出埃及記 第 21 章｜4 種原文並排

וְאֵ֙לֶּה֙ הַמִּשְׁפָּטִ֔ים אֲשֶׁ֥ר תָּשִׂ֖ים לִפְנֵיהֶֽם׃

καὶ ταῦτα τὰ δικαιώματα ἃ παραθήσεις ἐνώπιον αὐτῶν

Haec sunt judicia quae propones eis.

ወዝኒ ፡ ጽድቅ ፡ ውእቱ ፡ አለብዎሙ ፡ ይትዐቀቡ ።

כִּ֤י תִקְנֶה֙ עֶ֣בֶד עִבְרִ֔י שֵׁ֥שׁ שָׁנִ֖ים יַעֲבֹ֑ד וּבַ֨שְּׁבִעִ֔ת יֵצֵ֥א לַֽחׇפְשִׁ֖י חִנָּֽם׃

ἐὰν κτήσῃ παῖδα Εβραῖον ἓξ ἔτη δουλεύσει σοι τῷ δὲ ἑβδόμῳ ἔτει ἀπελεύσεται ἐλεύθερος δωρεάν

Si emeris servum hebraeum, sex annis serviet tibi : in septimo egredietur liber gratis.

ለእመ ፡ አጥረይከ ፡ ገብረ ፡ አይሁዳዌ ፡ ቅንዮ ፡ ፯ክረምተ ፡ ወበሳብዕ ፡ ክረምት ፡ አግዕዞ ፡ በከንቱ ።

אִם־בְּגַפּ֥וֹ יָבֹ֖א בְּגַפּ֣וֹ יֵצֵ֑א אִם־בַּ֤עַל אִשָּׁה֙ ה֔וּא וְיָצְאָ֥ה אִשְׁתּ֖וֹ עִמּֽוֹ׃

ἐὰν αὐτὸς μόνος εἰσέλθῃ καὶ μόνος ἐξελεύσεται ἐὰν δὲ γυνὴ συνεισέλθῃ μετ’ αὐτοῦ ἐξελεύσεται καὶ ἡ γυνὴ μετ’ αὐτοῦ

Cum quali veste intraverit, cum tali exeat : si habens uxorem, et uxor egredietur simul.

ለእመ ፡ ባሕቲቶ ፡ አጥረይከ ፡ ባሕቲቱ ፡ ይፃእ ፤ ወለእመ ፡ ምስለ ፡ ብእሲቱ ፡ አጥረይኮ ፡ ምስለ ፡ ብእሲቱ ፡ ይ[ፃ]እ ።

אִם־אֲדֹנָיו֙ יִתֶּן־ל֣וֹ אִשָּׁ֔ה וְיָלְדָה־ל֥וֹ בָנִ֖ים א֣וֹ בָנ֑וֹת הָאִשָּׁ֣ה וִילָדֶ֗יהָ תִּהְיֶה֙ לַֽאדֹנֶ֔יהָ וְה֖וּא יֵצֵ֥א בְגַפּֽוֹ׃

ἐὰν δὲ ὁ κύριος δῷ αὐτῷ γυναῖκα καὶ τέκῃ αὐτῷ υἱοὺς ἢ θυγατέρας ἡ γυνὴ καὶ τὰ παιδία ἔσται τῷ κυρίῳ αὐτοῦ αὐτὸς δὲ μόνος ἐξελεύσεται

Sin autem dominus dederit illi uxorem, et pepererit filios et filias : mulier et liberi ejus erunt domini sui, ipse vero exibit cum vestitu suo.

ወለእመ ፡ ወሀቦ ፡ እግዚኡ ፡ ብእሲተ ፡ ወወለደት ፡ ሎቱ ፡ ሮሰ ፡ ወአዋልደ ፡ ብእሲቱ ፡ ወደቂቁ ፡ ይትቀነዩ ፡ ለእግዚኡ ፡ ወውእቱ ፡ ባሕቲቱ ፡ ይግዕዝ ።

וְאִם־אָמֹ֤ר יֹאמַר֙ הָעֶ֔בֶד אָהַ֙בְתִּי֙ אֶת־אֲדֹנִ֔י אֶת־אִשְׁתִּ֖י וְאֶת־בָּנָ֑י לֹ֥א אֵצֵ֖א חׇפְשִֽׁי׃

ἐὰν δὲ ἀποκριθεὶς εἴπῃ ὁ παῖς ἠγάπηκα τὸν κύριόν μου καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ παιδία οὐκ ἀποτρέχω ἐλεύθερος

Quod si dixerit servus : Diligo dominum meum et uxorem ac liberos ; non egrediar liber :

ወለእመ ፡ ይቤ ፡ ገብርከ ፡ አፍቀርኩ ፡ እግዚእየ ፡ (ወእግዚእትየ ፡) ወብእሲትየ ፡ ወደቂቅየ ፡ ኢይፈቅድ ፡ ግዕዛነ ፤

וְהִגִּישׁ֤וֹ אֲדֹנָיו֙ אֶל־הָ֣אֱלֹהִ֔ים וְהִגִּישׁוֹ֙ אֶל־הַדֶּ֔לֶת א֖וֹ אֶל־הַמְּזוּזָ֑ה וְרָצַ֨ע אֲדֹנָ֤יו אֶת־אׇזְנוֹ֙ בַּמַּרְצֵ֔עַ וַעֲבָד֖וֹ לְעֹלָֽם׃ {ס}

προσάξει αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πρὸς τὸ κριτήριον τοῦ θεοῦ καὶ τότε προσάξει αὐτὸν ἐπὶ τὴν θύραν ἐπὶ τὸν σταθμόν καὶ τρυπήσει αὐτοῦ ὁ κύριος τὸ οὖς τῷ ὀπητίῳ καὶ δουλεύσει αὐτῷ εἰς τὸν αἰῶνα

offeret eum dominus diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula : et erit ei servus in saeculum.

ይስዶ ፡ እግዚኡ ፡ ቤተ ፡ ምኵናነ ፡ ፈጣሪ ፡ ወያቅርቦ ፡ ኆኅተ ፡ ኀበ ፡ መድረክ ፡ ወይስቍሮ ፡ እግዚኡ ፡ [እዝኖ ፡] በመስፌ ፡ ወይትቂነይ ፡ ሎቱ ፡ ዝሉፈ ።

וְכִֽי־יִמְכֹּ֥ר אִ֛ישׁ אֶת־בִּתּ֖וֹ לְאָמָ֑ה לֹ֥א תֵצֵ֖א כְּצֵ֥את הָעֲבָדִֽים׃

ἐὰν δέ τις ἀποδῶται τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα οἰκέτιν οὐκ ἀπελεύσεται ὥσπερ ἀποτρέχουσιν αἱ δοῦλαι

Si quis vendiderit filiam suam in famulam, non egredietur sicut ancillae exire consueverunt.

ወለእመቦ ፡ ዘአስተዋሰበ ፡ ኢትጸጐጕ ፡ በከመ ፡ ያጸጕጓ ፡ አእማት ።

אִם־רָעָ֞ה בְּעֵינֵ֧י אֲדֹנֶ֛יהָ אֲשֶׁר־[ל֥וֹ] (לא) יְעָדָ֖הּ וְהֶפְדָּ֑הּ לְעַ֥ם נׇכְרִ֛י לֹא־יִמְשֹׁ֥ל לְמׇכְרָ֖הּ בְּבִגְדוֹ־בָֽהּ׃

ἐὰν μὴ εὐαρεστήσῃ τῷ κυρίῳ αὐτῆς ἣν αὑτῷ καθωμολογήσατο ἀπολυτρώσει αὐτήν ἔθνει δὲ ἀλλοτρίῳ οὐ κύριός ἐστιν πωλεῖν αὐτήν ὅτι ἠθέτησεν ἐν αὐτῇ

Si displicuerit oculis domini sui cui tradita fuerat, dimittet eam : populo autem alieno vendendi non habebit potestatem, si spreverit eam.

ወለእመ ፡ ኢያሥመረት ፡ ለእግዚኣ ፡ ለሊሃ ፡ ዘአምነት ፡ ያድኅና ፡ ወለሕዝብ ፡ ለካልእ ፡ እግዚእ ፡ ኀበ ፡ ፈቀደ ፡ ይሠይጣ ፡ እስመ ፡ ለሊሃ ፡ ፈቀደት ።

וְאִם־לִבְנ֖וֹ יִֽיעָדֶ֑נָּה כְּמִשְׁפַּ֥ט הַבָּנ֖וֹת יַעֲשֶׂה־לָּֽהּ׃

ἐὰν δὲ τῷ υἱῷ καθομολογήσηται αὐτήν κατὰ τὸ δικαίωμα τῶν θυγατέρων ποιήσει αὐτῇ

Sin autem filio suo desponderit eam, juxta morem filiarum faciet illi.

ወለእመ ፡ ፈቀደ ፡ ለወልዱ ፡ የሀባ ፡ ከመ ፡ እንተ ፡ አዋልድ ፡ ይረስያ ።

אִם־אַחֶ֖רֶת יִֽקַּֽח־ל֑וֹ שְׁאֵרָ֛הּ כְּסוּתָ֥הּ וְעֹנָתָ֖הּ לֹ֥א יִגְרָֽע׃

ἐὰν δὲ ἄλλην λάβῃ ἑαυτῷ τὰ δέοντα καὶ τὸν ἱματισμὸν καὶ τὴν ὁμιλίαν αὐτῆς οὐκ ἀποστερήσει

Quod si alteram ei acceperit, providebit puellae nuptias, et vestimenta, et pretium pudicitiae non negabit.

ወለእመ ፡ ካልእተ ፡ ነሥአ ፡ ሎቱ ፡ ዘባ ፡ ወአልባሲሃ ፡ [ይሁባ ፡] ወስምዐ ፡ ያሰምዕ ፡ ላቲ ፡ ከመ ፡ ኢየዐፃ ።

וְאִ֨ם־שְׁלׇשׁ־אֵ֔לֶּה לֹ֥א יַעֲשֶׂ֖ה לָ֑הּ וְיָצְאָ֥ה חִנָּ֖ם אֵ֥ין כָּֽסֶף׃ {ס}

ἐὰν δὲ τὰ τρία ταῦτα μὴ ποιήσῃ αὐτῇ ἐξελεύσεται δωρεὰν ἄνευ ἀργυρίου

Si tria ista non fecerit, egredietur gratis absque pecunia.

ወዘሠለስተ ፡ ለእመ ፡ ኢገብረ ፡ ላቲ ፡ ትፃእ ፡ እምኀቤሁ ፡ ዘእንበለ ፡ ቤዛ ።

מַכֵּ֥ה אִ֛ישׁ וָמֵ֖ת מ֥וֹת יוּמָֽת׃

ἐὰν δὲ πατάξῃ τίς τινα καὶ ἀποθάνῃ θανάτῳ θανατούσθω

Qui percusserit hominem volens occidere, morte moriatur.

ለእመቦ ፡ ዘአቍሰለ ፡ ካልኦ ፡ [ወሞተ ፡] በቍሰሊሁ ፡ ለይሙት ።

וַאֲשֶׁר֙ לֹ֣א צָדָ֔ה וְהָאֱלֹהִ֖ים אִנָּ֣ה לְיָד֑וֹ וְשַׂמְתִּ֤י לְךָ֙ מָק֔וֹם אֲשֶׁ֥ר יָנ֖וּס שָֽׁמָּה׃ {ס}

ὁ δὲ οὐχ ἑκών ἀλλὰ ὁ θεὸς παρέδωκεν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ δώσω σοι τόπον οὗ φεύξεται ἐκεῖ ὁ φονεύσας

Qui autem non est insidiatus, sed Deus illum tradidit in manus ejus, constituam tibi locum in quem fugere debeat.

ለእሙ ፡ አቍሰለ ፡ እንዘ ፡ ኢይፈቅድ ፡ ወመጠዎ ፡ እግዚአብሔር ፡ በየማነ ፡ መቍሰሊ ፡ [አአም]ርከ ፡ ፍና ፡ ኀበ ፡ ይትመኀፀን ፡ ቀታሊ ።

וְכִֽי־יָזִ֥ד אִ֛ישׁ עַל־רֵעֵ֖הוּ לְהׇרְג֣וֹ בְעׇרְמָ֑ה מֵעִ֣ם מִזְבְּחִ֔י תִּקָּחֶ֖נּוּ לָמֽוּת׃ {ס}

ἐὰν δέ τις ἐπιθῆται τῷ πλησίον ἀποκτεῖναι αὐτὸν δόλῳ καὶ καταφύγῃ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου μου λήμψῃ αὐτὸν θανατῶσαι

Si quis per industriam occiderit proximum suum, et per insidias : ab altari meo evelles eum, ut moriatur.

ወለእመቦ ፡ ዘቈጸረ ፡ ከመ ፡ ይቅትል ፡ ጸላኢሁ ፡ ወተማኅፀነ ፡ ይንሥእዎ ፡ እምህየ ፡ ወይቅትልዎ ።

וּמַכֵּ֥ה אָבִ֛יו וְאִמּ֖וֹ מ֥וֹת יוּמָֽת׃ {ס}

ὃς τύπτει πατέρα αὐτοῦ ἢ μητέρα αὐτοῦ θανάτῳ θανατούσθω

Qui percusserit patrem suum aut matrem, morte moriatur.

ዘይዘብጥ ፡ አባሁ ፡ ወእሞ ፡ ይትኰነን ፡ መዊተ ።

וְגֹנֵ֨ב אִ֧ישׁ וּמְכָר֛וֹ וְנִמְצָ֥א בְיָד֖וֹ מ֥וֹת יוּמָֽת׃ {ס}

ὁ κακολογῶν πατέρα αὐτοῦ ἢ μητέρα αὐτοῦ τελευτήσει θανάτῳ

Qui furatus fuerit hominem, et vendiderit eum, convictus noxae, morte moriatur.

እመቦ ፡ ዘሰረቀ ፡ በውስተ ፡ ውሉደ ፡ እስራኤል ፡ ወረዲአክሙ ፡ አግባእክሙ ፡ በላዕለ ፡ ዘረከብክሙ ፡ ይትኰነን ፡ መዊተ ።

וּמְקַלֵּ֥ל אָבִ֛יו וְאִמּ֖וֹ מ֥וֹת יוּמָֽת׃ {ס}

ὃς ἐὰν κλέψῃ τίς τινα τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ καταδυναστεύσας αὐτὸν ἀποδῶται καὶ εὑρεθῇ ἐν αὐτῷ θανάτῳ τελευτάτω

Qui maledixerit patri suo, vel matri, morte moriatur.

[ዘይረግም ፡ አባሁ ፡ ወእሞ ፡ ይትኰነን ፡ መዊተ ።]

וְכִֽי־יְרִיבֻ֣ן אֲנָשִׁ֔ים וְהִכָּה־אִישׁ֙ אֶת־רֵעֵ֔הוּ בְּאֶ֖בֶן א֣וֹ בְאֶגְרֹ֑ף וְלֹ֥א יָמ֖וּת וְנָפַ֥ל לְמִשְׁכָּֽב׃

ἐὰν δὲ λοιδορῶνται δύο ἄνδρες καὶ πατάξῃ τις τὸν πλησίον λίθῳ ἢ πυγμῇ καὶ μὴ ἀποθάνῃ κατακλιθῇ δὲ ἐπὶ τὴν κοίτην

Si rixati fuerint viri, et percusserit alter proximum suum lapide vel pugno, et ille mortuus non fuerit, sed jacuerit in lectulo :

ወለእመ ፡ ተላኰዩ ፡ ክልኤ ፡ ዕደው ፡ በበይኖሙ ፡ ወአቍሰለ ፡ ካልኦ ፡ ለእመኒ ፡ በእብን ፡ ወለእመኒ ፡ በበትር ፡ አስከቦ ፡ ውስተ ፡ ምስካብ ፡ (አልበ ፡ ተስናነ ፡ መቍሰሊ ፤)

אִם־יָק֞וּם וְהִתְהַלֵּ֥ךְ בַּח֛וּץ עַל־מִשְׁעַנְתּ֖וֹ וְנִקָּ֣ה הַמַּכֶּ֑ה רַ֥ק שִׁבְתּ֛וֹ יִתֵּ֖ן וְרַפֹּ֥א יְרַפֵּֽא׃ {ס}

ἐὰν ἐξαναστὰς ὁ ἄνθρωπος περιπατήσῃ ἔξω ἐπὶ ῥάβδου ἀθῷος ἔσται ὁ πατάξας πλὴν τῆς ἀργίας αὐτοῦ ἀποτείσει καὶ τὰ ἰατρεῖα

si surrexerit, et ambulaverit foris super baculum suum, innocens erit qui percusserit, ita tamen ut operas ejus et impensas in medicos restituat.

ያንሶሱ ፡ ጽጐ ፡ በአቍስሎ ፡ በበትር ፡ ይድኅን ፡ መቍሰሊ ፡ ፅርዓቲሁ ፡ ለየሀቦ ፡ ወዐስቦ ፡ ለዐቃቤ ፡ ሥራይ ።

וְכִֽי־יַכֶּה֩ אִ֨ישׁ אֶת־עַבְדּ֜וֹ א֤וֹ אֶת־אֲמָתוֹ֙ בַּשֵּׁ֔בֶט וּמֵ֖ת תַּ֣חַת יָד֑וֹ נָקֹ֖ם יִנָּקֵֽם׃

ἐὰν δέ τις πατάξῃ τὸν παῖδα αὐτοῦ ἢ τὴν παιδίσκην αὐτοῦ ἐν ῥάβδῳ καὶ ἀποθάνῃ ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτοῦ δίκῃ ἐκδικηθήτω

Qui percusserit servum suum, vel ancillam virga, et mortui fuerint in manibus ejus, criminis reus erit.

ለእመቦ ፡ ዘአቍሰለ ፡ ገብሮ ፡ ወአመቶ ፡ በበትር ፡ ወሞተ ፡ ይመውት ፡ መዊተ ፡ መቍሰሊ ።

אַ֥ךְ אִם־י֛וֹם א֥וֹ יוֹמַ֖יִם יַעֲמֹ֑ד לֹ֣א יֻקַּ֔ם כִּ֥י כַסְפּ֖וֹ הֽוּא׃ {ס}

ἐὰν δὲ διαβιώσῃ ἡμέραν μίαν ἢ δύο οὐκ ἐκδικηθήσεται τὸ γὰρ ἀργύριον αὐτοῦ ἐστιν

Sin autem uno die vel duobus supervixerit, non subjacebit poenae, quia pecunia illius est.

ወበጽሐ ፡ አሐተ ፡ ዕለተ ፡ ወአመ ፡ ሳኒታ ፡ ይድኅን ፡ እመዊት ፡ እስመ ፡ ዚአሁ ፡ ብሩር ።

וְכִֽי־יִנָּצ֣וּ אֲנָשִׁ֗ים וְנָ֨גְפ֜וּ אִשָּׁ֤ה הָרָה֙ וְיָצְא֣וּ יְלָדֶ֔יהָ וְלֹ֥א יִהְיֶ֖ה אָס֑וֹן עָנ֣וֹשׁ יֵעָנֵ֗שׁ כַּֽאֲשֶׁ֨ר יָשִׁ֤ית עָלָיו֙ בַּ֣עַל הָֽאִשָּׁ֔ה וְנָתַ֖ן בִּפְלִלִֽים׃

ἐὰν δὲ μάχωνται δύο ἄνδρες καὶ πατάξωσιν γυναῖκα ἐν γαστρὶ ἔχουσαν καὶ ἐξέλθῃ τὸ παιδίον αὐτῆς μὴ ἐξεικονισμένον ἐπιζήμιον ζημιωθήσεται καθότι ἂν ἐπιβάλῃ ὁ ἀνὴρ τῆς γυναικός δώσει μετὰ ἀξιώματος

Si rixati fuerint viri, et percusserit quis mulierem praegnantem, et abortivum quidem fecerit, sed ipsa vixerit : subjacebit damno quantum maritus mulieris expetierit, et arbitri judicaverint.

ወለእመ ፡ ተባአሱ ፡ ክልኤ ፡ ዕደው ፡ ወአቍሰሉ ፡ ብእሲተ ፡ ፅንስተ ፡ ወአድኀፀት ፡ ወምስለ ፡ ሰብእ ፡ አልቦ ፡ ያኅስርዎ ፡ እመ ፡ ዐርቀ ፡ ተዓረቀ ፡ ምታ ፡ እንዘ ፡ ያስተበቍዕ ።

וְאִם־אָס֖וֹן יִהְיֶ֑ה וְנָתַתָּ֥ה נֶ֖פֶשׁ תַּ֥חַת נָֽפֶשׁ׃

ἐὰν δὲ ἐξεικονισμένον ἦν δώσει ψυχὴν ἀντὶ ψυχῆς

Sin autem mors ejus fuerit subsecuta, reddet animam pro anima,

ወለእመ ፡ አድኀፀት ፡ እንዘ ፡ ምሱለ ፡ ይፈዲ ፡ መንፈሰ ፡ ፍዳ ፡ መንፈስ ።

עַ֚יִן תַּ֣חַת עַ֔יִן שֵׁ֖ן תַּ֣חַת שֵׁ֑ן יָ֚ד תַּ֣חַת יָ֔ד רֶ֖גֶל תַּ֥חַת רָֽגֶל׃

ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος χεῖρα ἀντὶ χειρός πόδα ἀντὶ ποδός

oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede,

ዐይን ፡ ፍዳ ፡ ዐይን ፤ ስን ፡ ፍዳ ፡ ስን ፤ እድ ፡ ፍዳ ፡ እድ ፤ እግር ፡ ፍደ ፡ እግር ።

כְּוִיָּה֙ תַּ֣חַת כְּוִיָּ֔ה פֶּ֖צַע תַּ֣חַת פָּ֑צַע חַבּוּרָ֕ה תַּ֖חַת חַבּוּרָֽה׃ {ס}

κατάκαυμα ἀντὶ κατακαύματος τραῦμα ἀντὶ τραύματος μώλωπα ἀντὶ μώλωπος

adustionem pro adustione, vulnus pro vulnere, livorem pro livore.

ዕየት ፡ ህየንተ ፡ ዕየት ፤ ፍቅአት ፡ ህየንተ ፡ ፍቅአት ፤ ቍስል ፡ ህየንተ ፡ ቍስል ።

וְכִֽי־יַכֶּ֨ה אִ֜ישׁ אֶת־עֵ֥ין עַבְדּ֛וֹ אֽוֹ־אֶת־עֵ֥ין אֲמָת֖וֹ וְשִֽׁחֲתָ֑הּ לַֽחׇפְשִׁ֥י יְשַׁלְּחֶ֖נּוּ תַּ֥חַת עֵינֽוֹ׃

ἐὰν δέ τις πατάξῃ τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ οἰκέτου αὐτοῦ ἢ τὸν ὀφθαλμὸν τῆς θεραπαίνης αὐτοῦ καὶ ἐκτυφλώσῃ ἐλευθέρους ἐξαποστελεῖ αὐτοὺς ἀντὶ τοῦ ὀφθαλμοῦ αὐτῶν

Si percusserit quispiam oculum servi sui aut ancillae, et luscos eos fecerit, dimittet eos liberos pro oculo quem eruit.

ወለእመቦ ፡ ዘአቍሰለ ፡ ዐይነ ፡ ገብሩ ፡ ወእመሂ ፡ አመቱ ፡ ወአፀወሰ ፡ ያግዕዞሙ ፡ ቤዛ ፡ ዐይኖሙ ።

וְאִם־שֵׁ֥ן עַבְדּ֛וֹ אֽוֹ־שֵׁ֥ן אֲמָת֖וֹ יַפִּ֑יל לַֽחׇפְשִׁ֥י יְשַׁלְּחֶ֖נּוּ תַּ֥חַת שִׁנּֽוֹ׃ {פ}

ἐὰν δὲ τὸν ὀδόντα τοῦ οἰκέτου ἢ τὸν ὀδόντα τῆς θεραπαίνης αὐτοῦ ἐκκόψῃ ἐλευθέρους ἐξαποστελεῖ αὐτοὺς ἀντὶ τοῦ ὀδόντος αὐτῶν

Dentem quoque si excusserit servo vel ancillae suae, similiter dimittet eos liberos.

ወለእመ ፡ ሰበረ ፡ ፅርሰ ፡ ወስነ ፡ ዘገብሩ ፡ ወዘአመቱ ፡ ያግዕዞሙ ፡ ቤዛ ፡ ስኖሙ ።

וְכִֽי־יִגַּ֨ח שׁ֥וֹר אֶת־אִ֛ישׁ א֥וֹ אֶת־אִשָּׁ֖ה וָמֵ֑ת סָק֨וֹל יִסָּקֵ֜ל הַשּׁ֗וֹר וְלֹ֤א יֵאָכֵל֙ אֶת־בְּשָׂר֔וֹ וּבַ֥עַל הַשּׁ֖וֹר נָקִֽי׃

ἐὰν δὲ κερατίσῃ ταῦρος ἄνδρα ἢ γυναῖκα καὶ ἀποθάνῃ λίθοις λιθοβοληθήσεται ὁ ταῦρος καὶ οὐ βρωθήσεται τὰ κρέα αὐτοῦ ὁ δὲ κύριος τοῦ ταύρου ἀθῷος ἔσται

Si bos cornu percusserit virum aut mulierem, et mortui fuerint, lapidibus obruetur : et non comedentur carnes ejus, dominus quoque bovis innocens erit.

ለእመ ፡ ወግአ ፡ ላህም ፡ ብእሴ ፡ ወብእሲተ ፡ ወቀተለ ፡ በእብን ፡ ይወግርዎ ፡ ላህሞ ፡ ወሥጋሁ ፡ ኢይበልዑ ፡ ወባዕለ ፡ ለህሙ ፡ ይድኅን ፡ እምኀጢአት ።

וְאִ֡ם שׁוֹר֩ נַגָּ֨ח ה֜וּא מִתְּמֹ֣ל שִׁלְשֹׁ֗ם וְהוּעַ֤ד בִּבְעָלָיו֙ וְלֹ֣א יִשְׁמְרֶ֔נּוּ וְהֵמִ֥ית אִ֖ישׁ א֣וֹ אִשָּׁ֑ה הַשּׁוֹר֙ יִסָּקֵ֔ל וְגַם־בְּעָלָ֖יו יוּמָֽת׃

ἐὰν δὲ ὁ ταῦρος κερατιστὴς ᾖ πρὸ τῆς ἐχθὲς καὶ πρὸ τῆς τρίτης καὶ διαμαρτύρωνται τῷ κυρίῳ αὐτοῦ καὶ μὴ ἀφανίσῃ αὐτόν ἀνέλῃ δὲ ἄνδρα ἢ γυναῖκα ὁ ταῦρος λιθοβοληθήσεται καὶ ὁ κύριος αὐτοῦ προσαποθανεῖται

Quod si bos cornupeta fuerit ab heri et nudiustertius, et contestati sunt dominum ejus, nec recluserit eum, occideritque virum aut mulierem : et bos lapidibus obruetur, et dominum ejus occident.

ወለእመ ፡ ወግአ ፡ ላህሙ ፡ ከመ ፡ ትማልም ፡ ወሣልስት ፡ ወአስምዑ ፡ ሎቱ ፡ ለእግዚኡ ፡ ወኢአማሰኖ ፡ ወቀተለ ፡ ብእሴ ፡ ወለእመሂ ፡ ብእሲት ፡ ላህመ ፡ ይወግሩ ፡ ወለእግዚኡኒ ፡ ይቅትሉ ።

אִם־כֹּ֖פֶר יוּשַׁ֣ת עָלָ֑יו וְנָתַן֙ פִּדְיֹ֣ן נַפְשׁ֔וֹ כְּכֹ֥ל אֲשֶׁר־יוּשַׁ֖ת עָלָֽיו׃

ἐὰν δὲ λύτρα ἐπιβληθῇ αὐτῷ δώσει λύτρα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ὅσα ἐὰν ἐπιβάλωσιν αὐτῷ

Quod si pretium fuerit ei impositum, dabit pro anima sua quidquid fuerit postulatus.

ወለእመ ፡ ሰአልዎ ፡ ቤዛ ፡ ርእሱ ፡ የሀብ ፡ ቤዛ ፡ መንፈሱ ፡ እምቃለ ፡ ተካሀሉ ።

אוֹ־בֵ֥ן יִגָּ֖ח אוֹ־בַ֣ת יִגָּ֑ח כַּמִּשְׁפָּ֥ט הַזֶּ֖ה יֵעָ֥שֶׂה לּֽוֹ׃

ἐὰν δὲ υἱὸν ἢ θυγατέρα κερατίσῃ κατὰ τὸ δικαίωμα τοῦτο ποιήσουσιν αὐτῷ

Filium quoque et filiam si cornu percusserit, simili sententiae subjacebit.

ወወግአ ፡ ውሉደ ፡ ሮሰ ፡ (ወደቀ ፡) ወአዋልደ ፡ ዘዐየኑ ፡ ያስተዋህብ ።

אִם־עֶ֛בֶד יִגַּ֥ח הַשּׁ֖וֹר א֣וֹ אָמָ֑ה כֶּ֣סֶף׀ שְׁלֹשִׁ֣ים שְׁקָלִ֗ים יִתֵּן֙ לַֽאדֹנָ֔יו וְהַשּׁ֖וֹר יִסָּקֵֽל׃ {ס}

ἐὰν δὲ παῖδα κερατίσῃ ὁ ταῦρος ἢ παιδίσκην ἀργυρίου τριάκοντα δίδραχμα δώσει τῷ κυρίῳ αὐτῶν καὶ ὁ ταῦρος λιθοβοληθήσεται

Si servum ancillamque invaserit, triginta siclos argenti domino dabit, bos vero lapidibus opprimetur.

ወለእመ ፡ ገብረ ፡ ወለእመ ፡ አመተ ፡ ፴ብሩረ ፡ የሀብ ፡ ለእግዚአ ፡ አመት ፡ ዘዘክልኤቱ ፡ ወላህሙ ፡ ይትወገር ።

וְכִֽי־יִפְתַּ֨ח אִ֜ישׁ בּ֗וֹר א֠וֹ כִּֽי־יִכְרֶ֥ה אִ֛ישׁ בֹּ֖ר וְלֹ֣א יְכַסֶּ֑נּוּ וְנָֽפַל־שָׁ֥מָּה שּׁ֖וֹר א֥וֹ חֲמֽוֹר׃

ἐὰν δέ τις ἀνοίξῃ λάκκον ἢ λατομήσῃ λάκκον καὶ μὴ καλύψῃ αὐτόν καὶ ἐμπέσῃ ἐκεῖ μόσχος ἢ ὄνος

Si quis aperuerit cisternam, et foderit, et non operuerit eam, cecideritque bos aut asinus in eam,

ወእመቦ ፡ ዘከሠተ ፡ ዐዘቅተ ፡ ወለእመሂ ፡ አክረየ ፡ ወኢከደኖ ፡ አፉሁ ፡ ወጸድፈ ፡ ውስቴቱ ፡ ላህም ፡ ወእመሂ ፡ አድግ ፤

בַּ֤עַל הַבּוֹר֙ יְשַׁלֵּ֔ם כֶּ֖סֶף יָשִׁ֣יב לִבְעָלָ֑יו וְהַמֵּ֖ת יִֽהְיֶה־לּֽוֹ׃ {ס}

ὁ κύριος τοῦ λάκκου ἀποτείσει ἀργύριον δώσει τῷ κυρίῳ αὐτῶν τὸ δὲ τετελευτηκὸς αὐτῷ ἔσται

reddet dominus cisternae pretium jumentorum : quod autem mortuum est, ipsius erit.

እግዚአ ፡ ዐዘቅት ፡ ይፈዲ ፡ ወገደላሁ ፡ ውእቱ ፡ ይነሥእ ።

וְכִֽי־יִגֹּ֧ף שֽׁוֹר־אִ֛ישׁ אֶת־שׁ֥וֹר רֵעֵ֖הוּ וָמֵ֑ת וּמָ֨כְר֜וּ אֶת־הַשּׁ֤וֹר הַחַי֙ וְחָצ֣וּ אֶת־כַּסְפּ֔וֹ וְגַ֥ם אֶת־הַמֵּ֖ת יֶֽחֱצֽוּן׃

ἐὰν δὲ κερατίσῃ τινὸς ταῦρος τὸν ταῦρον τοῦ πλησίον καὶ τελευτήσῃ ἀποδώσονται τὸν ταῦρον τὸν ζῶντα καὶ διελοῦνται τὸ ἀργύριον αὐτοῦ καὶ τὸν ταῦρον τὸν τεθνηκότα διελοῦνται

Si bos alienus bovem alterius vulneraverit, et ille mortuus fuerit : vendent bovem vivum, et divident pretium, cadaver autem mortui inter se dispertient.

ወላህም ፡ ለእመ ፡ ወግአ ፡ ዘካልኡ ፡ ወሞተ ፡ አበ ፡ ላህሙ ፡ ይተክል ፡ ሎቱ ፡ ወእማእኮ ፡ ሤጦ ፡ ወገደላሆሙ ፡ ይትካፈሉ ።

א֣וֹ נוֹדַ֗ע כִּ֠י שׁ֣וֹר נַגָּ֥ח הוּא֙ מִתְּמ֣וֹל שִׁלְשֹׁ֔ם וְלֹ֥א יִשְׁמְרֶ֖נּוּ בְּעָלָ֑יו שַׁלֵּ֨ם יְשַׁלֵּ֥ם שׁוֹר֙ תַּ֣חַת הַשּׁ֔וֹר וְהַמֵּ֖ת יִֽהְיֶה־לּֽוֹ׃ {ס}

ἐὰν δὲ γνωρίζηται ὁ ταῦρος ὅτι κερατιστής ἐστιν πρὸ τῆς ἐχθὲς καὶ πρὸ τῆς τρίτης ἡμέρας καὶ διαμεμαρτυρημένοι ὦσιν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ καὶ μὴ ἀφανίσῃ αὐτόν ἀποτείσει ταῦρον ἀντὶ ταύρου ὁ δὲ τετελευτηκὼς αὐτῷ ἔσται

Sin autem sciebat quod bos cornupeta esset ab heri et nudiustertius, et non custodivit eum dominus suus : reddet bovem pro bove, et cadaver integrum accipiet.

ወለእመ ፡ ወጋኢ ፡ ላህሙ ፡ ከመ ፡ ትማልም ፡ ወሣልስት ፡ ወአስምዑ ፡ ሎቱ ፡ ይፈዲ ፡ ላህመ ፡ ተክለ ፡ ላህም ፡ ወገደላ ፡ ዘሞተ ፡ ውእቱ ፡ ይነሥእ ። ወለእመቦ ፡ ዘሰረቀ ፡ ላህመ ፡ ወእመሂ ፡ በግዐ ፡ ወጠብሐ ፡ ይተክል ፡ ህየንተ ፡ ፩ላህም ፡ ትኅምስተ ፡ ወለ፩በግዕ ፡ ትርብዕተ ።

כִּ֤י יִגְנֹֽב־אִישׁ֙ שׁ֣וֹר אוֹ־שֶׂ֔ה וּטְבָח֖וֹ א֣וֹ מְכָר֑וֹ חֲמִשָּׁ֣ה בָקָ֗ר יְשַׁלֵּם֙ תַּ֣חַת הַשּׁ֔וֹר וְאַרְבַּע־צֹ֖אן תַּ֥חַת הַשֶּֽׂה׃

ἐὰν δέ τις κλέψῃ μόσχον ἢ πρόβατον καὶ σφάξῃ αὐτὸ ἢ ἀποδῶται πέντε μόσχους ἀποτείσει ἀντὶ τοῦ μόσχου καὶ τέσσαρα πρόβατα ἀντὶ τοῦ προβάτου