευόμενον τό Πνεῦμα τό ἅγιον˙ ἐπεί κἀν τῷ αὐτῷ συμβόλῳ παρά τοῦ Πατρός ἀκούοντες γεννηθέντα τόν Υἱόν, ἐκτός ἀντιλογίας πάσης δεχόμεθα συνυπακουόμενον τό μόνου

Next, it has been shown that 'alone' is to be understood together (with the phrase) whenever the Holy Spirit is said to proceed from the Father; since in that same Creed, when we hear that the Son was begotten from the Father, we receive, beyond all dispute, that 'alone' is to be understood together with it.

其次，已經顯明：每當說聖靈「由父發出」時，「惟獨」一詞是要被一同領會的；因為在同一篇信經中，當我們聽見子「由父受生」時，我們便毫無爭議地領受：「惟獨」一詞是要被一同領會的。

1:416

Τούτῳ συνείρομεν ἑξῆς˙ ὡς εἰ καί ἀνεπιλήπτως εἶχε τό λέγειν καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα, τῷ συμβόλῳ προστεθεῖσθαι παρά Λατίνων οὐκ ἐχρῆν

To this we joined in succession: that even if it were unobjectionable to say the Spirit is also from the Son, it ought not to have been added to the Creed by the Latins.

我們接著又連上一點：縱然說「聖靈也出於子」是無可指摘的，拉丁人也不應把它加進信經。

1:417

Ἐπεί κἄν εὖ ἔχον εἰς τό ἑξῆς ἀναφανῇ, προσθετέον οὐκ ἄν εἴη˙ καί τοῖς πρός ἡμῶν γάρ, καίτοι συνεληλυθόσι καί συνεξητακόσι πᾶσι καί αὐτοῖς τοῖς τῆς παλαιᾶς Ρώμης προεστῶσιν, οὐδέν τῶν ἀναφανέντων εὐσεβῶς ἔχειν προσετέθη

For even if it should later appear to be sound, it could not be a thing to be added; for to those of our side too, even though all came together and examined together, including the very prelates of Old Rome, none of the things that appeared to be piously held was added.

因為縱使它日後顯為穩妥，它也不可成為當被添加之物；因為連我們這邊的人，雖眾人——連舊羅馬的眾首牧——都一同聚集、一同查考，凡顯為敬虔可持守之事，也沒有一樣被添加進去。

1:418

Κἀντεῦθεν ἀνεφάνη τῶν δικαίων ὄν πρῶτον ἀπαιτεῖν αὐτούς τήν προσθήκην ἐξελεῖν καί μή διά τήν περιωπήν τοῦ περιόντος πάπα τούς μεμαρτυρημένῳ παρά Θεοῦ τέλει κατακλείσαντας τόν βίον ἀποστέργειν, εἶται συζητεῖν μετ αὐτῶν ἀνέχεσθαι περί αὐτῆς

And from this it appeared that it was a thing just, first to require them to remove the addition, and not, on account of the eminence of the reigning pope, to repudiate those who closed their life with an end attested by God, and then to consent to dispute with them concerning it.

由此看來，公義之事乃是：首先要求他們除去那添加，而不是因在位教皇的崇高地位，便厭棄那些以蒙神印證之結局了結一生的人，然後才肯與他們爭辯此事。

1:419

Μετά τοῦτο πρός τούς εὐγνωμόνως τῶν λόγων ἀκροωμένους λέγομεν, ὡς καί ἀμφότερα ἐκ τοῦ Πατρός ἀκούοντες, ἔχομεν συνυπακούειν τό ἐκ μόνου, κἄν μή συνεκφωνῆται

After this, to those who hear the discourse fair-mindedly we say: that hearing both (the Son and the Spirit) to be from the Father, we are able to understand together 'from him alone,' even if it is not co-uttered.

在此之後，我們對那些公正聆聽此論的人說：我們既聽見（子與聖靈）二者都是出於父的，便能一同領會「惟獨出於父」，縱然這話未被一同說出。

1:420

) Ἀλλά καί ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευτῶς τό Πνεῦμα λέγοντες τό ἐκπορεύειν τῇ πατρικῇ ὑποστάσει ἐφαρμόζομεν˙ ἡ γάρ οὐσία πάντῃ τε καί πάντως μία τῶν τριῶν, οὐκ ἔνι δέ τά τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως ἔχειν τόν Υἱόν˙ ὥστε οὐχί καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα

) But also, when we say the Spirit is from the Father by procession, we apply 'to send forth' to the paternal hypostasis; for the essence is wholly and altogether one of the three, but it is not possible for the Son to possess the things of the paternal hypostasis; so that the Spirit is not also from the Son.

）但我們說聖靈是由父藉發出而有時，也把「發出」歸於父的位格；因為三者的本質是全然徹底為一的，而子卻不可能擁有那屬父位格的事；所以聖靈並不也出於子。

1:421

Μετά τοῦτο ἐξηλέχθησαν οἱ λατινικῶς φρονοῦντες μηκέτι ἐξ ἑνός δύνασθαι τά δύο πρόσωπα τῆς θεότητος φρονεῖν, ὡς ἐν δυσί προσώποις τό αἴτιον τιθέμενοι καί ταῦτα διαφόρως, ἀλλ οὐδέ Θεόν ἕνα λέγειν διά τήν τοιαύτην πρός τό ἕν ἀναφοράν˙ οὐδέ γάρ εἷς ἄνθρωπος πάππος, πατήρ τε καί υἱός, κατά τόν σοφόν τῆς Νύσσης πρόεδρον, ἐπειδήπερ εἰς δύο πρόσωπα τό αἴτιον ἀναφέρεται

After this, those who think in the Latin manner were refuted, as being no longer able to hold the two persons of the Godhead to be from one, since they place the cause in two persons and that differently; nor even to call God one, on account of such a referring to the One; for neither is grandfather, father, and son one man, according to the wise prelate of Nyssa, since the cause is referred to two persons.

在此之後，那些持拉丁見解的人被駁倒了，他們既把原因置於兩個位格、且置法各異，便不能再把神格中的兩個位格當作出於「一」；也不能再稱神為一，因有這樣歸於「一」的歸法；因為照尼撒那智慧的首牧所說，祖、父、子也不是一個人，既然其原因歸於兩個位格。

1:422

ἀμέσως, ἀλλ οὐχί καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ

...immediately, but not also from the Son.

……是直接的，卻不也出於子。

1:423

Προσαπεδείξαμεν ὡς, ἐπεί καί νοῦς λέγεται Χριστοῦ τό Πνεῦμα, καθάπερ καί ἡμῶν ἑκάστου ὁ οἰκεῖος, κατά μέν τήν ἐνέργειαν αὐτοῦ ἐστι καί ἐξ αὐτοῦ, κατά δέ τήν ὑπόστασιν αὐτοῦ μέν ἐστι φυσικῶς, ἀλλ οὐκ ἐξ αὐτοῦ, ἀλλ ἐκ μόνου τοῦ Πατρός

We further demonstrated that, since the Spirit is also called the mind of Christ—just as each of us has his own (mind)—according to its energy it is also from him; but according to its hypostasis it is indeed his by nature, yet not from him, but from the Father alone.

我們又進一步證明：既然聖靈也被稱為基督的心思——正如我們各人有自己的心思——那麼就其能力而言，它也是出於他並屬於他的；但就其位格而言，它按本性固然是屬他的，卻不是出於他，乃是惟獨出於父。

1:424

Πρός τούτῳ μή χάριτι, φύσει δέ εἶναι ἐκ Πατρός τό Πνεῦμα, ἐκ μόνου τοῦ Πατρός ἔχειν τήν ὕπαρξιν ἐδείχθη

In addition to this, it was shown that the Spirit is from the Father not by grace but by nature, having its existence from the Father alone.

除此之外，已經顯明：聖靈出於父，不是憑恩典，乃是憑本性，它惟獨從父得存在。

1:425

Καί ἀπό τοῦ πάντα ἔχειν ἑκάτερον τά τοῦ Πατρός, ἄνευ τῆς ἀγεννησίας καί τῆς γεννήσεως κάι τῆς ἐκπορεύσεως κατά τούς θεολόγους

And (it was shown) from each one's having all the things of the Father, except for unbegottenness and begetting and procession, according to the theologians.

又（已顯明）從這一點：照眾神學家所說，子與聖靈各自擁有父一切所有的，惟獨「非受生」、「受生」與「發出」除外。

1:426

Κἀντεῦθεν ἀναπεφήνασιν οἱ μέν Λατῖνοι προστιθέντες καί κατά διάνοιαν ἐν τῷ τῆς πίστεως συμβόλῳ˙ ἡμεῖς δέ (σελ

And from this it appeared that the Latins on the one hand add even in their understanding to the Creed of the faith; but we, on the other hand (p.)

由此看來，拉丁人一面甚至在其理解中對信仰的信經有所添加；我們則（頁）

1:427

) ἀναπεφήναμεν μηδέ κατά τόν ἔξω λόγον τῇ κατά τό θεῖον σύμβολον εὐσεβεῖ διανοίᾳ προστιθέντες

) have shown that we add nothing even in our outward expression to the pious understanding according to the divine Creed.

）已經表明，連在我們外在的表述中，我們也對那合乎神聖信經的敬虔理解毫無添加。

1:428

Κατηγορήσαμεν τῶν Λατίνων ὡς ἐκεῖνα δογματιζόντων, ἐξ ὧν δύο ἀναφέρονται τοῦ ἑνός Πνεύματος ἀρχαί

We accused the Latins of dogmatizing such things from which two principles of the one Spirit are referred.

我們控告拉丁人所主張的事，由此竟引出那獨一聖靈的兩個本源。

1:429

Οἱ δέ μηδέν κωλύειν πρός τό μίαν εἶναι ταύτας ἔφησαν, ἐπειδήπερ ἡ μία ἐστίν ἐκ τῆς ἑτέρας˙ καί ἀπεδείχθησαν καί κατά τοῦτο βλασφημοῦντες

But they said that nothing prevents these from being one, since the one is from the other; and they were shown to be blaspheming in this respect too.

但他們說，這沒甚麼妨礙它們成為一個，因為這一個是出於那另一個的；於是他們在這方面也被顯明為褻瀆了。

1:430

Εἶτ αὖθις ἡμεῖς ἀναλαβόντες τόν περί τῆς ἀρχῆς λόγον, ἐδείξαμεν κατ οὐδέν τρόπον δύο εἶναι τοῦ ἑνός Πνεύματος ἀρχάς

Then again, taking up the discourse concerning the principle, we showed that in no way are there two principles of the one Spirit.

其後我們又重提關於本源的論述，證明那獨一聖靈絕無兩個本源。

1:431

Παρεστήσαμεν ἐκ τοῦ τά κοινά Πατρί τε καί Υἱῷ, καί τῷ Πνεύματι κοινά εἶναι μαρτυρεῖσθαι, ὅτι οὐχί καί τοῦ Υἱοῦ τό ἐκπορεύειν˙ ἦν γάρ ἄν τοῦτο καί τοῦ Πνεύματος˙ ἐν ᾧ προσεξηλέγξαμεν αὐτούς, ἀδιάφορα τοῖς φυσικοῖς τά ὑποστατικά ποιοῦντας

We established, from the things common to Father and Son being attested as common also to the Spirit, that 'to send forth' is not also the Son's; for it would then be the Spirit's too. In doing which we further refuted them as making the hypostatic properties indifferent from the natural ones.

我們從這一點立論：那些父子共有之事，也被證實是聖靈所共有的，因而「發出」並不也是子的；不然，它也會是聖靈的了。在此我們又進一步駁斥他們：他們把位格的特性與本性的屬性混為無別。

1:432

Εἰ δέ τοῦτο, καί ταῖς προσκυνηταῖς ὑποστάσεσι τήν θείαν φύσιν

And if this, then they also (make indifferent) the divine nature with the adorable hypostases.

倘若如此，他們也就把神聖的本性與可敬的諸位格（混為無別）了。

1:433

Ἐκ τοῦ ἀσεβές εἶναι τήν δημιουργικῶς διά τοῦ Υἱοῦ τό εἶναι σχοῦσαν κτίσιν ἐκ τοῦ Υἱοῦ μή λέγειν, ἀλλά τήν δημιουργικήν ἰδιότητα μόνῳ διδόναι τῷ Πατρί, κατ ἀνάγκην ἀκολούθως συνηγάγομεν, ὡς, εἰ καί ἐκπορευτῶς τό Πνεῦμα δι Υἱοῦ τό εἶναι εἶχε, δυσσεβοῦς ἦν ἄν λέγειν, ὅτι Πνεῦμα ἐκ τοῦ Υἱοῦ οὐ λέγομεν καί ὡς ἡ ἐκπορευτική ἰδιότης μόνον τοῦ Πατρός ἐστιν

From the impiety of not saying that the creation—which received its being creatively through the Son—is from the Son, but of giving the creative property to the Father alone, we of necessity consequently concluded that, even if the Spirit had its being by procession through the Son, it would be impious to say so, since (the Fathers) do not say 'Spirit from the Son,' and since the procession-property belongs to the Father alone.

我們從這不敬之事推論：受造之物雖是藉著子而在創造上得了存有的，卻不可說它「出於子」，乃要把創造的特性惟獨歸給父；於是我們按必然之理接著斷定：縱然聖靈是藉著子、以發出之方式得了存有，這樣說也是不敬的，因為（眾教父）並不說「聖靈出於子」，且發出的特性惟獨屬於父。

1:434

Ἐπείδ οἱ τοῦθ οὕτω λέγοντες οὐκ εὐσεβεῖς μόνον, ἀλλά καί θεοφόροι, δυσσεβεῖς οὐκοῦν οἱ λέγοντες καί ἐξ Υἱοῦ τό Πνεῦμα

And since those who say this so are not only pious but also God-bearing, then impious, accordingly, are those who say the Spirit is also from the Son.

既然如此說的人不單是敬虔的，更是負載神的，那麼，照此推論，凡說聖靈也出於子的人就是不敬的了。

1:435

Καί ὡς, εἰ δι Υἱοῦ τό Πνεῦμα, ὁμοῦ τε καί χωρίς ἑκάτερος Πατήρ ἄν λέγοιτο καί προβολεύς, ὡς καί ἐπί τῆς κτίσεως, ποιητής τε καί Πατήρ

And (we showed) that if the Spirit is through the Son, both together and separately each would be called Father and sender-forth, just as in the case of creation, maker and Father.

我們又（證明）：聖靈若是藉著子的，那麼父與子無論合起來或各自分開，都會被稱為父與發出者，正如在創造的事上，被稱為造作者與父一樣。

1:436

Ἐκ τοῦ πάντα ἔχειν θεολογεῖσθαι τόν Υἱόν τά τοῦ Πατρός ἄνευ τῆς αἰτίας, ἥτις οὐκ ἄν ἡ τῶν κτισμάτων εἴη, ( σελ

From the Son's being theologized as having all the things of the Father except the cause—which could not be the cause of the creatures, (p.)

從子在神學上被論為擁有父一切所有的、惟獨「原因」除外——而這原因不可能是受造之物的原因，（頁）

1:437

) τοιγαροῦν ἡ τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Πνεύματός ἐστιν, ἀπεδείξαμεν αὖθις οὐχί καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα ἐκπορεύεσθαι

) and therefore (this cause) belongs to the Son and to the Spirit, we again demonstrated that the Spirit does not also proceed from the Son.

）因此（這原因）乃是屬於子與聖靈的——我們再次證明：聖靈並不也從子發出。

1:438

Ἐδείξαμεν αὖθις ἐκ τοῦ μή τόν Υἱόν καί ἐκ τοῦ Πνεύματος ὑπάρχειν, ὅτι καί τό Πνεῦμα οὐχί καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό εἶναι ἔχει

We showed again, from the Son's not being from the Spirit, that the Spirit too does not have its being also from the Son.

我們又證明：從子不出於聖靈這事，可見聖靈也不從子得其存有。

1:439

Εἶτα, ἐκ τῶν ἀπηριθμημένων καί τεθεωρημένων τοῖς ἁγίοις ὀνομάτων τοῦ Υἱοῦ, παρεστήσαμεν ὡς οὐχί καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα τό ἅγιόν ἐστι

Then, from the names of the Son that have been enumerated and contemplated by the saints, we established that the Holy Spirit is not also from the Son.

然後，從眾聖徒所列舉並默想的子的諸名，我們確立了：聖靈並不也出於子。

1:440

Πάλιν ἐκ τοῦ μή ἐκπορευτόν ἁπλῶς, ἀλλά τό ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευτόν ἴδιον εἶναι τοῦ θείου Πνεύματος, τούς θεολόγους μαρτυρεῖν παρεστήσαμεν ἐκ μόνου τοῦ Πατρός τό Πνεῦμα τό ἅγιον

Again, from the Spirit's being not simply 'proceeding,' but 'proceeding from the Father' being proper to the divine Spirit, we established that the theologians bear witness that the Holy Spirit is from the Father alone.

我們又從這一點立論：神聖之靈所專有的，不單是「發出的」，乃是「由父發出的」；於是確立了眾神學家所見證的：聖靈乃惟獨出於父。

1:441

Καί ἀπό τοῦ ἕνωσιν Υἱοῦ καί Πνεύματος εἶναι τόν Πατέρα˙ ἡ γάρ τῶν ἄλλων ἑκατέρου μεσότης ἐν τοῖς ὀνόμασι κεῖται

And from the Father's being the union of Son and Spirit; for the mediation of each of the other two lies in the names.

又從父乃是子與聖靈之聯合這事立論；因為其餘二者中各自的居間，正在於諸名之中。

1:442

Καί ἀπό τοῦ μή ἐκ τῆς ἀρχῆς τό Πνεῦμα λέγεσθαι, ἀλλά μετά τῆς ἀρχῆς, ἀρχῆς εἶναι θεολογουμένου τοῦ Υἱοῦ

And from the Spirit's being spoken of not 'from the principle' but 'with the principle,' the Son being theologized as principle.

又從這一點立論：聖靈被論及時不是「出於本源」，乃是「與本源同在」，而子在神學上被論為本源。

1:443

Καί ὡς ὁ δι Υἱοῦ καθ ὕπαρξιν τό Πνεῦμα λέγων καί εἰς τήν ἐκ τήν διά μεταλαμβάνων ἁμαρτάνει

And (we showed) that whoever says the Spirit is from the Son in respect of existence, changing the 'through' into 'from,' sins.

我們又（證明）：凡就存在而言說聖靈「出於子」、把「藉著」改成「出於」的人，便是犯了罪。

1:444

λέγεται καί οὐκ ἐξ ἐκείνου, ἀλλά σύν ἐκείνῳ, γεννηθέντι ἐκ τοῦ Πατρός, καί τό Πνεῦμα ἐκπορεύεται

...it is said, and not 'from him' but 'with him,'—he being begotten from the Father—the Spirit also proceeds.

……是這樣說的，並非「出於他」，乃是「與他同在」——他乃是由父受生的——聖靈也是如此發出的。

1:445

Αὖθις ἐκ τοῦ θεολογεῖσθαι τῶν τριῶν προσώπων ἕκαστον, τῶν καθ ὑπόστασιν ἑτέρων δύο μέσον

Again, from each of the three persons being theologized as middle of the other two in respect of hypostasis.

我們又從這一點立論：三位格中的每一位，就位格而言，都被神學論為其餘二位的居中者。

1:446

Καί πρός ἄλληλα ἔχειν ὡς ἕκαστον πρός ἑαυτό

And (from their) standing toward one another as each stands toward itself.

又（從這一點：）他們彼此相待，正如各自與自己相待一樣。

1:447

Καί τῷ δεύτερον ἀπό τοῦ Πατρός καί τό Πνεῦμα λέγεσθαι, καθά καί ὁ Υἱός, ἀμέσως ἑκάτερον ὑπάρχον ἐκ Πατρός ἐδείχθη μή ἐοικυίας τῆς θεολογικῆς μεσότητος τοῖς κειμένοις ἐφεξῆς τρισί σημείοις, ἀλλά τοῖς ἐπί τῶν τοῦ τριγώνου γωνιῶν

And by the Spirit too being spoken of as second from the Father, just as the Son is, each one being shown to be immediately from the Father, the theological mediation not resembling three points lying in a row, but those at the angles of a triangle.

又因聖靈也被論為從父算起的第二位，正如子一樣，於是顯明二者各自都是直接出於父的；那神學上的居間，並不像順序排成一列的三點，乃像三角形三角上的三點。

1:448

) Μετά τοῦτο διττῆς φανερῶς δειχθείσης τῆς τοῦ Πνεύματος προόδου, προσεδείχθη καί τῶν προόδων ἑκατέραν κατάλληλον τήν παῦλαν ἔχειν

) After this, the procession of the Spirit having been plainly shown to be twofold, it was further shown that each of the two processions has its corresponding cessation.

）在此之後，聖靈的進前既已分明顯為雙重的，便進一步顯明：那兩種進前中各有其相應的止息。

1:449

Κἀντεῦθεν πάλιν, ὡς οὐχί καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό εἶναι ἔχει τό Πνεῦμα τό ἅγιον

And from this again, that the Holy Spirit does not also have its being from the Son.

由此又再一次顯明：聖靈並不也從子得其存有。

1:450

Πάλιν ἐκ τοῦ λέγειν καί τόν Υἱόν ἀρχήν τοῦ θείου Πνεύματος ἀναπεφήνασιν οἱ λατινικῶς φρονοῦντες τοῖς κτιστοῖς συντάττοντες τό θεῖον Πνεῦμα

Again, from saying that the Son too is a principle of the divine Spirit, those who think in the Latin manner appeared to be ranking the divine Spirit with created things.

我們又從這一點顯明：那些持拉丁見解的人既說子也是神聖之靈的本源，便顯出他們把神聖之靈與受造之物並列了。

1:451

Αὖθις ἐκ τοῦ μή ἔχειν κοινωνίαν κατά τό θεογόνον τόν Πατέρα καί τόν Υἱόν παρίσταται μή εἶναι καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα

Again, from the Father and the Son not having communion in respect of begetting God, it is established that the Spirit is not also from the Son.

我們又從父與子在「生神」這事上並無相通這事立論：確立了聖靈並不也出於子。

1:452

Πρός δέ τούτοις, ἐκ τοῦ τά κοινά τῆς ἀνωτάτω Τριάδος ἐπίσης εἶναι τῶν θείων ὑποστάσεων ἑκάστῃ, ἀνεφάνησαν οἱ λατινικῶς φρονοῦντες μήτε τόν Υἱόν μήτε τό Πνεῦμα λέγοντες ἐκ τοῦ Πατρός, μηδ ὑποστατικάς ἔχειν τόν Θεόν διαφοράς

Besides these things, from the things common to the most high Trinity being present equally to each of the divine hypostases, those who think in the Latin manner appeared to be saying that neither the Son nor the Spirit is from the Father, and that God does not have hypostatic differences.

除這些之外，從至高三一神所共有之事均等地存於每一神聖位格這事，那些持拉丁見解的人就顯出他們是說：子與聖靈都不出於父，且神並沒有位格的差異。

1:453

Κἀντεῦθεν ἀπηλέγχθησαν οἱ λατινικῶς φρονοῦντες τήν μέν εὐσεβῆ τάξιν ἀγνοοῦντες,ἅ δέ οἱ θεολόγοι μή εἰδέναι ὁμολογοῦσιν ὡς ὑπέρ ἡμᾶς, αὐτοί ταῦτα γινώσκειν ἀκριβῶς αὐχοῦντες καί οὕτω καινοφωνοῦντες, καί βλασφημοῦντες περί τήν ἐκπόρευσιν τοῦ παναγίου Πνεύματος

And from this, those who think in the Latin manner were refuted, as being ignorant of the pious order, while the things the theologians confess to be beyond us as not knowing them, they themselves boast to know with precision, and thus innovate, and blaspheme concerning the procession of the all-holy Spirit.

由此，那些持拉丁見解的人被駁斥了，因他們對敬虔的次序茫然無知，至於眾神學家承認那超乎我們、自己也不知道的事，他們卻自誇能精確地知曉，於是妄造新說，並就至聖之靈的發出而褻瀆。

1:454

Ἡμεῖς δέ καί λόγον ἐκδεδώκαμεν πολυειδῶς δεικνύοντες τίνος ἕνεκεν ὡς ἐπί πλεῖστον ὁ μέν Υἱός μετά τόν Πατέρα, τό δέ Πνεῦμα μετά τόν Υἱόν ἡμῖν ὑμνεῖται καί τοῖς μυουμένοις παραδίδοται

And we also set forth a discourse showing in manifold ways why, for the most part, the Son is hymned after the Father, and the Spirit after the Son, by us, and is handed down to the initiated.

我們又陳明了一篇論述，以多種方式顯明：為何子多半是在父之後、聖靈多半是在子之後被我們頌讚，並如此被交付給領受教導的人。

1:455

Καί ὡς ἑπόμενοι καλῶς οἱ θεολόγοι τῷ λόγῳ τῆς μυήσεως, ἐπί πάντων τῶν κοινῶς ἐνθεωρουμένων τοῖς τρισίν , οὕτω φασίν ἔχειν πρός τόν Υἱόν τό Πνεῦμα, ὡς πρός τόν Πατέρα ὁ Υἱός

And that the theologians, rightly following the principle of initiation, in the case of all the things contemplated commonly in the three, say that the Spirit stands toward the Son as the Son toward the Father.

又表明：眾神學家既正確地遵循那領受教導的原則，便在那一切在三者中共同被默想之事上，說聖靈與子的關係，正如子與父的關係。

1:456

) Καί ὅτι τοῦτο μή συνετῶς ἀκούσαντες Εὐνόμιός τε πρότερον καί οἱ λατινικῶς πεφρονηκότες ὕστερον, τρίτον ἀπό τοῦ Πατρός ἐδογμάτισαν τόν Πνεῦμα τό ἅγιον˙ κἀντεῦθεν ὁ μέν Εὐνόμιος τρίτον καί τῇ φύσει, Λατῖνοι δέ καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό εἶναι ἔχειν προσεδογμάτισαν

) And that, not having heard this with understanding, Eunomius earlier and those who thought in the Latin manner later dogmatized the Holy Spirit to be third from the Father; and from this Eunomius (dogmatized it to be) third also in nature, while the Latins further dogmatized that it also has its being from the Son.

）又表明：猶諾米在先、持拉丁見解者在後，因未存著悟性聽明此事，便主張聖靈是從父算起的第三位；由此，猶諾米（主張它）在本性上也居第三，而拉丁人則更主張它也從子得其存有。

1:457

Ἔτι δείκνυμεν, ὡς οὐκ ἄμφω μόνον ὁ Υἱός τε καί τό Πνεῦμα, ἀλλά καί ἑκάτερον αὐτῶν χωρίς, ἀμέσως ἀναφέρεται πρός τόν Πατέρα˙ καί ὡς, εἰ μή τοῦθ οὕτως ἔχει, οὐδέ Θεός εἷς ἔσται

Further, we show that not only both together—the Son and the Spirit—but also each of them separately is referred immediately to the Father; and that, if this be not so, neither will there be one God.

我們又進一步表明：不單是二者合起來——子與聖靈——連它們各自分開也是直接歸於父的；又表明：若非如此，便也不會有一位神了。

1:458

Πρός δέ τούτοις ἐκ τοῦ τόν Θεόν καί Πατέρα ὡς Θεόν ἀλλ οὐχ ὡς Πατέρα κτίζειν, γεννᾶν δέ καί ἐκπορεύειν ὡς Πατέρα, δείκνυμεν, ὡς εἰ κατά Λατίνους ἐκ τοῦ Πατρός καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ ὡς ἐξ ἑνός τό Πνεῦμα, οὐχ ὡς ἐξ ἑνός ἔσται Πατρός, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ

Besides these things, from God the Father's creating as God but not as Father, while begetting and sending forth as Father, we show that, if according to the Latins the Spirit is from the Father and from the Son as from one, it will not be as from one Father, of the Father and of the Son.

除這些之外，我們從父神是作為神而非作為父去創造、卻作為父去生育與發出這事，表明：若照拉丁人所言，聖靈是從父並從子、如同從「一」而出，這便不是如同從一位父（即父與子之父）而出了。

1:459

Καί οὕτω τό λατινικόν φρόνημα τελέως ἐξελέγχεται καί ὡς ἐξ ἀμφοτέρων αὐτῶν δυσσεβῶς καθ ὕπαρξιν τό Πνεῦμα λέγον καί ὡς ἐξ ἑνός Θεοῦ τῶν ἀμφοτέρων

And thus the Latin mind is completely refuted, both as impiously saying the Spirit is from both of them in respect of existence, and as (saying it is) from one God of the two of them.

如此，拉丁人的見解便被徹底駁倒：既因它不敬地說聖靈就存在而言是出於二者的，又因它（說它是）出於那二者之「一位神」的。

1:460

Ἔτι μετά τοῦτο περί ἀρχῆς φαμεν, καί ὡς οἱ λατινικῶς φρονοῦντες σοφιστικῶς ἀποκρίνονται πρός τούς ἐρωτῶντας αὐτούς, εἰ δύο λέγουσιν ἀρχάς τῆς θεότητος τοῦ Πνεύματος

Still further after this we speak concerning the principle, and (show) how those who think in the Latin manner answer sophistically those who ask them whether they speak of two principles of the Godhead of the Spirit.

在此之後我們又再進一步論到本源，並（表明）那些持拉丁見解的人如何詭辯地回答那些問他們是否就聖靈之神性主張兩個本源的人。

1:461

Ἐντεῦθεν πάλιν ἐκ τοῦ Πατέρα φώτων θεολογεῖσθαι παρά τοῦ ἀποστόλου τόν Πατέρα, καί τόν Υἱόν κἀντεῦθεν Πατέρα λέγοντες οἱ λατινικῶς φρονοῦντες ἀποδείκνυται˙ καί ἀθετοῦντες σαφῶς τήν μοναρχίαν καί τό καθ ὑπόστασιν ἑνιαῖον τοῦ Πατρός

Hence again, from the Father's being theologized by the apostle as Father of lights, those who think in the Latin manner are demonstrated to be calling the Son too Father; and to be plainly setting aside the monarchy and the hypostatic singularity of the Father.

由此又從父被使徒在神學上論為「眾光之父」這事，證明那些持拉丁見解的人也是把子稱為父；並且分明廢棄了「獨一本源」與父位格的獨一性。

1:462

Ἀναφαίνομεν τό αἰδέσιμον ἔχειν καί ἀπό τῆς ἀρχαιότητος τό καθ ἡμᾶς δόγμα, καί ὡς ἀνελλιπές μηδαμῶς προσθήκης δεῖσθαι

We make manifest that our doctrine has venerableness also from its antiquity, and that, being without deficiency, it in no wise needs an addition.

我們表明：我們的教義也因其古老而具尊嚴，並且，它既毫無缺欠，便絲毫不需要任何添加。

1:463

Ἔπειτα καί τοῦτ εἰπόντες, ὅτι τά κοινῶς εἰρημένα παρά τῶν πατέρων στερκτέα μᾶλλον τῶν ἰδίως τισί τούτων εἰρημένων ἑκάστῳ, καί ὅτι τά μή καθωμιλημένα ὕποπτά ἐστι, καί μάλιστα παρά Λατίνων προαγόμενα τῶν καί τοῖς φανεροῖς παρεγχειρούντων, ὑπεσχέθημεν, σύν Θεῷδ ὁ λόγος ἐν (σελ

Then, having said this too—that the things said in common by the Fathers are to be cherished in preference to the things said privately by some of them to each, and that the things not in common usage are suspect, especially when brought forward by the Latins, who lay hands even on what is plain—we promised, with God (the discourse being) in (p.)

其後，我們又說了這話——就是眾教父共同所說的事，比他們中某些人私下對各人所說的更當被珍視，且那些不在通用之中的事是可疑的，尤其當它們是由拉丁人提出時，因為他們連明白之事也下手——我們便應許，靠著神（那論述要）在（頁）

1:464

) δευτέρῳ λόγῳ τά διαφωνεῖν δοκοῦντα συμφωνοῦντα παραστήσειν

) a second discourse, to demonstrate that the things which seem to disagree are in agreement.

）第二篇論述中，證明那些看似不合的事其實是相合的。

1:465

Ταῦτα μέν οὖν ἀνωτέρω διά πλειόνων ἀποδέδεικται˙ καί ὡς ἡμεῖς καί ἡ καθ ἡμᾶς ὁμολογία πανταχόθεν ἔχει τό ἀσφαλές καί στέφανος ἡμῖν ἐστι καυχήσεως καί ἀκαταίσχυντος ἐλπίς

These things, then, have been demonstrated above through many arguments; and (it has been shown) that we and the confession according to us have security from every side, and are to us a crown of boasting and a hope that does not put to shame.

那麼，這些事已在上面藉許多論證得了證明；並（已顯明）我們與我們所持的認信從各方面都是穩妥的，於我們乃是誇耀的冠冕、不至於羞愧的盼望。

1:466

Εἰ γάρ μή οὕτω καί ἡμεῖς κατά ταύτην ἐλλιπεῖς, πολλῷ μᾶλλον οἱ ἐκ παλαιοῦ καί μυηθέντες ἄνωθεν καί τό καθ ἡμᾶς γένος θεοκινήτως μυήσαντες ἀπόστολοι, προφῆται, σεπταί σύνοδοι πατέρων πολλαί τε καί πολυάριθμοι

For if we ourselves are not deficient in respect of this, much more were those of old—those initiated from above and who, divinely-moved, initiated our race: the apostles, prophets, the venerable councils of the Fathers, many and numerous—not deficient.

因為我們自己若在這事上不缺欠，那麼，那些古時之人——就是那些自上頭領受奧祕、又受神感動而把奧祕傳給我們族類的人：眾使徒、眾先知，以及那為數眾多的教父可敬的大公會議——就更不缺欠了。

1:467

Εἰ δέ καί γινώσκοντες ἑτέρως, ὡς νῦν ἰσχυρίζονται τό τῶν Λατίνων γένος, οὐ πεφανερώκασιν ἡμῖν, καί ταῦτα τοῦ Κυρίου πρός αὐτούς εἰπόντος,ἅ ἠκούσατε ἐν τῇ σκοτίᾳ, κηρύξατε ἐν τῷ φωτί, πῶς οὐκ ἄν τῶν ὑπευθύνων εἶεν;

But if, knowing it otherwise—as the race of the Latins now insists—they did not make it manifest to us, and that although the Lord said to them, 'What you have heard in the darkness, proclaim in the light,' how would they not be among the accountable?

但若他們另有所知——如拉丁人這族類如今所堅稱的——卻沒有向我們顯明，何況主曾對他們說：「你們在暗中所聽見的，要在光明中傳揚」，那他們豈不就在當受追究之列了麼？

1:468

Ἀλλ ὁ Θεός αὐτούς διἔργων κἀνταῦθα μεγίστων ἐδικαίωσεν

But God justified them here too by the greatest works.

但神在此也藉那最大的作為使他們得稱為義了。

1:469

Οὐ γάρ ἐφρόνουν κατά τούς Λατίνους, ἄπαγε, ὡς καί τοῦτο δέδεικται, ἀλλά καί ἐγνώκασι καί παραδεδώκασιν ἡμῖν μίαν καί μόνην ἀρχήν τῆς θεότητος, ἕνα Πατέρα ἀγέννητον, ἕνα Υἱόν ἐξ αὐτοῦ γεννητῶς προερχόμενον, ἕν Πνεῦμα ἅγιον συναΐδιον, ἐκ τοῦ Πατρός καί αὐτό ἐκπορευόμενον πρό αἰώνων καί εἰς αἰῶνας˙ καί ἔτι καί συνδοξαζόμενον τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῷ νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων

For they did not think according to the Latins—far from it, as this too has been shown—but they both knew and handed down to us one and only one principle of the Godhead: one Father unbegotten, one Son proceeding from him by begetting, one Holy Spirit co-eternal, itself also proceeding from the Father before the ages and unto the ages; and furthermore glorified together with the Father and the Son, now and ever and unto the ages of ages.

因為他們並非照拉丁人那樣思想——斷乎不是，正如這也已被證明——乃是既知道又交付給我們神格的一個、且惟一的本源：一位非受生的父，一位由父藉受生而來的子，一位同永的聖靈，它自己也是在萬世以先、直到萬世，由父發出的；並且如今與永遠、直到世世代代，與父、與子一同得榮耀。

1:470

) Ὧν μέν οὖν ἔδει καί αὐτῷ τῷ τῶν εὐσεβούντων καταλόγῳ πρός διασάφησίν τε καί βεβαίωσιν τοῦ ὀρθοῦ φρονήματος καί δι ὧν ἐν βραχεῖ τό δυσσεβές ἅπαν τῶν ἐνισταμένων ἀναφαίνεται Λατίνων, πρότερον εἰς δύναμιν διεξελθόντες,ἅ δέ αὐτοί προτείνουσι καθ ἡμῶν τε καί τῆς εὐσεβείας, καί δι ὧν ἰσχυρίζονται μηδέν καινοτομεῖν, ἀλλά τοῖς αὐτοῦ Χριστοῦ θείοις λόγοις συνῳδά φρονεῖν καί λέγειν καί τοῖς κατά Χριστόν θεολογήσασι κατ οὐδέν ἀπᾴδοντα, ταῦτα δέ μήπω πάνθ ἑξῆς εἰς τοὐμφανές παραγαγόντες μηδέ ἀπελέγξαντες, νῦν ἴδωμεν καθ ἕκάστον ἅττα λέγουσι καί τίσι λογσιμοῖςἤ καί γραφικοῖς ρήμασί τε καί νοήμασι χρησάμενοι, μᾶλλον δέ παραχρησάμενοι, τῆς θεολέκτου τε καί πατροπαραδότου διαπεπτώκασιν ὁμολογίας

) Having first, then, to the best of our power, gone through the things needful—even to the very catalogue of the pious—for the clarification and confirmation of the right understanding, and through which all the impiety of the opposing Latins is made manifest in brief; but having not yet, in due order, brought to light all the things which they themselves put forward against us and against piety, and by which they insist that they innovate in nothing but think and speak in harmony with the very divine words of Christ and in nothing discordant with those who have theologized according to Christ, nor yet having refuted these—now let us see, point by point, what they say, and by what arguments or scriptural words and concepts they have, having used—rather, having misused—them, fallen away from the God-spoken and Father-handed-down confession.

）那麼，我們既已盡力，首先為使正確的理解得以澄清並確認，而把所需之事——連同那敬虔者的名冊——加以申述，藉此把對立的拉丁人一切的不敬簡要地顯明出來；但對於他們自己向我們並向敬虔所提出的、並藉以堅稱自己毫無新說、乃與基督自己的神聖言語相和諧、與那照基督而作神學論述的人毫無不合的那一切，我們還未按次序逐一公開呈明、也未加以駁斥——如今讓我們逐點來看他們所說的是甚麼，並看他們用了——更確切地說，是濫用了——甚麼論據或經文的字句與意思，以致從那神所說、教父所傳的認信中跌落了。

1:471

ἐθέλουσιν, ἀλλά τοῖς πρός ἐπανόρθωσιν διδοῦσι χεῖρα, ἀληθείας λόγου δύναμιν πρός ἀλήθειαν ἀναγωγόν, οἷά τινες ὡς ἀληθῶς ἀνάγωγοι, δυσχεραίνουσί τε ἐς τά μάλιστα καί ἀντιλέγουσι

...(those who are not willing,) but who, like some who are truly ill-bred, are vexed in the extreme and contradict those who extend a hand toward correction—offering the power of the word of truth that leads up toward the truth.

……（那些不願意的，）反倒像某些真正沒有教養的人，對那些向更正伸出援手的人——就是那些獻上引人歸向真理、領人上升之真理之道之能的人——極其惱怒，並加以反駁。

1:472

Τό μέν οὖν διαπεσεῖν κοινόν ἐγένετο ταῖς ἐκκλησίαις ἁπάσαις, ἄλλοτε ἄλλῃ διά τοῦ μακροῦ χρόνου λυμηναμένου χείρονος

Now, to fall away became common to all the churches, at one time to one and at another to another, when the long passage of time wrought something worse.

如今，跌落乃是眾教會所共有的，時而臨到這教會、時而臨到那教會，當漫長的歲月釀成更壞之事的時候。

1:473

Τό δέ διαπεσοῦσαν μηκέτ ἐπανελθεῖν μόνης τῆς τῶν Λατίων ἐγένετο, καίτοι μεγίστης τε καί κορυφαίας οὔσης καί τῶν πατριαρχικῶν θρόνων ἐξόχου περιωπῆς˙ καί ταὐτόν ταύτῃ συμβέβηκε, μεγίστη τῶν ἐκκλησιῶν οὔσῃ, (σελ

But that, having fallen, it should no longer return, became the lot of the Latins alone—and that although it is greatest and chief, and of pre-eminent height among the patriarchal thrones; and the very same thing has befallen it, being the greatest of the churches, (p.)

但既跌落卻不再回轉，這乃惟獨成了拉丁人的境遇——縱然它在眾宗主教座位中是最大、為首、地位崇高無比的；這同樣的事也臨到了它，它原是眾教會中最大的，（頁）

1:474

) τῷ μεγίστῳ τῶν ζώων ἐλέφαντι

) just as (it befalls) the elephant, the greatest of animals.

）正如（這事臨到）象，就是眾動物中最大的。

1:475

Ὅν φασι μηδ ὕπνον καιρόν ἐπ ἐδάφους ἀνακλίνεσθαι πρός ἄνεσιν, τοῖς δέ πλαγίοις ἄρθροις μικρόν ἐποκλάζοντα διαναπαύεσθαι˙ ἄν δέ πού τι παθών καταπέσῃ, μηκέτ ἀνίστασθαι δύνασθαι

Of which they say that not even at the time of sleep does it lie down upon the ground for rest, but, leaning a little upon its side limbs, it takes repose; but if it ever falls down, having suffered something, it can no longer rise.

人說象連在睡眠時也不躺臥在地上歇息，乃是略靠著側肢蹲伏而稍作安息；但它若因受了甚麼傷而倒下，就再也不能起來了。

1:476

Ἀλλά τοῖς μέν ἐλέφασι τό βάρος τοῦ σώματος αἴτιον καί ἡ πολυσαρκία δύσχρηστός τε οὖσα καί κάτω πιέζουσα, καθάπερ τις ἐπικειμένη μόλυβδος πολυτάλαντος, τοῖς δέ Λατίνοις ὁ τύφος οἶμαι τό μόνον, μικροῦ δέω λέγειν, πάθος ἀνίατον, ὅ καί τῷ μόνῳ πονηρῷ κρίμα κατά τόν ἀπόστολον ἰδιαίτατον˙ δι ὅ κἀκεῖνος εἰς αἰῶνας ἀνίατος

But for the elephants the cause is the weight of the body and the excess of flesh, which is both unwieldy and presses down, like some many-talented lead lying upon them; whereas for the Latins it is pride, I think—the one passion, I am almost moved to say, that is incurable, which is also for the evil one alone the most peculiar judgment, according to the apostle; on account of which that one too is incurable unto the ages.

但對象而言，緣由乃是身體的重量與肉體的過盛，這肉體既笨重又向下壓，像某種重達多他連得的鉛壓在牠們身上；至於拉丁人，我想，緣由乃是驕傲——我幾乎要說，那是惟一無法醫治的情慾，照使徒所言，這也是惟獨那惡者所特有的審判；正因如此，那惡者也是直到萬世無法醫治的。

1:477

Ἄν δέ τό τῶν Λατίνων τοῦτο φῦλον τοῦτον ἀπόθωνται – δύνανται γάρ, καί γάρ ἄνθρωποι – τάχ ἄν ἡμεῖς οἱ τοῦ ὀρθοῦ πάντες συναχθέντες εἰς ἕν καί οἷόν τισι προνομαίαις, ὅ καί τοῖς καταπεσοῦσιν ἐλέφασι παρά τῶν μή κειμένων ἡ φύσις ἐξεῦρε βοήθημα, τοῖς θεοπνεύστοις λογίοις χρησάμενοι διαναστήσομέν τε καί στήσομεν ὀρθίους, ἀπαρεγκλίτως ἐχομένους τοῦ κανόνος τῆς εὐσεβείας

But if this race of the Latins should put off this (pride)—for they are able, being indeed men—then perhaps we, all of the right faith, gathered into one, and using, as it were, our trunks (like the elephants), might, with the God-inspired oracles—that very remedy which nature devised for fallen elephants through those not lying down—raise them up and set them upright, holding fast unswervingly to the canon of piety.

但拉丁人這族類若肯卸下這（驕傲）——他們是能夠的，因他們究竟是人——那麼，或許我們這一切持正信的人，聚集為一，彷彿用我們的（象）鼻——就是那本性為倒下之象、藉那些未倒下之象所設的救助——靠著受神默示的聖言，把他們扶起、立直，叫他們堅定不移地持守那敬虔的準繩。

1:478

Ἐθελοντάς δέ κειμένους ὀνήσει τό παράπαν οὐδέν, κἄν παρ αὐτῶν τῶν οὐρανίων νόων σκευάζηταί τε καί προσάγηται τό τῆς ψευδοδοξίας ἴαμα˙ τούτων γάρ λόγος προφητικοῖς ρήμασιν ἐκπεφασμένος, ὡς ἰατρεύσαμεν τήν Βαβυλῶνα καί οὐκ ἰάθη

But for those who lie down willingly, nothing whatsoever will profit, even if the remedy for the false belief should be prepared and applied by the very heavenly minds; for the word concerning them has been declared in prophetic sayings: 'We tended Babylon, and she was not healed.'

但對那些甘心躺臥的人，無論甚麼都絲毫無益，縱然那醫治謬信的良藥竟是由天上的眾靈所預備並施用的；因為論到他們的話，已在先知的言語中宣告了：「我們本要醫治巴比倫，她卻不肯痊愈。」

1:479

Μικροῦ τοίνυν μάτην τούτοις δίδωσιν ὁ χεῖρα διδούς, τοῦτο μόνον εὖ ἄγαν ἑαυτῷ νείμας καί ἀποδούς τῷ Θεῷ τήν τῆς οἰκείας καλοκαγαθίας ἐπίδειξιν, ἐκείνους δέ μόνον ἐθελοκακοῦντας ἀποδείξας καί ἴσως στήσας τοῦ μή πρόσω τῶν ἀπτοπημάτων χωρεῖν

Therefore he who extends a hand gives to these almost in vain, having assigned this one thing very well to himself, and rendered to God the demonstration of his own goodness, but having only shown them to be willingly evil, and perhaps having kept them from going further into their falls.

因此，那向他們伸出援手的，給他們的幾乎是徒然的；他不過為自己極好地保留了這一件事，並把自己美善的彰顯歸給了神，卻只顯出他們是甘心作惡，並或許攔住了他們不再往跌落裡深陷下去而已。

1:480

Καί νῦν γάρ, εἰ μή σαφῶς ἑτεροφωνεῖν ἐθέλουσι, τί κρεῖττον ἄν σχοῖεν φάρμακον πρός () ἐπανόρθωσιν,ἤ ὅτι περ ἐκ μόνου τοῦ Πατρός, ἀλλοὐχί καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τήν ὑπόστασιν ἔχει τό Πνεῦμα τό ἅγιον;

For even now, if they are not plainly willing to dissent, what better remedy could they have for () correction than that the Holy Spirit has its hypostasis from the Father alone, but not also from the Son?

因為即使如今，他們若不分明甘願持異議，他們還能有甚麼更好的良藥來（）更正，過於這一點：聖靈惟獨從父、卻不也從子得其位格呢？

1:481

Ὅ προαποδέδεικται διά πολλῶν καί διά τῆς ὑποφωνήσεως τοῦ μόνου, ἀριδηλοτέρας γεγονυίας τῆς ὀρθοδόξου διανοίας περί τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀσφαλοῦς θεολογίας καί τῆς κατ αὐτούς προσθήκης ὑπεναντίας φανερῶς ἐληλεγμένης τοῦ ὀρθοτομοῦντος κηρύγματος τῆς ἀληθείας

Which has been demonstrated beforehand through many arguments and through the implied 'alone,' the orthodox understanding concerning the secure theology of the Holy Spirit having become clearer, and their addition having been plainly refuted as contrary to the right-dividing proclamation of the truth.

這一點已藉許多論證、並藉那隱含的「惟獨」預先得了證明，那論到聖靈穩妥神學的正統理解已變得更清晰，而他們的添加也已被分明駁斥為與那正確分解真理之宣講相違。

1:482

Ἀλλά καί χωρίς τούτων οὐδέ τινά ποθεν ἀνάγκην ἐπαγομένην ὁρῶμεν μετακινεῖν τάς πενυματικινήτους περί θεοσεβείας ψήφους τῶν ἀπ αἰῶνος ἱερῶν συνόδων καί μετασκευάζειν τό πατροπαράδοτον τῆς εὐσεβείας σύμβολον, ὡς προστιθέναι καί ἰσχυρίζεσθαι τήν ὕπαρξιν ἔχειν καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα τό ἅγιον

But even apart from these things, we see no necessity brought to bear from anywhere to move the Spirit-moved decrees concerning piety of the holy councils from the ages, and to recast the Father-handed-down Creed of piety, so as to add and to insist that the Holy Spirit has its existence also from the Son.

但即使撇開這些事，我們也看不出有任何從何而來的必要，去挪動歷世以來眾神聖大公會議那受聖靈感動、論及敬虔的議決，去改鑄那由教父所傳、論到敬虔的信經，以致添加並堅稱：聖靈也從子得其存在。

1:483

Τί γάρ, εἰ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς ἔστινἅ δοκοῦσι διαφωνεῖν πρός τά κοινῇ τοῖς θεολόγοις ἐκπεφασμένα, κἀντεῦθεν ἀνωμολογημένα πᾶσιν ἡμῖν, οὐκ ἐκεῖνα μᾶλλον συμβιβάσομεν τῇ πανταχόθεν ἐχούσῃ τό ἀναμβισβήτητον ἀληθείᾳ πρός δύναμιν, ἀλλ ἡμεῖς ἐκπεσούμεθα δι ἐκεῖνα τῆς ἀληθείας;

For what then? If there are some things in the God-inspired Scripture that seem to disagree with the things declared in common by the theologians—and from this acknowledged by us all—shall we not rather, to the best of our power, reconcile those things with the truth that has its indisputableness from every side, instead of ourselves falling away from the truth on account of those things?

那又怎樣呢？倘若受神默示的聖經中有某些事，看似與眾神學家共同所宣告、並因此被我們眾人所公認的事不合——我們豈不寧可盡力把那些事與那從各方面都無可爭辯的真理相調和，而不是因那些事自己從真理上跌落呢？

1:484

Οὐδ εἴ τι καί τήν ἡμετέραν ὑπερβαίνειν διάνοιαν ὁμολογήσομεν καί ἄλλοις δή τισι τῆς κατ αὐτά συνέσεως παραχωρήσωμεν, ὅστις ἄν ἀξιωθείη – κἄν τῶν ἐσχάτων ᾗ τῶν βαθέων καί ἀποκεκρυμμένων μυστηρίων τοῦ Πνεύματος, ἡμᾶςδ αὐτούς ἀναξίους κρίναντες τούτων, ὑπό τήν κραταιάν χεῖρα τοῦ Θεοῦ ταπεινώσομεν, ἀλλὤ τοῦ πάθους, καί Θεόν αὐτόν ἀγνοήσομεν διά τό μηδέν ἐθέλειν ὁμολογεῖν ἀγνοεῖν, ὥσπερ οἱ καί τήν τοῦ Υἱοῦ θεότητα ἀγνοήσαντες διά τά δυσλήπτως περί αὐτοῦ γεγραμμένα;

Nor, if we should confess that something even surpasses our understanding and should yield the comprehension of it to certain others—whoever might be deemed worthy, even if it be the last of the deep and hidden mysteries of the Spirit—and, judging ourselves unworthy of these, should humble ourselves under the mighty hand of God; not (will we do) like those—oh, the passion!—who would even ignore God himself, because they are unwilling to confess any ignorance, just as those who ignored the Godhead of the Son on account of the things written about him that are hard to grasp.

我們也不致如此：縱使我們承認某事甚至超乎我們的理解，並把對它的領會讓給某些別人——就是那蒙看為配得的人，縱然這事是聖靈那幽深隱藏奧祕中最末的一項——並且既自審不配明白這些事，便當在神大能的手下謙卑自己；我們不致（像）那些人——唉，何等的情慾！——竟連神自己也不認，只因不肯承認自己有所不知，正如那些因論及子的話難以領會、便不認子之神性的人一樣。

1:485

μαρτυρίαι, μή καλῶς ἐκληφθεῖσαι, δυνηθεῖεν ἄν συνάρασθαι παραιτουμένοις οὐ κατά καιρόνἤ τῆς ἀσεβείας αὐτούς καί τῆς διαὐτήν αἰωνιζούσης καταδίκης ἐξελέσθαι˙ ἀλλά κρίσιν τίσουσιν αἰώνιον, ὅτι τάς σαφεῖς ἀθετήσαντες φωνάς καί τάς ἀσαφεῖς φυσιώσει γνώσεως ἀνερευνήσαντες, (σελ

...the testimonies, not rightly taken, would not be able to assist those who plead unseasonably, nor to deliver them from impiety and from the eternal condemnation on its account; but they shall pay an eternal penalty, because, having set aside the clear utterances and having searched out the unclear ones in puffed-up pretense of knowledge, (p.)

……那些被引用的見證，既未被正確領會，便不能援助那些不合時宜地申辯的人，也不能救他們脫離不敬與因此而來的永遠定罪；他們倒要受永遠的刑罰，因為他們既廢棄了那明白的話語，又以自高的所謂知識去探究那不明白的，（頁）

1:486

) μᾶλλον δέ μή ἐρευνήσαντες μηδέ τοῖς ὡς ἀληθῶς ἐρευνήσασι πεισθέντες, ἐξ αὐτῆς ἐνδίκως τῆς πεφυσιωμένης γνώσεως τήν ὄντως ἀφροσύνην ἐκαρπώσαντο

) rather, not having searched, nor having been persuaded by those who truly searched, they justly reaped, from that very puffed-up knowledge, the truest folly.

）更確切地說，他們既未探究、也不肯被那真正探究過的人所說服，便公正地從那自高的知識本身，收取了真正的愚妄。

1:487

Καίτοι πλεῖσται εἰσιν αὗται αἱ φωναί, αἵ τοῖς μή διορατικωτάτοις τό πρός τόν Πατέρα συνάναρχόν τε καί ὁμότιμον ἀφαιροῦνται τοῦ Υἱοῦ καί αὐτό δέ τό δεσποτικόν ἀξίωμα καί τήν βασιλείαν τήν ἄληκτον˙ ὑποταγήσεται γάρ, φησί, καί ὁ Υἱός, καί χρή αὐτόν βασιλεύειν ἄχρι τινός, καί μείζων ὁ Πατήρ, καί ἡ σοφία ἔκτισται, καί ἀγνοεῖ τι τῶν ἐκτισμένων ὑπ αὐτοῦ, καί ἀφ ἑαυτοῦ οὐδέν δύναται ποιεῖν, καί καταβέβηκεν οὐχ ἵνα τό οἰκεῖον θέλημα ποιῇ, καί ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ Θεοῦ, καί ἔμαθε, καί προέκοψε, καί ὑψώθη, καί ἐδοξάσθη, καί τετελείωται, καί ὅσα τῆς τοῦ ἡμετέρου φυράματος ταπεινότητος, καί ὅσα τῆς εὐγνωμοσύνης, ἵν οὕτως εἴπω, τοῦ γεννήματος πρός τόν γεννήτορα, καί ὅσα τοῦ μή ἀντίθεος εἶναι δείγματα, καί ὅσα πρός ἡμᾶς διἔργων ἀρετῆς ὑποδείγματα

And yet very many are these utterances, which to those who are not most discerning seem to take away from the Son his being co-unoriginate with the Father and of equal honor, and the very sovereign dignity and the unending kingdom; for, it is said, 'the Son too shall be subjected,' and 'he must reign until a certain time,' and 'the Father is greater,' and 'wisdom was created,' and 'he is ignorant of some of the things created by him,' and 'of himself he can do nothing,' and 'he came down not to do his own will,' and 'he was passing the night in the prayer of God,' and 'he learned,' and 'he advanced,' and 'he was exalted,' and 'he was glorified,' and 'he was made perfect,' and as many things as belong to the lowliness of our lump, and as many as belong to the gratitude, so to speak, of the offspring toward the begetter, and as many as are tokens of his not being anti-God, and as many as are examples of virtue toward us through deeds.

然而，這類話語甚多，對那些非最具洞察力的人來說，似乎是要奪去子與父同為無始、同尊的地位，以及那主權的尊嚴和那無窮的國度；因為經上說「子也要服了」，又說「他必要作王，直等到某時」，又說「父是比子更大的」，又說「智慧是被造的」，又說「他不知道一些他自己所造的事」，又說「他憑自己不能作甚麼」，又說「他下來不是要按自己的意思行」，又說「他整夜在神面前禱告」，又說「他學了」、「他長進」、「他被高舉」、「他得了榮耀」、「他得以完全」，以及凡屬乎我們這團塊之卑微的事，以及凡屬乎那受生者對生者所謂感恩的事，以及凡作為他不與神為敵之憑據的事，以及凡藉作為向我們作美德榜樣的事。

1:488

Τί οὖν, διά ταῦτα τό ἑτέρωθεν προσμαρτυρούμενον τῷ Υἱῷ θεῖον οἷον ἀδιεξίτητον ὕψος ἀθετητέον, ὅτι ἐν ἀρχῇ ἦν, καί πρός τόν Θεόν ἦν, καί Θεός ἦν, καί πρό πάντων βουνῶν γεννᾶται, καί πρό τοῦ ἡλίου διαμένει τό ὄνομα αὐτοῦ, καί οὗτος ὁ Θεός καί οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρός αὐτόν, αὐτός γάρ ἐστιν ὁ μετά ταῦτα τοῖς ἀνθρώποις συναναστραφείς, ὅτι τε αὐτός καί ὁ Πατήρ ἕν εἰσι, καί αὐτός ἐν τῷ Πατρί καί ὁ Πατήρ ἐν αὐτῷ, καί ὁ ἑωρακώς αὐτόν ἑώρακε τόν Πατέρα, καί μετ αὐτοῦ ἡ ἀρχή ἐν ἡμέρᾳ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καί κατακυριεύσει μετά ( σελ

What then? On account of these things, is the divine, as it were inexhaustible height attested to the Son from elsewhere to be set aside—that 'in the beginning he was,' and 'he was with God,' and 'he was God,' and 'before all hills he is begotten,' and 'before the sun his name endures,' and 'this is God and no other shall be reckoned beside him, for he it is who afterward dwelt among men,' and that 'he and the Father are one,' and 'he is in the Father and the Father in him,' and 'he who has seen him has seen the Father,' and 'with him is the principality in the day of his power,' and 'he shall have dominion (p.)

那又怎樣呢？難道要因這些事，便把那從別處為子所見證的、彷彿無從窮盡的神聖高度廢棄麼——就是「太初有道」、「道與神同在」、「道就是神」、「在諸山之先他已被生」、「在日頭之先他的名長存」、「這是神，必沒有別的神可與他相比，因為他就是那後來在人間居住的」，又「他與父原為一」、「他在父裡面、父在他裡面」、「人看見了他，就是看見了父」、「在他能力的日子，權柄與他同在」、「他必掌權（頁）

1:489

) τό ἀνταναιρεθῆναι τήν σελήνην, καί πᾶν αὐτῷ γόνυ κάμψει ἐπουρανίων καί ἐπιγείων καί καταχθονίων, καί ἡ βασιλεία αὐτοῦ, βασιλεία αἰώνιος, καί βασιλεῖ ἑτέρῳ οὐχ ὑπολειφθήσεται

) after the moon is removed,' and 'every knee shall bow to him, of things in heaven and on earth and under the earth,' and 'his kingdom is an everlasting kingdom,' and 'it shall not be left to another king'?

）直到月亮被除去」，又「天上、地上、地底下的，因他的名，一切的膝都要跪拜」，又「他的國是永遠的國」，又「必不撇下給別的君王」？

1:490

Ταῦτα τοίνυν καίτ ἄλλα ὅσα τούτοις παραπλήσια, τά τοσοῦτο θαυμαστά, τά ἐπί τοσοῦτον ὑψηλά, τά οὕτως ἀνυπέρβλητα, διά τά ταπεινοῦντα τῶν ρημάτων συγκαθελκύσομεν αὐτοῖς;

These things, then, and as many others as are similar to them—things so marvelous, so lofty, so unsurpassable—shall we drag down together with those (lowly ones) on account of the words that abase?

那麼，這些事，以及凡與這些相似的——那如此奇妙、如此崇高、如此無可超越的事——難道我們要因那些貶抑的話語，便把它們與那些（卑微的話）一同拉下去麼？

1:491

Ἀλλά τῷ φαινομένῳ προσπταίσομέν τε καί πεσούμεθα καί ἐναπομενοῦμεν τῷ γράμματι;

Or shall we stumble at the apparent meaning and fall, and remain in the letter?

或者我們要絆跌在那表面的意思上而跌倒，並停留在字句裡麼？

1:492

Οὔμενουν˙ ἀποκτένει γάρ τό γράμμα κατασπῶν ἀφ ὕψους τούς μή ἄνω πρός τό Πνεῦμα βλέποντας

By no means; for the letter kills, dragging down from on high those who do not look upward to the Spirit.

斷乎不可；因為那字句是叫人死的，它把那些不向上仰望聖靈的人從高處拉下。

1:493

Ταῦτ ἄρα καί ἡμεῖς, ὅσοι καθαρῶς τοῦ Πνεύματος, ὅσοι καθάπερ αὐτό ἑαυτό διεσάφησε θεολογοῦμεν, ὅσοι μηδέν ἀνάξιον αὐτοῦ καί φρονοῦμεν καί κηρύττομεν, μηδ ἐξ ὧν λέγομεν ἐκβαῖνον˙ ἡμεῖς τοίνυν, κἄν τι μή ὁμόφωνον δοκῇ τῇ περί τοῦ ἁγίου μόνου καί προσκυνητοῦ Πνεύματος θεολογίᾳ καί αὐτό τοῦ ἁγίου Πνεύματος διδόντος, νοήσομεν πνευματικῶς καί διευκρινήσομεν καί διαρρίψομεν τούς λίθους τοῦ προσκόμματος καί πᾶσι τρόποις ἀποδείξομεν τοῖς προτέροις τῶν Πατέρων ὁμολογοῦντας τούς ὑστέρους, κοινῇ τε καί ἰδίᾳ ἑαυτοῖς, καί ἡμᾶς αὐτούς αὐτοῖς καί κοινῇ πάντας τῷ κοινῷ τῇ φύσει δεσπότῃ καί κατά χάριν ἡμετέρῳ Πατρί

These things, then, we too—as many of us as are purely of the Spirit, as many as theologize just as the Spirit clarified itself, as many as both think and proclaim nothing unworthy of it, nor anything departing from the things we say—we, then, even if something should seem not to harmonize with the theology concerning the holy and adorable Spirit alone, the Holy Spirit itself granting it, shall understand spiritually and discern, and cast away the stones of stumbling, and in every way demonstrate the later Fathers to be in agreement with the earlier ones, both in common and severally with themselves, and ourselves with them, and all of us in common with the Master who is by nature common, and our Father by grace.

那麼，這些事，我們也是如此——我們中凡純然屬乎聖靈的人，凡照聖靈自己所澄清的而作神學論述的人，凡所思所傳沒有一樣不配於聖靈、也沒有一樣偏離我們所說之話的人——我們，縱使某事看似與那論到惟一神聖可敬之靈的神學不相和，只要聖靈自己賜下，我們就要屬靈地領會、分辨，把絆腳的石頭挪開，並以各樣方式證明：後來的眾教父與在先的眾教父是相合的，既共同又各自與他們自己相合，我們自己也與他們相合，且我們眾人共同與那按本性為共有的主、那按恩典作我們之父的相合。

1:494

) καί οἷόν τινάς θεμελίους ὑποσπάσαντες, σαθρόν αὐτῶν ἀποδείξομεν τό ὅλον τῆς δυσεβείας οἰκοδόμημα

) and, having, as it were, pulled away certain foundations, we shall demonstrate the whole edifice of their impiety to be rotten.

）並且，彷彿抽掉了某些根基，我們就要證明他們那整座不敬的建築是朽壞的。

1:495

Φέρε δή προθῶμεν, πρότερον τό καί πρότερον αὐτοῖς δοκοῦν παντάπασιν ἄμαχον, ὡς ὑπό τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας εἰρημένον˙ ἐνεφύσησεν αὐτοῖς καί εἶπε, λάβετε Πνεῦμα ἅγιον

Come now, let us set forth first the very thing that previously seemed to them altogether unassailable, as having been said by the very Word of truth: 'He breathed upon them and said, Receive the Holy Spirit.'

來吧，讓我們先陳明那在先前他們看為全然無可攻擊的事，就是那被真理之道親自所說的話：「他向他們吹氣，說：你們受聖靈。」

1:496

Ὁρᾷς, φησί, πῶς σαφῶς καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ τό Πνεῦμα τό ἅγιον;

'Do you see,' he says, 'how plainly the Holy Spirit is also from the Son?'

他說：「你豈不看見，聖靈何等分明地也是出於子的麼？」

1:497

Ἆρ οὖν ὅτι ἐμφυσήσας εἶπε λάβετε Πνεῦμα ἅγιον, τό ἅγιον Πνεῦμα τό ἐμφύσημα ἦν, ὡς ταὐτόν εἶναι τῷ διά σαρκός ἐμφυσήματι τό ἐκπόρευμαἤ τῷ δεδόσθαι δι ἐμφυσήματος τεκμηριοῦνται καί τῆς τοῦ Χριστοῦ θεότητος ἐμφύσημα εἶναι τό Πνεῦμα τό ἅγιον, κἀντεῦθεν παρά τοῦ Υἱοῦ ἐκπορεύεσθαι συμπεραίνουσιν;

Is it, then, that because, having breathed, he said 'Receive the Holy Spirit,' the Holy Spirit was the breath—so that the procession is the same as the breath through the flesh? Or do they conclude, from its being given through a breath, that the Holy Spirit is a breath also of Christ's Godhead, and thence infer that it proceeds from the Son?

那麼，難道因為他吹了氣、說「你們受聖靈」，那聖靈就是那口氣麼——以致那發出竟與那藉肉身而出的吹氣相同麼？又或他們從聖靈是藉一口氣賜下這事，斷定聖靈乃是基督神性的一口氣，並由此推論它是從子發出的麼？

1:498

Ἀλλ ὁπότερον τούτων λέγουσιν, ἐπιστομιζέσθωσαν αὐτόθεν πρῶτον διά βραχέων˙ οὐ γάρ ἐμφυσήσας εἶπεν ὁ Κύριος, λάβετε τό Πνεῦμα, ἀλλά χωρίς τοῦ ἄρθρου, λάβετε Πνεῦμα ἅγιον, δηλαδή βραχύ τι τοῦ Πνεύματος

But whichever of these they say, let them be stopped at once, first, in brief: for the Lord, having breathed, did not say 'Receive the Spirit,' but, without the article, 'Receive Holy Spirit'—that is, some small portion of the Spirit.

但無論他們說的是這兩者中的哪一個，先讓他們立即被簡要地堵住口：因為主吹了氣，並沒有說「你們受那靈」，乃是不帶冠詞地說「你們受聖靈」——也就是聖靈的某一小分。

1:499

Σαφές οὖν ὡς μερικήν τοῦ Πνεύματος ἐνέργειαν διά τοῦ ἐμφυσήματρος ἔδωκεν, οὐκ αὐτοῦ τήν φύσινἤ τήν ὑπόστασιν˙ ἀμερής γάρ παντάπασιν ἡ τοῦ θείου Πνεύματος φύσις τε καί ὑπόστασις

It is clear, then, that he gave a partial energy of the Spirit through the breath, not its nature or hypostasis; for the nature and hypostasis of the divine Spirit are altogether without parts.

那麼，這就明顯了：他藉那吹氣所賜的，是聖靈的一部分能力，而非它的本性或位格；因為神聖之靈的本性與位格是全然無分的。

1:500

Διά τί δέ ἐμφυσήσας ἔδωκεν, ὅπερ ἔδωκεν;

But why, having breathed, did he give what he gave?

但他為何吹了氣，才賜下他所賜的呢？

1:501

Ἵνα δείξῃ μίαν οὖσαν ἑαυτοῦ καί τοῦ θείου Πνεύματος τήν ἐνέργειαν˙ κἀντεῦθεν ἀλλήλων, ἑαυτοῦ κἀκείνου, παραστήσῃ τό συναφές καί συμφυές καί ὁμότιμον, καθάπερ καί ὁ Χρυσόστομός φησι θεολόγος γράφων, τινές μέν φασιν ὅτι οὐ τό Πνεῦμα ἔδωκεν, ἀλλ ἐπιτηδείους αὐτούς πρός ὑποδοχήν δι ἐμφυσήματος κατεσκεύασεν

In order to show that the energy of himself and of the divine Spirit is one; and thence to establish the conjunction and connaturality and equality of honor of one another—of himself and of that one—just as Chrysostom the theologian too says, writing: 'Some say that he did not give the Spirit, but prepared them, through the breath, to be fit for its reception.'

為要顯明：他自己與神聖之靈的能力乃是一個；並由此確立他與那一位——就是他自己與那靈——彼此的相連、同性與同尊，正如神學家金口約翰所說的，他寫道：「有人說，他並非賜下了那靈，乃是藉那吹氣使他們預備好、配得領受它。」

1:502

Οὐκ ἄν δέ τις ἁμάρτοι καί τότε εἰληφέναι αὐτούς λέγων ἐξουσίαν τινά πνευματικήν καί χάριν, ὥστε ἀφιέναι ἁμαρτήματα

But neither would one err in saying that even then they received a certain spiritual authority and grace, so as to forgive sins.

但人若說他們連那時也領受了某種屬靈的權柄與恩典，以致能赦免罪，也並不算錯。

1:503

Διό ἐπήγαγεν, ὧν ἄν ἀφῆτε ἀφέωνται, δεικνύς ποῖον εἶδος ἐνεργείας δίδωσι˙ καί γάρ ἄφατος ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις καί πολυειδής ἡ δωρεά

Wherefore he added, 'Whosesoever sins you forgive, they are forgiven,' showing what kind of energy he gives; for the grace of the Spirit is unspeakable and its gift manifold.

因此他接著說：「你們赦免誰的罪，誰的罪就赦免了」，顯明他所賜的是哪一種能力；因為聖靈的恩典是不可言喻的，它的恩賜是多種多樣的。

1:504

Τοῦτο δέ γίνεται, ἵνα μάθῃς ὅτι μία ἡ δωρεά καί ἡ ἐξουσία Πατρός καί Υἱοῦ καί ἁγίου Πνεύματος

And this comes about that you may learn that the gift and the authority of Father and Son and Holy Spirit is one.

這事如此成就，是要叫你學知：父、子、聖靈的恩賜與權柄乃是一個。

1:505

) Ὥς ἄν δέ καί διεξοδικώτερον πρός αὐτούς ἀπαντήσωμεν, εἰ τό ἐμφύσημα τοῦ Κυρίου τό Πνεῦμα τό ἅγιον ἦν, καί ἡ ἀναπνοή λοιπόν ᾗ ἐχρῆτο, δι ἧς καί τό ἐμφύσημα γέγονε, τό Πνεῦμα τό ἅγιον ἦν

) But that we may meet them more thoroughly: if the breath of the Lord was the Holy Spirit, then the respiration too which he was using, through which the breath also came about, was the Holy Spirit.

）但為要我們更徹底地回應他們：若主的那口氣就是聖靈，那麼，他所用以呼吸、藉以發出那口氣的氣息，也就是聖靈了。

1:506

Οὐκοῦν οὐ καθ ἡμᾶς ἐγένετο ἄνθρωπος, ἀλλἤ φαντασίᾳ, κατά τήν φαντασίαν τῶν Ἀκεφάλων,ἤ καί πρίν ἀνθρώποις συναναστραφῆναι τήν σαρκώδη φύσιν ἐξ ἀρχῆς εἶχεν οὕτω πως συνισταμένην, κατά τήν Ἀπολιναρίου ἄνοιαν˙ καί μή αὐτός ὁ Κύριος καί τοῦτ εἶπε πάντως˙ τά ρήματα,ἅ ἐγώ λαλῶ, Πνεῦμά εἰσι καί ζωή εἰσι

Therefore he did not become man according to us, but only in appearance, according to the appearance-fantasy of the Acephali; or else, before dwelling among men, the fleshly nature was from the beginning constituted somehow thus, according to the folly of Apollinarius; and the Lord himself did not at all say even this: 'The words that I speak are spirit and are life.'

那麼，他就不是照我們的樣式成了人，乃只是在外表上——照「無首派」的幻影論；又或者，在尚未住在人間之先，那肉身的本性從起初就已如此這般地被構成了——照亞波里拿留的愚妄；而主自己也就根本沒有說過這話了：「我所說的話就是靈，就是生命。」

1:507

Εἰ δέ Πνεῦμα εἰσι, καί Πνεῦμα ἅγιόν εἰσι˙ πῶς γάρ οὔ;

But if they are spirit, they are also Holy Spirit; for how not?

但它們若是靈，便也是聖靈了；因為怎能不是呢？

1:508

Οὐκοῦν, κατά τήν Ἰταλῶν περί τοῦ ἐμφυσήματος ἑρμηνείαν, καί τό Πνεῦμα Λόγος καί Θεοῦ Λόγος

Therefore, according to the Italians' interpretation concerning the breath, the Spirit too is Word and Word of God.

那麼，照義大利人關於那口氣的解釋，那靈也就是道、就是神的道了。

1:509

Οὗ τί ἄν ἀκουσθείη καινότερον;

What more novel than this could be heard?

還有甚麼比這更新奇的話可聽呢？

← prev partnext part →