列王紀上 第 10 章｜4 種原文並排

וּמַֽלְכַּת־שְׁבָ֗א שֹׁמַ֛עַת אֶת־שֵׁ֥מַע שְׁלֹמֹ֖ה לְשֵׁ֣ם יְהֹוָ֑ה וַתָּבֹ֥א לְנַסֹּת֖וֹ בְּחִידֽוֹת׃

καὶ βασίλισσα Σαβα ἤκουσεν τὸ ὄνομα Σαλωμων καὶ τὸ ὄνομα κυρίου καὶ ἦλθεν πειράσαι αὐτὸν ἐν αἰνίγμασιν

Sed et regina Saba, audita fama Salomonis in nomine Domini, venit tentare eum in aenigmatibus.

ወንግሥተ፡ ሳባእ፡ ሰምዐት፡ ስሞ፡ ለሰሎሞን፡ ወስሞ፡ ለእግዚአብሔር፡ ወመጽአት፡ ትፍትኖ፡ ምስለ፡ ጥበብ።

וַתָּבֹ֣א יְרוּשָׁלַ֗͏ְמָה בְּחַ֘יִל֮ כָּבֵ֣ד מְאֹד֒ גְּ֠מַלִּ֠ים נֹשְׂאִ֨ים בְּשָׂמִ֧ים וְזָהָ֛ב רַב־מְאֹ֖ד וְאֶ֣בֶן יְקָרָ֑ה וַתָּבֹא֙ אֶל־שְׁלֹמֹ֔ה וַתְּדַבֵּ֣ר אֵלָ֔יו אֵ֛ת כׇּל־אֲשֶׁ֥ר הָיָ֖ה עִם־לְבָבָֽהּ׃

καὶ ἦλθεν εἰς Ιερουσαλημ ἐν δυνάμει βαρείᾳ σφόδρα καὶ κάμηλοι αἴρουσαι ἡδύσματα καὶ χρυσὸν πολὺν σφόδρα καὶ λίθον τίμιον καὶ εἰσῆλθεν πρὸς Σαλωμων καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ πάντα ὅσα ἦν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς

Et ingressa Jerusalem multo cum comitatu et divitiis, camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad regem Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo.

ወመጽአት፡ ኢየሩሳሌም፡ በኀይል፡ ክቡድ፡ ፈድፋደ፡ ወአግማል፡ ይጸውሩ፡ አፈዋተ፡ ወወርቀ፡ ብዙኀ፡ ፈድፋደ፡ ወዕንቈ፡ ክቡረ፡ ወቦአት፡ ኀበ፡ ሰሎሞን፡ ወተናገረቶ፡ ኵሎ፡ ዘሀሎ፡ ውስተ፡ ልባ።

וַיַּגֶּד־לָ֥הּ שְׁלֹמֹ֖ה אֶת־כׇּל־דְּבָרֶ֑יהָ לֹֽא־הָיָ֤ה דָבָר֙ נֶעְלָ֣ם מִן־הַמֶּ֔לֶךְ אֲשֶׁ֧ר לֹ֦א הִגִּ֖יד לָֽהּ׃

καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῇ Σαλωμων πάντας τοὺς λόγους αὐτῆς οὐκ ἦν λόγος παρεωραμένος παρὰ τοῦ βασιλέως ὃν οὐκ ἀπήγγειλεν αὐτῇ

Et docuit eam Salomon omnia verba quae proposuerat : non fuit sermo qui regem posset latere, et non responderet ei.

ወፈከረ፡ ላቲ፡ ሰሎሞን፡ ኵሎ፡ ቃላቲሃ፡ ወአልቦ፡ ቃለ፡ ዘተሰወረ፡ እምንጉሥ፡ ዘኢፈከረ፡ ላቲ።

וַתֵּ֙רֶא֙ מַֽלְכַּת־שְׁבָ֔א אֵ֖ת כׇּל־חׇכְמַ֣ת שְׁלֹמֹ֑ה וְהַבַּ֖יִת אֲשֶׁ֥ר בָּנָֽה׃

καὶ εἶδεν βασίλισσα Σαβα πᾶσαν φρόνησιν Σαλωμων καὶ τὸν οἶκον ὃν ᾠκοδόμησεν

Videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis, et domum quam aedificaverat,

ወርእየት፡ ንግሥተ፡ ሳባእ፡ ኵሎ፡ ጥበቢሁ፡ ለሰሎሞን፡ ወቤተኒ፡ ዘሐነጸ ፤

וּמַאֲכַ֣ל שֻׁלְחָנ֡וֹ וּמוֹשַׁ֣ב עֲבָדָיו֩ וּמַעֲמַ֨ד מְשָׁרְתָ֜ו וּמַלְבֻּֽשֵׁיהֶם֙ וּמַשְׁקָ֔יו וְעֹ֣לָת֔וֹ אֲשֶׁ֥ר יַעֲלֶ֖ה בֵּ֣ית יְהֹוָ֑ה וְלֹא־הָ֥יָה בָ֛הּ ע֖וֹד רֽוּחַ׃

καὶ τὰ βρώματα Σαλωμων καὶ τὴν καθέδραν παίδων αὐτοῦ καὶ τὴν στάσιν λειτουργῶν αὐτοῦ καὶ τὸν ἱματισμὸν αὐτοῦ καὶ τοὺς οἰνοχόους αὐτοῦ καὶ τὴν ὁλοκαύτωσιν αὐτοῦ ἣν ἀνέφερεν ἐν οἴκῳ κυρίου καὶ ἐξ ἑαυτῆς ἐγένετο

et cibos mensae ejus, et habitacula servorum, et ordines ministrantium, vestesque eorum, et pincernas, et holocausta quae offerebat in domo Domini : non habebat ultra spiritum.

ወመባልዕቲሁኒ፡ ለሰሎሞን፡ ወትርሲተ፡ አግብርቲሁ፡ ወዕቃሜ፡ እለ፡ ይትለአክዎ፡ ወአልባሲሁኒ፡ ወቀዳሕቶኒ፡ ወምሥዋዓቲሁኒ፡ ዘይሠውዕ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ወተደመት።

וַתֹּ֙אמֶר֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ אֱמֶת֙ הָיָ֣ה הַדָּבָ֔ר אֲשֶׁ֥ר שָׁמַ֖עְתִּי בְּאַרְצִ֑י עַל־דְּבָרֶ֖יךָ וְעַל־חׇכְמָתֶֽךָ׃

καὶ εἶπεν πρὸς τὸν βασιλέα Σαλωμων ἀληθινὸς ὁ λόγος ὃν ἤκουσα ἐν τῇ γῇ μου περὶ τοῦ λόγου σου καὶ περὶ τῆς φρονήσεώς σου

Dixitque ad regem : Verus est sermo quem audivi in terra mea

ወትቤሎ፡ ለንጉሥ፡ ሰሎሞን፡ አማን፡ ውእቱ፡ ነገር፡ ዘሰማዕኩ፡ በምድርየ፡ በእንተ፡ ቃለ፡ ዚአከ፡ ወበእንተ፡ ጥበብከ።

וְלֹא־הֶאֱמַ֣נְתִּי לַדְּבָרִ֗ים עַ֤ד אֲשֶׁר־בָּ֙אתִי֙ וַתִּרְאֶ֣ינָה עֵינַ֔י וְהִנֵּ֥ה לֹֽא־הֻגַּד־לִ֖י הַחֵ֑צִי הוֹסַ֤פְתָּ חׇכְמָה֙ וָט֔וֹב אֶל־הַשְּׁמוּעָ֖ה אֲשֶׁ֥ר שָׁמָֽעְתִּי׃

καὶ οὐκ ἐπίστευσα τοῖς λαλοῦσίν μοι ἕως ὅτου παρεγενόμην καὶ ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλμοί μου καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστιν τὸ ἥμισυ καθὼς ἀπήγγειλάν μοι προστέθεικας ἀγαθὰ πρὸς αὐτὰ ἐπὶ πᾶσαν τὴν ἀκοήν ἣν ἤκουσα ἐν τῇ γῇ μου

super sermonibus tuis, et super sapientia tua : et non credebam narrantibus mihi, donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars mihi nuntiata non fuerit : major est sapientia et opera tua, quam rumor quem audivi.

ወኢአመንክዎሙ፡ ለእለ፡ ዜነዉኒ፡ እስከ፡ ሶበ፡ በጻሕኩ፡ ወርኢኩ፡ በአዕይንትየ፡ ወናሁ፡ ወኢመንፈቀ፡ አልቦ፡ ዘዜነዉኒ ፤ ፈድፋደ፡ ርኢኩ፡ ተወሰከ፡ ሠናየ፡ እምነ፡ ዜና፡ ዘዜነዉኒ፡ በምድርየ።

אַשְׁרֵ֣י אֲנָשֶׁ֔יךָ אַשְׁרֵ֖י עֲבָדֶ֣יךָ אֵ֑לֶּה הָעֹמְדִ֤ים לְפָנֶ֙יךָ֙ תָּמִ֔יד הַשֹּׁמְעִ֖ים אֶת־חׇכְמָתֶֽךָ׃

μακάριαι αἱ γυναῖκές σου μακάριοι οἱ παῖδές σου οὗτοι οἱ παρεστηκότες ἐνώπιόν σου δῑ ὅλου οἱ ἀκούοντες πᾶσαν τὴν φρόνησίν σου

Beati viri tui, et beati servi tui, qui stant coram te semper, et audiunt sapientiam tuam.

ብጹዓት፡ አንስቲያከ፡ ወብጹዓ[ን]፡ አግብርቲከ፡ እ[ሎ]ንቱ፡ እለ፡ ይቀውሙ፡ ቅድሜከ፡ ወትረ፡ እለ፡ ይሰምዑ፡ ኵሎ፡ ጥበቢከ።

יְהִ֨י יְהֹוָ֤ה אֱלֹהֶ֙יךָ֙ בָּר֔וּךְ אֲשֶׁר֙ חָפֵ֣ץ בְּךָ֔ לְתִתְּךָ֖ עַל־כִּסֵּ֣א יִשְׂרָאֵ֑ל בְּאַהֲבַ֨ת יְהֹוָ֤ה אֶת־יִשְׂרָאֵל֙ לְעֹלָ֔ם וַיְשִֽׂימְךָ֣ לְמֶ֔לֶךְ לַעֲשׂ֥וֹת מִשְׁפָּ֖ט וּצְדָקָֽה׃

γένοιτο κύριος ὁ θεός σου εὐλογημένος ὃς ἠθέλησεν ἐν σοὶ δοῦναί σε ἐπὶ θρόνου Ισραηλ διὰ τὸ ἀγαπᾶν κύριον τὸν Ισραηλ στῆσαι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ ἔθετό σε βασιλέα ἐπ’ αὐτοὺς τοῦ ποιεῖν κρίμα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ἐν κρίμασιν αὐτῶν

Sit Dominus Deus tuus benedictus, cui complacuisti, et posuit te super thronum Israël, eo quod dilexerit Dominus Israël in sempiternum, et constituit te regem ut faceres judicium et justitiam.

ለይኩን፡ እግዚአብሔር፡ አምላክከ፡ ቡሩክ፡ ዘሠምረ፡ ያንብርከ፡ ላዕለ፡ አትሮንሰ፡ እስራኤል፡ እስመ፡ አፍቀሮ፡ እግዚአብሔር፡ ለእስራኤል፡ ያቅም፡ እስከ፡ ለዓለም፡ ወአንገሠከ፡ ላዕሌሆሙ፡ ትግበር፡ ፍትሐ፡ ወጽድቀ፡ በአፍታሔሆሙ።

וַתִּתֵּ֨ן לַמֶּ֜לֶךְ מֵאָ֥ה וְעֶשְׂרִ֣ים׀ כִּכַּ֣ר זָהָ֗ב וּבְשָׂמִ֛ים הַרְבֵּ֥ה מְאֹ֖ד וְאֶ֣בֶן יְקָרָ֑ה לֹ֣א בָא֩ כַבֹּ֨שֶׂם הַה֥וּא עוֹד֙ לָרֹ֔ב אֲשֶׁר־נָתְנָ֥ה מַֽלְכַּת־שְׁבָ֖א לַמֶּ֥לֶךְ שְׁלֹמֹֽה׃

καὶ ἔδωκεν τῷ Σαλωμων ἑκατὸν εἴκοσι τάλαντα χρυσίου καὶ ἡδύσματα πολλὰ σφόδρα καὶ λίθον τίμιον οὐκ ἐληλύθει κατὰ τὰ ἡδύσματα ἐκεῖνα ἔτι εἰς πλῆθος ἃ ἔδωκεν βασίλισσα Σαβα τῷ βασιλεῖ Σαλωμων

Dedit ergo regi centum viginti talenta auri, et aromata multa nimis, et gemmas pretiosas : non sunt allata ultra aromata tam multa, quam ea quae dedit regina Saba regi Salomoni.

ወወሀበቶ፡ ለሰሎሞን፡ ፻ወ፳መክሊተ፡ ዘወርቅ፡ ወአፈዋተ፡ ፈድፋደ፡ ብዙኀ፡ ወዕንቁ፡ ክቡረ፡ ወአልቦ፡ አመ፡ መጽአ፡ ብዙኃ፡ አፈዋተ፡ ዘከመ፡ አሜሃ፡ ዘወሀበት፡ ንግሥተ፡ ሳባእ፡ ለሰሎሞን።

וְגַם֙ אֳנִ֣י חִירָ֔ם אֲשֶׁר־נָשָׂ֥א זָהָ֖ב מֵאוֹפִ֑יר הֵבִ֨יא מֵאֹפִ֜יר עֲצֵ֧י אַלְמֻגִּ֛ים הַרְבֵּ֥ה מְאֹ֖ד וְאֶ֥בֶן יְקָרָֽה׃

καὶ ἡ ναῦς Χιραμ ἡ αἴρουσα τὸ χρυσίον ἐκ Σουφιρ ἤνεγκεν ξύλα ἀπελέκητα πολλὰ σφόδρα καὶ λίθον τίμιον

(Sed et classis Hiram, quae portabat aurum de Ophir, attulit ex Ophir ligna thyina multa nimis, et gemmas pretiosas.

ወሐመረ፡ ኪራምኒ፡ እንተ፡ ታመጽእ፡ ወርቀ፡ ሶፌር፡ አምጽአት፡ ዕፀ፡ ጽሩበ፡ ፈድፋደ፡ ብዙኀ፡ ወዕንቈ፡ ክቡረ።

וַיַּ֣עַשׂ הַ֠מֶּ֠לֶךְ אֶת־עֲצֵ֨י הָאַלְמֻגִּ֜ים מִסְעָ֤ד לְבֵית־יְהֹוָה֙ וּלְבֵ֣ית הַמֶּ֔לֶךְ וְכִנֹּר֥וֹת וּנְבָלִ֖ים לַשָּׁרִ֑ים לֹ֣א בָא־כֵ֞ן עֲצֵ֤י אַלְמֻגִּים֙ וְלֹ֣א נִרְאָ֔ה עַ֖ד הַיּ֥וֹם הַזֶּֽה׃

καὶ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς τὰ ξύλα τὰ ἀπελέκητα ὑποστηρίγματα τοῦ οἴκου κυρίου καὶ τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ νάβλας καὶ κινύρας τοῖς ᾠδοῖς οὐκ ἐληλύθει τοιαῦτα ξύλα ἀπελέκητα ἐπὶ τῆς γῆς οὐδὲ ὤφθησάν που ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης

Fecitque rex de lignis thyinis fulcra domus Domini et domus regiae, et citharas lyrasque cantoribus : non sunt allata hujuscemodi ligna thyina, neque visa usque in praesentem diem.)

ወገብረ፡ ንጉሥ፡ ኪያሁ፡ ዕፀ፡ ጽሩበ፡ መሳውቃተ፡ ለቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ወለቤተ፡ ንጉሥ፡ ወለመዝሙር፡ ወለመሰንቆ፡ ዘማሕልይ፡ ወአልቦ፡ አመ፡ መጽአ፡ ዘከማሁ፡ ዕፀ፡ ጽሩበ፡ በዲበ፡ ምድር፡ ወኢያስተርአየ፡ ወኢበአይቴሂ፡ በውስተ፡ ምድር፡ ዘከማሁ፡ እስከ፡ ይእቲ፡ ዕለት።

וְהַמֶּ֨לֶךְ שְׁלֹמֹ֜ה נָתַ֣ן לְמַֽלְכַּת־שְׁבָ֗א אֶת־כׇּל־חֶפְצָהּ֙ אֲשֶׁ֣ר שָׁאָ֔לָה מִלְּבַד֙ אֲשֶׁ֣ר נָֽתַן־לָ֔הּ כְּיַ֖ד הַמֶּ֣לֶךְ שְׁלֹמֹ֑ה וַתֵּ֛פֶן וַתֵּ֥לֶךְ לְאַרְצָ֖הּ הִ֥יא וַעֲבָדֶֽיהָ׃ {פ}

καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωμων ἔδωκεν τῇ βασιλίσσῃ Σαβα πάντα ὅσα ἠθέλησεν ὅσα ᾐτήσατο ἐκτὸς πάντων ὧν δεδώκει αὐτῇ διὰ χειρὸς τοῦ βασιλέως Σαλωμων καὶ ἀπεστράφη καὶ ἦλθεν εἰς τὴν γῆν αὐτῆς αὐτὴ καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτῆς

Rex autem Salomon dedit reginae Saba omnia quae voluit et petivit ab eo, exceptis his quae ultro obtulerat ei munere regio. Quae reversa est, et abiit in terram suam cum servis suis.

ወንጉሥ፡ ሰሎሞንሂ፡ ወሀባ፡ ለንግሥተ፡ ሳባእ፡ ኵሎ፡ ዘፈቀደት፡ እምኵሉ፡ ዘሰአለቶ፡ ዘእንበለ፡ ዘጸገዋ፡ እምእዴሁ፡ ንጉሥ፡ ወተመይጠት፡ ወአተወት፡ ብሔራ፡ ይእቲሂ፡ ወአግብርቲሃ።

וַֽיְהִי֙ מִשְׁקַ֣ל הַזָּהָ֔ב אֲשֶׁר־בָּ֥א לִשְׁלֹמֹ֖ה בְּשָׁנָ֣ה אֶחָ֑ת שֵׁ֥שׁ מֵא֛וֹת שִׁשִּׁ֥ים וָשֵׁ֖שׁ כִּכַּ֥ר זָהָֽב׃

καὶ ἦν ὁ σταθμὸς τοῦ χρυσίου τοῦ ἐληλυθότος τῷ Σαλωμων ἐν ἐνιαυτῷ ἑνὶ ἑξακόσια καὶ ἑξήκοντα ἓξ τάλαντα χρυσίου

Erat autem pondus auri quod afferebatur Salomoni per annos singulos, sexcentorum sexaginta sex talentorum auri,

ወኮነ፡ መድሎቱ፡ ለወርቅ፡ ዘይመጽእ፡ ለሰሎሞን፡ በበ፡ ዓመት፡ ፮፻ወ፷ወ ፮መካልይ፡ ዘወርቅ ፤

לְבַד֙ מֵאַנְשֵׁ֣י הַתָּרִ֔ים וּמִסְחַ֖ר הָרֹֽכְלִ֑ים וְכׇל־מַלְכֵ֥י הָעֶ֖רֶב וּפַח֥וֹת הָאָֽרֶץ׃

χωρὶς τῶν φόρων τῶν ὑποτεταγμένων καὶ τῶν ἐμπόρων καὶ πάντων τῶν βασιλέων τοῦ πέραν καὶ τῶν σατραπῶν τῆς γῆς

excepto eo quod afferebant viri qui super vectigalia erant, et negotiatores, universique scruta vendentes, et omnes reges Arabiae, ducesque terrae.

ዘእንበለ፡ ዘይገብእ፡ ጸባሕተ፡ እምኀበ፡ እለ፡ ይነግዱ፡ ወእምኵሎሙ፡ ነገሥት፡ እለ፡ ፀውዱ፡ ወእምኵሉ፡ መኳንንተ፡ ምድር።

וַיַּ֨עַשׂ הַמֶּ֧לֶךְ שְׁלֹמֹ֛ה מָאתַ֥יִם צִנָּ֖ה זָהָ֣ב שָׁח֑וּט שֵֽׁשׁ־מֵא֣וֹת זָהָ֔ב יַעֲלֶ֖ה עַל־הַצִּנָּ֥ה הָאֶחָֽת׃

καὶ ἐποίησεν Σαλωμων τριακόσια δόρατα χρυσᾶ ἐλατά τριακόσιοι χρυσοῖ ἐπῆσαν ἐπὶ τὸ δόρυ τὸ ἕν

Fecit quoque rex Salomon ducenta scuta de auro purissimo : sexcentos auri siclos dedit in laminas scuti unius.

ወገብረ፡ ሰሎሞን፡ ኰያንወ፡ ዘወርቅ፡ ፫፻ዝብጦ፡ [፫፻]ሰቅል፡ ለለ፩ኵናት፡ መድሎቱ።

וּשְׁלֹשׁ־מֵא֤וֹת מָֽגִנִּים֙ זָהָ֣ב שָׁח֔וּט שְׁלֹ֤שֶׁת מָנִים֙ זָהָ֔ב יַעֲלֶ֖ה עַל־הַמָּגֵ֣ן הָאֶחָ֑ת וַיִּתְּנֵ֣ם הַמֶּ֔לֶךְ בֵּ֖ית יַ֥עַר הַלְּבָנֽוֹן׃ {פ}

καὶ τριακόσια ὅπλα χρυσᾶ ἐλατά τρεῖς μναῖ χρυσίου ἐνῆσαν εἰς τὸ ὅπλον τὸ ἕν καὶ ἔδωκεν αὐτὰ εἰς οἶκον δρυμοῦ τοῦ Λιβάνου

Et trecentas peltas ex auro probato : trecentae minae auri unam peltam vestiebant : posuitque eas rex in domo saltus Libani.

ወገብረ፡ ፫፻ወላትወ፡ ዘወርቅ፡ ዝብጦ፡ ወሠለስቱ፡ ምናን፡ ዘወርቅ፡ ለለአሐዱ፡ ወልታ፡ መድሎቱ ፤ ወአንበሮን፡ ውስተ፡ ቤት፡ ዘሐቅል፡ ዘሊባኖስ።

וַיַּ֧עַשׂ הַמֶּ֛לֶךְ כִּסֵּא־שֵׁ֖ן גָּד֑וֹל וַיְצַפֵּ֖הוּ זָהָ֥ב מוּפָֽז׃

καὶ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς θρόνον ἐλεφάντινον μέγαν καὶ περιεχρύσωσεν αὐτὸν χρυσίῳ δοκίμῳ

Fecit etiam rex Salomon thronum de ebore grandem : et vestivit eum auro fulvo nimis,

ወገብረ፡ ንጉሥ፡ እትሮንሰ፡ ዘቀርነ፡ ነጌ፡ ዐቢየ፡ ወቀብኦ፡ ወርቀ፡ ንጹሐ።

שֵׁ֧שׁ מַעֲל֣וֹת לַכִּסֵּ֗ה וְרֹאשׁ־עָגֹ֤ל לַכִּסֵּה֙ מֵֽאַחֲרָ֔יו וְיָדֹ֛ת מִזֶּ֥ה וּמִזֶּ֖ה אֶל־מְק֣וֹם הַשָּׁ֑בֶת וּשְׁנַ֣יִם אֲרָי֔וֹת עֹמְדִ֖ים אֵ֥צֶל הַיָּדֽוֹת׃

ἓξ ἀναβαθμοὶ τῷ θρόνῳ καὶ προτομαὶ μόσχων τῷ θρόνῳ ἐκ τῶν ὀπίσω αὐτοῦ καὶ χεῖρες ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἐπὶ τοῦ τόπου τῆς καθέδρας καὶ δύο λέοντες ἑστηκότες παρὰ τὰς χεῖρας

qui habebat sex gradus : et summitas throni rotunda erat in parte posteriori : et duae manus hinc atque inde tenentes sedile : et duo leones stabant juxta manus singulas.

ወ፮መዓርጉ፡ ለአትሮንስ፡ ወአግለፎ፡ አልህምተ፡ እንተ፡ ድኅሬሁ፡ እንተ፡ ለፌሂ፡ ወእንተ፡ ለፌሂ፡ ልጹቀ፡ አትሮንስ፡ ወ፪በናብስት፡ በላዕለ፡ እደዊሁ፡ ለአትሮንስ።

וּשְׁנֵ֧ים עָשָׂ֣ר אֲרָיִ֗ים עֹמְדִ֥ים שָׁ֛ם עַל־שֵׁ֥שׁ הַֽמַּעֲל֖וֹת מִזֶּ֣ה וּמִזֶּ֑ה לֹא־נַעֲשָׂ֥ה כֵ֖ן לְכׇל־מַמְלָכֽוֹת׃

καὶ δώδεκα λέοντες ἑστῶτες ἐπὶ τῶν ἓξ ἀναβαθμῶν ἔνθεν καὶ ἔνθεν οὐ γέγονεν οὕτως πάσῃ βασιλείᾳ

Et duodecim leunculi stantes super sex gradus hinc atque inde : non est factum tale opus in universis regnis.

ወ፲ወ፪ዐናብስት፡ ይቀውሙ፡ ላዕለ፡ ፮መዓርጊሁ፡ ለአትሮንስ፡ እንተ፡ ለፌሂ፡ ወእንተ፡ ለፌሂ፡ ወኢተገብረ፡ ዘከማሁ፡ ወኢበአይ፡ መንግሥት።

וְ֠כֹ֠ל כְּלֵ֞י מַשְׁקֵ֨ה הַמֶּ֤לֶךְ שְׁלֹמֹה֙ זָהָ֔ב וְכֹ֗ל כְּלֵ֛י בֵּֽית־יַ֥עַר הַלְּבָנ֖וֹן זָהָ֣ב סָג֑וּר אֵ֣ין כֶּ֗סֶף לֹ֥א נֶחְשָׁ֛ב בִּימֵ֥י שְׁלֹמֹ֖ה לִמְאֽוּמָה׃

καὶ πάντα τὰ σκεύη τοῦ πότου Σαλωμων χρυσᾶ καὶ λουτῆρες χρυσοῖ πάντα τὰ σκεύη οἴκου δρυμοῦ τοῦ Λιβάνου χρυσίῳ συγκεκλεισμένα οὐκ ἦν ἀργύριον ὅτι οὐκ ἦν λογιζόμενον ἐν ταῖς ἡμέραις Σαλωμων

Sed et omnia vasa quibus potabat rex Salomon, erant aurea : et universa supellex domus saltus Libani de auro purissimo : non erat argentum, nec alicujus pretii putabatur in diebus Salomonis,

ወኵሉ፡ ንዋይ፡ ዘአግበረ፡ ሰሎሞን፡ ዘወርቅ፡ ወመቃልድኒ፡ ዘወርቅ፡ ወኵሉ፡ ንዋየ፡ ውእቱ፡ ቤት፡ ዘሐቅለ፡ ሊባኖስ፡ በወርቅ፡ አቅፈሎ፡ ወአልቦ፡ ዘብሩር፡ እስመ፡ አልቦ፡ ኍልቈ፡ ብሩር፡ በመዋዕለ፡ ሰሎሞን።

כִּי֩ אֳנִ֨י תַרְשִׁ֤ישׁ לַמֶּ֙לֶךְ֙ בַּיָּ֔ם עִ֖ם אֳנִ֣י חִירָ֑ם אַחַת֩ לְשָׁלֹ֨שׁ שָׁנִ֜ים תָּב֣וֹא׀ אֳנִ֣י תַרְשִׁ֗ישׁ נֹֽשְׂאֵת֙ זָהָ֣ב וָכֶ֔סֶף שֶׁנְהַבִּ֥ים וְקֹפִ֖ים וְתֻכִּיִּֽים׃

ὅτι ναῦς Θαρσις τῷ βασιλεῖ ἐν τῇ θαλάσσῃ μετὰ τῶν νηῶν Χιραμ μία διὰ τριῶν ἐτῶν ἤρχετο τῷ βασιλεῖ ναῦς ἐκ Θαρσις χρυσίου καὶ ἀργυρίου καὶ λίθων τορευτῶν καὶ πελεκητῶν αὕτη ἦν ἡ πραγματεία τῆς προνομῆς ἧς ἀνήνεγκεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμων οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ τὸ τεῖχος Ιερουσαλημ καὶ τὴν ἄκραν τοῦ περιφράξαι τὸν φραγμὸν τῆς πόλεως Δαυιδ καὶ τὴν Ασσουρ καὶ τὴν Μαγδαν καὶ τὴν Γαζερ καὶ τὴν Βαιθωρων τὴν ἀνωτέρω καὶ τὴν Ιεθερμαθ καὶ πάσας τὰς πόλεις τῶν ἁρμάτων καὶ πάσας τὰς πόλεις τῶν ἱππέων καὶ τὴν πραγματείαν Σαλωμων ἣν ἐπραγματεύσατο οἰκοδομῆσαι ἐν Ιερουσαλημ καὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ τοῦ μὴ κατάρξαι αὐτοῦ πάντα τὸν λαὸν τὸν ὑπολελειμμένον ἀπὸ τοῦ Χετταίου καὶ τοῦ Αμορραίου καὶ τοῦ Φερεζαίου καὶ τοῦ Χαναναίου καὶ τοῦ Ευαίου καὶ τοῦ Ιεβουσαίου καὶ τοῦ Γεργεσαίου τῶν μὴ ἐκ τῶν υἱῶν Ισραηλ ὄντων τὰ τέκνα αὐτῶν τὰ ὑπολελειμμένα μετ’ αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ οὓς οὐκ ἐδύναντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐξολεθρεῦσαι αὐτούς καὶ ἀνήγαγεν αὐτοὺς Σαλωμων εἰς φόρον ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης καὶ ἐκ τῶν υἱῶν Ισραηλ οὐκ ἔδωκε Σαλωμων εἰς πρᾶγμα ὅτι αὐτοὶ ἦσαν ἄνδρες οἱ πολεμισταὶ καὶ παῖδες αὐτοῦ καὶ ἄρχοντες τῶν ἁρμάτων αὐτοῦ καὶ ἱππεῖς αὐτοῦ

quia classis regis per mare cum classe Hiram semel per tres annos ibat in Tharsis, deferens inde aurum, et argentum, et dentes elephantorum, et simias, et pavos.

እስመ፡ አሕማረ፡ ተርሴስ፡ በቱ፡ ንጉሥ፡ ውስተ፡ ባሕር፡ ምስለ፡ አሕማረ፡ ኪረም ፤ ምዕረ፡ ለለ፫ዓመት፡ ታአቱ፡ ሐመር፡ እምነ፡ ተርሌስ፡ ለንጉሥ፡ ወርቀ፡ ወብሩረ፡ ወዕንቈ፡ ግሉፈ፡ ወስኩዐ። ወዝንቱ፡ ተግባሩ፡ ለሰሎሞን፡ ንጉሥ፡ ዘሠርዐ፡ በዘየሐንጽ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ወቤተ፡ መንግሥቱ፡ ወአረፍተ፡ ኢየሩሳሌም፡ ጸናፌ፡ በዘ፡ ይፌጽም፡ ቅጽረ፡ ሀገረ፡ ዳዊት፡ ወአሶር፡ ወመጌዶን፡ ወጋዜር ፤ ወቤቶሮም፡ ላዕላይ ፤ ወኢያቴርምተ፡ ወኵሎ፡ አህጉረ፡ ሰረገላቲሁ፡ ወኵሎ፡ አህጉረ፡ አፍራሲሁ፡ ወተግባሩ፡ ለሰሎሞን፡ ዘተገብረ፡ በዘየሐንጽ፡ በኢየሩሳሌም፡ ወበኵሉ፡ ምድር፡ ከመ፡ ኢይማእዎ፡ ኵሉ፡ አሕዛብ፡ እለ፡ ተረፉ፡ እምነ፡ ኬጤዎን፡ ወአሞሬዎን፡ ወፌርዜዎን፡ ወከናኔዎን፡ ወኤዌዎን፡ ወኢያቡሴዎን፡ ወጌርጌሴዎን፡ ወእለ፡ ኢኮኑ፡ እምነ፡ ደቂቀ፡ እስራኤል፡ እለ፡ ተረፉ፡ ምስሌሆሙ፡ ውስተ፡ ምድር፡ እምነ፡ ውሉዶሙ፡ እለ፡ ስእኑ፡ ደቂቀ፡ እስራኤል፡ ሠርዎቶሙ፡ ወረሰዮሙ፡ ሰሎሞን፡ መጸብሔ፡ እስከ፡ ዮም ፤ ወእምነ፡ ደቂቀ፡ እስራኤልሰ፡ አልቦ፡ ዘሤመ፡ ሰሎሞን፡ ውስተ፡ ግብር፡ እስመ፡ ዕደው፡ መስተቃትላን፡ እሙንቱ፡ ወደቂቁሂ፡ ወመላእክተ፡ ሰረገላቲሁኒ፡ ወመስተጽዕናኒሁኒ።

וַיִּגְדַּל֙ הַמֶּ֣לֶךְ שְׁלֹמֹ֔ה מִכֹּ֖ל מַלְכֵ֣י הָאָ֑רֶץ לְעֹ֖שֶׁר וּלְחׇכְמָֽה׃

καὶ ἐμεγαλύνθη Σαλωμων ὑπὲρ πάντας τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς πλούτῳ καὶ φρονήσει

Magnificatus est ergo rex Salomon super omnes reges terrae divitiis et sapientia.

ወዐብየ፡ ሰሎሞን፡ ፈድፋደ፡ እምነ፡ ኵሉ፡ ነገሥተ፡ ምድር፡ በብዕል፡ ወበጥበብ።

וְכׇ֨ל־הָאָ֔רֶץ מְבַקְשִׁ֖ים אֶת־פְּנֵ֣י שְׁלֹמֹ֑ה לִשְׁמֹ֙עַ֙ אֶת־חׇכְמָת֔וֹ אֲשֶׁר־נָתַ֥ן אֱלֹהִ֖ים בְּלִבּֽוֹ׃

καὶ πάντες βασιλεῖς τῆς γῆς ἐζήτουν τὸ πρόσωπον Σαλωμων τοῦ ἀκοῦσαι τῆς φρονήσεως αὐτοῦ ἧς ἔδωκεν κύριος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ

Et universa terra desiderabat vultum Salomonis, ut audiret sapientiam ejus, quam dederat Deus in corde ejus.

ወኵሉ፡ ነገሥተ፡ ምድር፡ የኀሥሡ፡ ይርአዩ፡ ገጾ፡ ለሰሎሞን፡ ወይስምዑ፡ ጥበቦ፡ ዘወሀቦ፡ እግዚአብሔር፡ ልቦ።

וְהֵ֣מָּה מְבִאִ֣ים אִ֣ישׁ מִנְחָת֡וֹ כְּלֵ֣י כֶ֩סֶף֩ וּכְלֵ֨י זָהָ֤ב וּשְׂלָמוֹת֙ וְנֵ֣שֶׁק וּבְשָׂמִ֔ים סוּסִ֖ים וּפְרָדִ֑ים דְּבַר־שָׁנָ֖ה בְּשָׁנָֽה׃ {ס}

καὶ αὐτοὶ ἔφερον ἕκαστος τὰ δῶρα αὐτοῦ σκεύη χρυσᾶ καὶ ἱματισμόν στακτὴν καὶ ἡδύσματα καὶ ἵππους καὶ ἡμιόνους τὸ κατ’ ἐνιαυτὸν ἐνιαυτόν

Et singuli deferebant ei munera, vasa argentea et aurea, vestes et arma bellica, aromata quoque, et equos et mulos per annos singulos.

ወእሙንቱኒ፡ ኵሎሙ፡ ያመጽኡ፡ አምኃሁ፡ ንዋየ፡ ወርቅ፡ ወአልባሰ፡ ወማየ፡ ልብን፡ ወአፈዋተ፡ ወአፍራሰ፡ ወአብቅለ፡ በበዓመት።

וַיֶּאֱסֹ֣ף שְׁלֹמֹה֮ רֶ֣כֶב וּפָרָשִׁים֒ וַֽיְהִי־ל֗וֹ אֶ֤לֶף וְאַרְבַּע־מֵאוֹת֙ רֶ֔כֶב וּשְׁנֵים־עָשָׂ֥ר אֶ֖לֶף פָּרָשִׁ֑ים וַיַּנְחֵם֙ בְּעָרֵ֣י הָרֶ֔כֶב וְעִם־הַמֶּ֖לֶךְ בִּירוּשָׁלָֽ͏ִם׃

καὶ ἦσαν τῷ Σαλωμων τέσσαρες χιλιάδες θήλειαι ἵπποι εἰς ἅρματα καὶ δώδεκα χιλιάδες ἱππέων καὶ ἔθετο αὐτὰς ἐν ταῖς πόλεσι τῶν ἁρμάτων καὶ μετὰ τοῦ βασιλέως ἐν Ιερουσαλημ καὶ ἦν ἡγούμενος πάντων τῶν βασιλέων ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ καὶ ἕως γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως ὁρίων Αἰγύπτου

Congregavitque Salomon currus et equites, et facti sunt ei mille quadringenti currus, et duodecim millia equitum : et disposuit eos per civitates munitas, et cum rege in Jerusalem.

ወቦ፡ ሰሎሞን፡ አፍራስ፡ አንስተ፡ ፬፼ለሰረገላቲሁ፡ ወ፼(ለሀገሩ፡) ወ፳፻አፍራሰ፡ ጸብእ፡ ወአንበሮሙ፡ ውስተ፡ አህጉረ፡ ሰረገላሁ፡ ወቦ፡ ዘኀበ፡ ንጉሥ፡ ውስተ፡ ኢየሩሳሌም፡ ወንጉሥ፡ ሰሎሞን፡ ውእቱ፡ ላዕለ፡ ኵሉ፡ ነገሥት፡ እምነ፡ ፈለጎሙ፡ እስከ፡ ምድረ፡ ኢሎፍሊ፡ ወእስከ፡ ደወለ፡ ግብጽ።

וַיִּתֵּ֨ן הַמֶּ֧לֶךְ אֶת־הַכֶּ֛סֶף בִּירוּשָׁלַ֖͏ִם כָּאֲבָנִ֑ים וְאֵ֣ת הָאֲרָזִ֗ים נָתַ֛ן כַּשִּׁקְמִ֥ים אֲשֶׁר־בַּשְּׁפֵלָ֖ה לָרֹֽב׃

καὶ ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον ἐν Ιερουσαλημ ὡς λίθους καὶ τὰς κέδρους ἔδωκεν ὡς συκαμίνους τὰς ἐν τῇ πεδινῇ εἰς πλῆθος

Fecitque ut tanta esset abundantia argenti in Jerusalem, quanta et lapidum : et cedrorum praebuit multitudinem quasi sycomoros quae nascuntur in campestribus.

ወረሰዮ፡ ንጉሥ፡ ለወርቅ፡ ወለብሩር፡ ከመ፡ እብን፡ ወከመ፡ ዕፀወ፡ ዘቄድሮስ፡ ወዕፀወ፡ ቄድሪኖንሰ፡ በኀቤሁ፡ ከመ፡ ዕፀወ፡ ሰግላ፡ ዘውስተ፡ ገዳም፡ እምነ፡ ብዝኁ፡ ከማሁ፡ ኮነ።

וּמוֹצָ֧א הַסּוּסִ֛ים אֲשֶׁ֥ר לִשְׁלֹמֹ֖ה מִמִּצְרָ֑יִם וּמִקְוֵ֕ה סֹחֲרֵ֣י הַמֶּ֔לֶךְ יִקְח֥וּ מִקְוֵ֖ה בִּמְחִֽיר׃

καὶ ἡ ἔξοδος τῶν ἵππων Σαλωμων ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἐκ Θεκουε ἔμποροι τοῦ βασιλέως ἐλάμβανον ἐκ Θεκουε ἐν ἀλλάγματι

Et educebantur equi Salomoni de Aegypto, et de Coa. Negotiatores enim regis emebant de Coa, et statuto pretio perducebant.

ወምእታወ፡ አፍራሲሁ፡ ለሰሎሞን፡ እምነ፡ ግብጽ፡ ወእምነ፡ ቱቃሄ፡ ተገበሩ፡ ለንጉሥ፡ ወይነሥእ፡ እምነ፡ ቱቃሔ፡ በተውላጥ።

וַֽ֠תַּעֲלֶ֠ה וַתֵּצֵ֨א מֶרְכָּבָ֤ה מִמִּצְרַ֙יִם֙ בְּשֵׁ֣שׁ מֵא֣וֹת כֶּ֔סֶף וְס֖וּס בַּחֲמִשִּׁ֣ים וּמֵאָ֑ה וְ֠כֵ֠ן לְכׇל־מַלְכֵ֧י הַחִתִּ֛ים וּלְמַלְכֵ֥י אֲרָ֖ם בְּיָדָ֥ם יֹצִֽאוּ׃ {פ}

καὶ ἀνέβαινεν ἡ ἔξοδος ἐξ Αἰγύπτου ἅρμα ἀντὶ ἑκατὸν ἀργυρίου καὶ ἵππος ἀντὶ πεντήκοντα ἀργυρίου καὶ οὕτω πᾶσιν τοῖς βασιλεῦσιν Χεττιιν καὶ βασιλεῦσιν Συρίας κατὰ θάλασσαν ἐξεπορεύοντο

Egrediebatur autem quadriga ex Aegypto sexcentis siclis argenti, et equus centum quinquaginta. Atque in hunc modum cuncti reges Hethaeorum et Syriae equos venundabant.

ወያአቱ፡ እምነ፡ ግብጽ፡ ሰረገላተ፡ በ፻ብሩር፡ ወፈረስ፡ በ፶ብሩር፡ ወከማሁ፡ ለኵሉ፡ ነገሥተ፡ ኬጤኤም፡ ወለነገሥተ፡ ሶርያ፡ እለ፡ እመንገለ፡ ባሕር፡ ሙፃኦሙ።