23:1 ⧉ ⤴︎ לֹ֥א תִשָּׂ֖א שֵׁ֣מַע שָׁ֑וְא אַל ־תָּ֤שֶׁת יָֽדְךָ֙ עִם ־רָשָׁ֔ע לִהְיֹ֖ת עֵ֥ד חָמָֽס ׃
οὐ παραδέξῃ ἀκοὴν ματαίαν οὐ συγκαταθήσῃ μετὰ τοῦ ἀδίκου γενέσθαι μάρτυς ἄδικος
Non suscipies vocem mendacii , nec junges manum tuam ut pro impio dicas falsum testimonium .
ወውዴተ ፡ ዘሐሰት ፡ ኢትሰጠው ፡ ወኢትንበር ፡ ምስለ ፡ ዘይዔምፅ ፡ ከመ ፡ ኢትኩን ፡ መዐምፀ ፡ ስምዐ ።
“You shall not spread a false report. Don’t join your hand with the wicked to be a malicious witness.
23:2 ⧉ ⤴︎ לֹֽא ־תִהְיֶ֥ה אַחֲרֵֽי ־רַבִּ֖ים לְרָעֹ֑ת וְלֹא ־תַעֲנֶ֣ה עַל ־רִ֗ב לִנְטֹ֛ת אַחֲרֵ֥י רַבִּ֖ים לְהַטֹּֽת ׃
οὐκ ἔσῃ μετὰ πλειόνων ἐπὶ κακίᾳ οὐ προστεθήσῃ μετὰ πλήθους ἐκκλῖναι μετὰ πλειόνων ὥστε ἐκκλῖναι κρίσιν
Non sequeris turbam ad faciendum malum : nec in judicio , plurimorum acquiesces sententiae , ut a vero devies .
ኢትደመር ፡ ምስለ ፡ ብዙኅ ፡ ለዐምዖ ፡ ወኢትትወሰክ ፡ ውስተ ፡ እለ ፡ ብዝኅ ፡ ለገሚፀ ፡ ፍትሕ ።
“You shall not follow a crowd to do evil. You shall not testify in court to side with a multitude to pervert justice.
23:3 ⧉ ⤴︎ וְדָ֕ל לֹ֥א תֶהְדַּ֖ר בְּרִיבֽוֹ ׃ {ס}
καὶ πένητα οὐκ ἐλεήσεις ἐν κρίσει
Pauperis quoque non misereberis in judicio .
ወለነዳይ ፡ ኢትምሐር ፡ በፍትሕ ።
You shall not favor a poor man in his cause.
23:4 ⧉ ⤴︎ כִּ֣י תִפְגַּ֞ע שׁ֧וֹר אֹֽיִבְךָ֛ א֥וֹ חֲמֹר֖וֹ תֹּעֶ֑ה הָשֵׁ֥ב תְּשִׁיבֶ֖נּוּ לֽוֹ ׃ {ס}
ἐὰν δὲ συναντήσῃς τῷ βοὶ τοῦ ἐχθροῦ σου ἢ τῷ ὑποζυγίῳ αὐτοῦ πλανωμένοις ἀποστρέψας ἀποδώσεις αὐτῷ
Si occurreris bovi inimici tui , aut asino erranti , reduc ad eum .
ወለእመ ፡ ረከብከ ፡ ላህመ ፡ ጸላኢከ ፡ ወእመሂ ፡ አድጎ ፡ ትመይጦ ፡ ወታገብኦ ፡ ሎቱ ።
“If you meet your enemy’s ox or his donkey going astray, you shall surely bring it back to him again.
23:5 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־תִרְאֶ֞ה חֲמ֣וֹר שֹׂנַאֲךָ֗ רֹבֵץ֙ תַּ֣חַת מַשָּׂא֔וֹ וְחָדַלְתָּ֖ מֵעֲזֹ֣ב ל֑וֹ עָזֹ֥ב תַּעֲזֹ֖ב עִמּֽוֹ ׃ {ס}
ἐὰν δὲ ἴδῃς τὸ ὑποζύγιον τοῦ ἐχθροῦ σου πεπτωκὸς ὑπὸ τὸν γόμον αὐτοῦ οὐ παρελεύσῃ αὐτό ἀλλὰ συνεγερεῖς αὐτὸ μετ’ αὐτοῦ
Si videris asinum odientis te jacere sub onere , non pertransibis , sed sublevabis cum eo .
ወለእመ ፡ ርኢከ ፡ አድገ ፡ ዘጸላኢከ ፡ [ዘኀየሎ ፡ ጾሩ ፡] ኢትትዐዶ ፡ አላ ፡ ታረድኦ ፡ ምስሌሁ ።
If you see the donkey of him who hates you fallen down under his burden, don’t leave him. You shall surely help him with it.
23:6 ⧉ ⤴︎ לֹ֥א תַטֶּ֛ה מִשְׁפַּ֥ט אֶבְיֹנְךָ֖ בְּרִיבֽוֹ ׃
οὐ διαστρέψεις κρίμα πένητος ἐν κρίσει αὐτοῦ
Non declinabis in judicium pauperis .
ወኢትሚጥ ፡ ፍትሐ ፡ ነዳይ ፡ ወበውስተ ፡ ፍትሕ ፡ ኢተዐምፅ ።
“You shall not deny justice to your poor people in their lawsuits.
23:7 ⧉ ⤴︎ מִדְּבַר ־שֶׁ֖קֶר תִּרְחָ֑ק וְנָקִ֤י וְצַדִּיק֙ אַֽל ־תַּהֲרֹ֔ג כִּ֥י לֹא ־אַצְדִּ֖יק רָשָֽׁע ׃
ἀπὸ παντὸς ῥήματος ἀδίκου ἀποστήσῃ ἀθῷον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς καὶ οὐ δικαιώσεις τὸν ἀσεβῆ ἕνεκεν δώρων
Mendacium fugies . Insontem et justum non occides : quia aversor impium .
ወእምኵሉ ፡ ፍትሕ ፡ ዘዐመፃ ፡ ተገሐሥ ፤ ዘአልቦ ፡ ጌጋየ ፡ ወጻድቀ ፡ ኢትቅትል ፡ ወኃጥአ ፡ ኢታድኅ [ን ] ።
“Keep far from a false charge, and don’t kill the innocent and righteous; for I will not justify the wicked.
23:8 ⧉ ⤴︎ וְשֹׁ֖חַד לֹ֣א תִקָּ֑ח כִּ֤י הַשֹּׁ֙חַד֙ יְעַוֵּ֣ר פִּקְחִ֔ים וִֽיסַלֵּ֖ף דִּבְרֵ֥י צַדִּיקִֽים ׃
καὶ δῶρα οὐ λήμψῃ τὰ γὰρ δῶρα ἐκτυφλοῖ ὀφθαλμοὺς βλεπόντων καὶ λυμαίνεται ῥήματα δίκαια
Nec accipies munera , quae etiam excaecant prudentes , et subvertunt verba justorum .
ወሕልያነ ፡ ኢትንሣእ ፡ እስመ ፡ ሕልያን ፡ ያዐውር ፡ አዕይንቶሙ ፡ ወይመይጥ ፡ ቀለ ፡ ጽዱቀ ።
“You shall take no bribe, for a bribe blinds those who have sight and perverts the words of the righteous.
23:9 ⧉ ⤴︎ וְגֵ֖ר לֹ֣א תִלְחָ֑ץ וְאַתֶּ֗ם יְדַעְתֶּם֙ אֶת ־נֶ֣פֶשׁ הַגֵּ֔ר כִּֽי ־גֵרִ֥ים הֱיִיתֶ֖ם בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם ׃
καὶ προσήλυτον οὐ θλίψετε ὑμεῖς γὰρ οἴδατε τὴν ψυχὴν τοῦ προσηλύτου αὐτοὶ γὰρ προσήλυτοι ἦτε ἐν γῇ Αἰγύπτῳ
Peregrino molestus non eris . Scitis enim advenarum animas : quia et ipsi peregrini fuistis in terra Aegypti .
ወግዩራነ ፡ ኢትግፍዑ ፡ እስመ ፡ አንትሙ ፡ ታአምሩ ፡ መንፈሶ ፡ ለግዩራን ፡ እስመ ፡ አንትሙ ፡ ግዩራ [ነ ፡ ኮንክሙ ፡] በምድረ ፡ ግብጽ ።
“You shall not oppress an alien, for you know the heart of an alien, since you were aliens in the land of Egypt.
23:10 ⧉ ⤴︎ וְשֵׁ֥שׁ שָׁנִ֖ים תִּזְרַ֣ע אֶת ־אַרְצֶ֑ךָ וְאָסַפְתָּ֖ אֶת ־תְּבוּאָתָֽהּ ׃
ἓξ ἔτη σπερεῖς τὴν γῆν σου καὶ συνάξεις τὰ γενήματα αὐτῆς
Sex annis seminabis terram tuam , et congregabis fruges ejus :
፯ክረምተ ፡ ዝራእ ፡ ገራህተከ ፡ ወአስተጋብእ ፡ ዘርአከ ።
“For six years you shall sow your land, and shall gather in its increase,
23:11 ⧉ ⤴︎ וְהַשְּׁבִיעִ֞ת תִּשְׁמְטֶ֣נָּה וּנְטַשְׁתָּ֗הּ וְאָֽכְלוּ֙ אֶבְיֹנֵ֣י עַמֶּ֔ךָ וְיִתְרָ֕ם תֹּאכַ֖ל חַיַּ֣ת הַשָּׂדֶ֑ה כֵּֽן ־תַּעֲשֶׂ֥ה לְכַרְמְךָ֖ לְזֵיתֶֽךָ ׃
τῷ δὲ ἑβδόμῳ ἄφεσιν ποιήσεις καὶ ἀνήσεις αὐτήν καὶ ἔδονται οἱ πτωχοὶ τοῦ ἔθνους σου τὰ δὲ ὑπολειπόμενα ἔδεται τὰ ἄγρια θηρία οὕτως ποιήσεις τὸν ἀμπελῶνά σου καὶ τὸν ἐλαιῶνά σου
anno autem septimo dimittes eam , et requiescere facies , ut comedant pauperes populi tui : et quidquid reliquum fuerit , edant bestiae agri : ita facies in vinea et in oliveto tuo .
ወበበሳብዕ ፡ ክረምት ፡ ኅድጋ ፡ ታዕርፍ ፡ ወይብልዓ ፡ ነዳየ ፡ ሕዝብከ ፡ ወዘተርፈ ፡ ይብላዕ ፡ አርዌ ፡ ዘገዳም ፡ ከመዝ ፡ ትገብር ፡ ዐጸደ ፡ ወይንከሂ ፡ ወዘይተከሂ ።
but the seventh year you shall let it rest and lie fallow, that the poor of your people may eat; and what they leave the animal of the field shall eat. In the same way, you shall deal with your vineyard and with your olive grove.
23:12 ⧉ ⤴︎ שֵׁ֤שֶׁת יָמִים֙ תַּעֲשֶׂ֣ה מַעֲשֶׂ֔יךָ וּבַיּ֥וֹם הַשְּׁבִיעִ֖י תִּשְׁבֹּ֑ת לְמַ֣עַן יָנ֗וּחַ שֽׁוֹרְךָ֙ וַחֲמֹרֶ֔ךָ וְיִנָּפֵ֥שׁ בֶּן ־אֲמָתְךָ֖ וְהַגֵּֽר ׃
ἓξ ἡμέρας ποιήσεις τὰ ἔργα σου τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀνάπαυσις ἵνα ἀναπαύσηται ὁ βοῦς σου καὶ τὸ ὑποζύγιόν σου καὶ ἵνα ἀναψύξῃ ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης σου καὶ ὁ προσήλυτος
Sex diebus operaberis : septimo die cessabis , ut requiescat bos et asinus tuus , et refrigeretur filius ancillae tuae , et advena .
ሰዱሰ ፡ ዕለተ ፡ ትገብር ፡ ኵሎ ፡ ግብረከ ፡ ወአመ ፡ ሰቡዕ ፡ ዕለት ፡ ታዐርፍ ፡ ከመ ፡ ያፅርፍ ፡ ላህም [ከ ፡ ወአድግከ ፡] ወከመ ፡ ያስተንፍስ ፡ ወልደ ፡ አመትከ ፡ ወግዩር ።
“Six days you shall do your work, and on the seventh day you shall rest, that your ox and your donkey may have rest, and the son of your servant, and the alien may be refreshed.
23:13 ⧉ ⤴︎ וּבְכֹ֛ל אֲשֶׁר ־אָמַ֥רְתִּי אֲלֵיכֶ֖ם תִּשָּׁמֵ֑רוּ וְשֵׁ֨ם אֱלֹהִ֤ים אֲחֵרִים֙ לֹ֣א תַזְכִּ֔ירוּ לֹ֥א יִשָּׁמַ֖ע עַל ־פִּֽיךָ ׃
πάντα ὅσα εἴρηκα πρὸς ὑμᾶς φυλάξασθε καὶ ὄνομα θεῶν ἑτέρων οὐκ ἀναμνησθήσεσθε οὐδὲ μὴ ἀκουσθῇ ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν
Omnia quae dixi vobis , custodite . Et per nomen externorum deorum non jurabitis , neque audietur ex ore vestro .
ወኵሎ ፡ ዘነበብኩ ፡ ዕቀብ ፡ ወስመ ፡ ዘአማልክት ፡ ኢትዝክሩ ፡ ወኢትትናገሩ ፡ በአፉክሙ ።
“Be careful to do all things that I have said to you; and don’t invoke the name of other gods or even let them be heard out of your mouth.
23:14 ⧉ ⤴︎ שָׁלֹ֣שׁ רְגָלִ֔ים תָּחֹ֥ג לִ֖י בַּשָּׁנָֽה ׃
τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἑορτάσατέ μοι
Tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis .
ሠለስተ ፡ ሰዐተ ፡ ዘበዓልክሙ ፤
“You shall observe a feast to me three times a year.
23:15 ⧉ ⤴︎ אֶת ־חַ֣ג הַמַּצּוֹת֮ תִּשְׁמֹר֒ שִׁבְעַ֣ת יָמִים֩ תֹּאכַ֨ל מַצּ֜וֹת כַּֽאֲשֶׁ֣ר צִוִּיתִ֗ךָ לְמוֹעֵד֙ חֹ֣דֶשׁ הָֽאָבִ֔יב כִּי ־ב֖וֹ יָצָ֣אתָ מִמִּצְרָ֑יִם וְלֹא ־יֵרָא֥וּ פָנַ֖י רֵיקָֽם ׃
τὴν ἑορτὴν τῶν ἀζύμων φυλάξασθε ποιεῖν ἑπτὰ ἡμέρας ἔδεσθε ἄζυμα καθάπερ ἐνετειλάμην σοι κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ μηνὸς τῶν νέων ἐν γὰρ αὐτῷ ἐξῆλθες ἐξ Αἰγύπτου οὐκ ὀφθήσῃ ἐνώπιόν μου κενός
Solemnitatem azymorum custodies . Septem diebus comedes azyma , sicut praecepi tibi , tempore mensis novorum , quando egressus es de Aegypto : non apparebis in conspectu meo vacuus .
በዓ [ለ ፡] ዘአመ ፡ ሕግ ፡ ተዐቅቡ ፡ ሰቡዐ ፡ ዕለተ ፡ ትበልዑ ፡ ናእተ ፡ በከመ ፡ አዘዝኩክሙ ፡ በአውራኀ ፡ ሐደስት ፡ እስመ ፡ ቦቱ ፡ ወፃእክሙ ፡ እምግብጽ ፤ ኢትትረአይ ፡ በቅድሜየ ፡ ዕራቅከ ።
You shall observe the feast of unleavened bread. Seven days you shall eat unleavened bread, as I commanded you, at the time appointed in the month Abib (for in it you came out of Egypt), and no one shall appear before me empty.
23:16 ⧉ ⤴︎ וְחַ֤ג הַקָּצִיר֙ בִּכּוּרֵ֣י מַעֲשֶׂ֔יךָ אֲשֶׁ֥ר תִּזְרַ֖ע בַּשָּׂדֶ֑ה וְחַ֤ג הָֽאָסִף֙ בְּצֵ֣את הַשָּׁנָ֔ה בְּאׇסְפְּךָ֥ אֶֽת ־מַעֲשֶׂ֖יךָ מִן ־הַשָּׂדֶֽה ׃
καὶ ἑορτὴν θερισμοῦ πρωτογενημάτων ποιήσεις τῶν ἔργων σου ὧν ἐὰν σπείρῃς ἐν τῷ ἀγρῷ σου καὶ ἑορτὴν συντελείας ἐπ’ ἐξόδου τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν ἔργων σου τῶν ἐκ τοῦ ἀγροῦ σου
Et solemnitatem messis primitivorum operis tui , quaecumque seminaveris in agro : solemnitatem quoque in exitu anni , quando congregaveris omnes fruges tuas de agro .
ወበዓለ ፡ ዘአመ ፡ ዐጺድ ፡ ዘቀዳሜ ፡ እክልከ ፡ ግበር ፡ በምግባርከ ፡ በውስተ ፡ ዘዘራእከ ፡ ገራህተከ ፡ ወበዓለ ፡ ዘፍጻሜ ፡ ዘአመ ፡ ወፃእከ ፡ ዘዓመተ ፡ በጉባኤ ፡ እምዘገበርከ ፡ እምውስተ ፡ ገራህትከ ።
And the feast of harvest, the first fruits of your labors, which you sow in the field; and the feast of ingathering, at the end of the year, when you gather in your labors out of the field.
23:17 ⧉ ⤴︎ שָׁלֹ֥שׁ פְּעָמִ֖ים בַּשָּׁנָ֑ה יֵרָאֶה֙ כׇּל ־זְכ֣וּרְךָ֔ אֶל ־פְּנֵ֖י הָאָדֹ֥ן ׀יְהֹוָֽה ׃
τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὀφθήσεται πᾶν ἀρσενικόν σου ἐνώπιον κυρίου τοῦ θεοῦ σου
Ter in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo tuo .
ሠለስተ ፡ ዘመነ ፡ ይትረአይ ፡ ኵሉ ፡ ተባዕት ፡ በቅድሜየ ፡ እግዚእ ፡ እግዚአብሔር ፡ ዚአከ ።
Three times in the year all your males shall appear before the Lord Yahweh.
23:18 ⧉ ⤴︎ לֹֽא ־תִזְבַּ֥ח עַל ־חָמֵ֖ץ דַּם ־זִבְחִ֑י וְלֹֽא ־יָלִ֥ין חֵֽלֶב ־חַגִּ֖י עַד ־בֹּֽקֶר ׃
ὅταν γὰρ ἐκβάλω ἔθνη ἀπὸ προσώπου σου καὶ ἐμπλατύνω τὰ ὅριά σου οὐ θύσεις ἐπὶ ζύμῃ αἷμα θυσιάσματός μου οὐδὲ μὴ κοιμηθῇ στέαρ τῆς ἑορτῆς μου ἕως πρωί
Non immolabis super fermento sanguinem victimae meae , nec remanebit adeps solemnitatis meae usque mane .
ወኢትሡዕ ፡ ብሕአተ ፡ ደም ፡ በምሥዋዓቲየ ፡ ወኢይቢት ፡ ሥብሕ ፡ ዘበዓልየ ፡ አመ ፡ ሳኒታ ።
“You shall not offer the blood of my sacrifice with leavened bread. The fat of my feast shall not remain all night until the morning.
23:19 ⧉ ⤴︎ רֵאשִׁ֗ית בִּכּוּרֵי֙ אַדְמָ֣תְךָ֔ תָּבִ֕יא בֵּ֖ית יְהֹוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ לֹֽא ־תְבַשֵּׁ֥ל גְּדִ֖י בַּחֲלֵ֥ב אִמּֽוֹ ׃ {פ}
τὰς ἀπαρχὰς τῶν πρωτογενημάτων τῆς γῆς σου εἰσοίσεις εἰς τὸν οἶκον κυρίου τοῦ θεοῦ σου οὐχ ἑψήσεις ἄρνα ἐν γάλακτι μητρὸς αὐτοῦ
Primitias frugum terrae tuae deferes in domum Domini Dei tui . Non coques haedum in lacte matris suae .
ቀዳሜ ፡ ፍሬ ፡ ገራውሂከ ፡ ታበውእ ፡ ቤቶ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ዚአከ ፡ ወኢታብስል ፡ ጣዕዋ ፡ በሐሊበ ፡ እሙ ።
You shall bring the first of the first fruits of your ground into the house of Yahweh your God. “You shall not boil a young goat in its mother’s milk.
23:20 ⧉ ⤴︎ הִנֵּ֨ה אָנֹכִ֜י שֹׁלֵ֤חַ מַלְאָךְ֙ לְפָנֶ֔יךָ לִשְׁמׇרְךָ֖ בַּדָּ֑רֶךְ וְלַהֲבִ֣יאֲךָ֔ אֶל ־הַמָּק֖וֹם אֲשֶׁ֥ר הֲכִנֹֽתִי ׃
καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου ἵνα φυλάξῃ σε ἐν τῇ ὁδῷ ὅπως εἰσαγάγῃ σε εἰς τὴν γῆν ἣν ἡτοίμασά σοι
Ecce ego mittam angelum meum , qui praecedat te , et custodiat in via , et introducat in locum quem paravi .
ወናሁ ፡ እፌኑ ፡ መልአኪየ ፡ ቅድመ ፡ ገጽከ ፡ ከመ ፡ ይዕቀብከ ፡ በፍኖት ፡ ከመ ፡ ያብእከ ፡ ውስተ ፡ ምድር ፡ እንተ ፡ አስተዳለውኩ ፡ ለከ ።
“Behold, I send an angel before you, to keep you by the way, and to bring you into the place which I have prepared.
23:21 ⧉ ⤴︎ הִשָּׁ֧מֶר מִפָּנָ֛יו וּשְׁמַ֥ע בְּקֹל֖וֹ אַל ־תַּמֵּ֣ר בּ֑וֹ כִּ֣י לֹ֤א יִשָּׂא֙ לְפִשְׁעֲכֶ֔ם כִּ֥י שְׁמִ֖י בְּקִרְבּֽוֹ ׃
πρόσεχε σεαυτῷ καὶ εἰσάκουε αὐτοῦ καὶ μὴ ἀπείθει αὐτῷ οὐ γὰρ μὴ ὑποστείληταί σε τὸ γὰρ ὄνομά μού ἐστιν ἐπ’ αὐτῷ
Observa eum , et audi vocem ejus , nec contemnendum putes : quia non dimittet cum peccaveris , et est nomen meum in illo .
ዕቂብ ፡ ርእሰከ ፡ ወስምዖ ፡ ወኢትእበዮ ፡ እስመ ፡ ኢየኀድገከ ፤ እሰመይ ፡ በላዕሌሁ ።
Pay attention to him, and listen to his voice. Don’t provoke him, for he will not pardon your disobedience, for my name is in him.
23:22 ⧉ ⤴︎ כִּ֣י אִם ־שָׁמ֤וֹעַ תִּשְׁמַע֙ בְּקֹל֔וֹ וְעָשִׂ֕יתָ כֹּ֖ל אֲשֶׁ֣ר אֲדַבֵּ֑ר וְאָֽיַבְתִּי֙ אֶת ־אֹ֣יְבֶ֔יךָ וְצַרְתִּ֖י אֶת ־צֹרְרֶֽיךָ ׃
ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητε τῆς ἐμῆς φωνῆς καὶ ποιήσῃς πάντα ὅσα ἂν ἐντείλωμαί σοι καὶ φυλάξητε τὴν διαθήκην μου ἔσεσθέ μοι λαὸς περιούσιος ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν ἐμὴ γάρ ἐστιν πᾶσα ἡ γῆ ὑμεῖς δὲ ἔσεσθέ μοι βασίλειον ἱεράτευμα καὶ ἔθνος ἅγιον ταῦτα τὰ ῥήματα ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητε τῆς φωνῆς μου καὶ ποιήσῃς πάντα ὅσα ἂν εἴπω σοι ἐχθρεύσω τοῖς ἐχθροῖς σου καὶ ἀντικείσομαι τοῖς ἀντικειμένοις σοι
Quod si audieris vocem ejus , et feceris omnia quae loquor , inimicus ero inimicis tuis , et affligam affligentes te .
ለእመ ፡ ሰማዕከ ፡ ቃልየ ፡ ወዐቀብከ ፡ ኵሎ ፡ ዘእቤለከ ፡ እጸልእ ፡ ጸላኤከ ፡ ወእትጋየጽ ፡ ዘይትጋየጸከ ።
But if you indeed listen to his voice, and do all that I speak, then I will be an enemy to your enemies, and an adversary to your adversaries.
23:23 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־יֵלֵ֣ךְ מַלְאָכִי֮ לְפָנֶ֒יךָ֒ וֶהֱבִֽיאֲךָ֗ אֶל ־הָֽאֱמֹרִי֙ וְהַ֣חִתִּ֔י וְהַפְּרִזִּי֙ וְהַֽכְּנַעֲנִ֔י הַחִוִּ֖י וְהַיְבוּסִ֑י וְהִכְחַדְתִּֽיו ׃
πορεύσεται γὰρ ὁ ἄγγελός μου ἡγούμενός σου καὶ εἰσάξει σε πρὸς τὸν Αμορραῖον καὶ Χετταῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Χαναναῖον καὶ Γεργεσαῖον καὶ Ευαῖον καὶ Ιεβουσαῖον καὶ ἐκτρίψω αὐτούς
Praecedetque te angelus meus , et introducet te ad Amorrhaeum , et Hethaeum , et Pherezaeum , Chananaeumque , et Hevaeum , et Jebusaeum , quos ego conteram .
ለይሑር ፡ መልአኪየ ፡ እንዘ ፡ ይኴንነከ ፡ ወያብእከ ፡ ውስተ ፡ አሞሬዎን ፡ ወኬጤዎን ፡ ወፌሬዜዎን ፡ ወከናኔዎን ፡ ወጌርጌሴዎን ፡ ወኤዌዎን ፡ ወኢያ [ቡ ]ሴዎን ፡ ወሕርጾሙ ።
For my angel shall go before you, and bring you in to the Amorite, the Hittite, the Perizzite, the Canaanite, the Hivite, and the Jebusite; and I will cut them off.
23:24 ⧉ ⤴︎ לֹֽא ־תִשְׁתַּחֲוֶ֤ה לֵאלֹֽהֵיהֶם֙ וְלֹ֣א תׇֽעׇבְדֵ֔ם וְלֹ֥א תַעֲשֶׂ֖ה כְּמַֽעֲשֵׂיהֶ֑ם כִּ֤י הָרֵס֙ תְּהָ֣רְסֵ֔ם וְשַׁבֵּ֥ר תְּשַׁבֵּ֖ר מַצֵּבֹתֵיהֶֽם ׃
οὐ προσκυνήσεις τοῖς θεοῖς αὐτῶν οὐδὲ μὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς οὐ ποιήσεις κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν ἀλλὰ καθαιρέσει καθελεῖς καὶ συντρίβων συντρίψεις τὰς στήλας αὐτῶν
Non adorabis deos eorum , nec coles eos : non facies opera eorum , sed destrues eos , et confringes statuas eorum .
ወኢትስግድ ፡ ለአማልክቲሆሙ ፡ ወኢታምልኮሙ ፡ ወኢትግበር ፡ ከመ ፡ ምግባሪሆሙ ፤ ነሢተ ፡ ትነሥቶሙ ፡ ወቀጥቅጦ ፡ ትቀጠቅጦሙ ፡ አዕማዲሆሙ ።
You shall not bow down to their gods, nor serve them, nor follow their practices, but you shall utterly overthrow them and demolish their pillars.
23:25 ⧉ ⤴︎ וַעֲבַדְתֶּ֗ם אֵ֚ת יְהֹוָ֣ה אֱלֹֽהֵיכֶ֔ם וּבֵרַ֥ךְ אֶֽת ־לַחְמְךָ֖ וְאֶת ־מֵימֶ֑יךָ וַהֲסִרֹתִ֥י מַחֲלָ֖ה מִקִּרְבֶּֽךָ ׃ {ס}
καὶ λατρεύσεις κυρίῳ τῷ θεῷ σου καὶ εὐλογήσω τὸν ἄρτον σου καὶ τὸν οἶνόν σου καὶ τὸ ὕδωρ σου καὶ ἀποστρέψω μαλακίαν ἀφ’ ὑμῶν
Servietisque Domino Deo vestro , ut benedicam panibus tuis et aquis , et auferam infirmitatem de medio tui .
ወአም [ል ]ክ ፡ እግዚአብሔር ፡ ፈጣሪከ ፤ ወእባርክ ፡ ኅብስተከ ፡ ወወይነከ ፡ ወማየከ ፡ ወአሴስል ፡ ፅበሰ ፡ እምላዕሌክሙ ።
You shall serve Yahweh your God, and he will bless your bread and your water, and I will take sickness away from among you.
23:26 ⧉ ⤴︎ לֹ֥א תִהְיֶ֛ה מְשַׁכֵּלָ֥ה וַעֲקָרָ֖ה בְּאַרְצֶ֑ךָ אֶת ־מִסְפַּ֥ר יָמֶ֖יךָ אֲמַלֵּֽא ׃
οὐκ ἔσται ἄγονος οὐδὲ στεῖρα ἐπὶ τῆς γῆς σου τὸν ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν σου ἀναπληρώσω
Non erit infoecunda , nec sterilis in terra tua : numerum dierum tuorum implebo .
አልቦ ፡ ዘኢይወልድ ፡ ወአልቦ ፡ መካነ ፡ በውስተ ፡ ምድርከ ፤ ኊልቈ ፡ መዋዕሊከ ፡ እፌጽም ፡ ለከ ።
No one will miscarry or be barren in your land. I will fulfill the number of your days.
23:27 ⧉ ⤴︎ אֶת ־אֵֽימָתִי֙ אֲשַׁלַּ֣ח לְפָנֶ֔יךָ וְהַמֹּתִי֙ אֶת ־כׇּל ־הָעָ֔ם אֲשֶׁ֥ר תָּבֹ֖א בָּהֶ֑ם וְנָתַתִּ֧י אֶת ־כׇּל ־אֹיְבֶ֛יךָ אֵלֶ֖יךָ עֹֽרֶף ׃
καὶ τὸν φόβον ἀποστελῶ ἡγούμενόν σου καὶ ἐκστήσω πάντα τὰ ἔθνη εἰς οὓς σὺ εἰσπορεύῃ εἰς αὐτούς καὶ δώσω πάντας τοὺς ὑπεναντίους σου φυγάδας
Terrorem meum mittam in praecursum tuum , et occidam omnem populum , ad quem ingredieris : cunctorumque inimicorum tuorum coram te terga vertam :
ወፍርሀተ ፡ እፌኑ ፡ ሎቱ ፡ ለዚይጸንዐከ ፡ ወአደነግፅ ፡ ኵሎ ፡ አሕዛበ ፡ ውስተ ፡ እለ ፡ ቦእከ ፡ ላዕሌሆሙ ፤ አሀብከ ፡ ኵሎ ፡ ፀረከ ፡ ከመ ፡ ይጕ [የ ]ዩከ ።
I will send my terror before you, and will confuse all the people to whom you come, and I will make all your enemies turn their backs to you.
23:28 ⧉ ⤴︎ וְשָׁלַחְתִּ֥י אֶת ־הַצִּרְעָ֖ה לְפָנֶ֑יךָ וְגֵרְשָׁ֗ה אֶת ־הַחִוִּ֧י אֶת ־הַֽכְּנַעֲנִ֛י וְאֶת ־הַחִתִּ֖י מִלְּפָנֶֽיךָ ׃
καὶ ἀποστελῶ τὰς σφηκίας προτέρας σου καὶ ἐκβαλεῖ τοὺς Αμορραίους καὶ τοὺς Ευαίους καὶ τοὺς Χαναναίους καὶ τοὺς Χετταίους ἀπὸ σοῦ
emittens crabrones prius , qui fugabunt Hevaeum , et Chananaeum , et Hethaeum , antequam introëas .
ወእፌኑ ፡ ዘያደነግዖሙ ፡ ቅድሜከ ፡ ለአሞሬዎን ፡ ያወጽኦሙ ፡ ወለኬጤዎን ፡ ወለኤዌዎን ፡ ወከናኔዎን ።
I will send the hornet before you, which will drive out the Hivite, the Canaanite, and the Hittite, from before you.
23:29 ⧉ ⤴︎ לֹ֧א אֲגָרְשֶׁ֛נּוּ מִפָּנֶ֖יךָ בְּשָׁנָ֣ה אֶחָ֑ת פֶּן ־תִּהְיֶ֤ה הָאָ֙רֶץ֙ שְׁמָמָ֔ה וְרַבָּ֥ה עָלֶ֖יךָ חַיַּ֥ת הַשָּׂדֶֽה ׃
οὐκ ἐκβαλῶ αὐτοὺς ἐν ἐνιαυτῷ ἑνί ἵνα μὴ γένηται ἡ γῆ ἔρημος καὶ πολλὰ γένηται ἐπὶ σὲ τὰ θηρία τῆς γῆς
Non ejiciam eos a facie tua anno uno : ne terra in solitudinem redigatur , et crescant contra te bestiae .
ወኢያወፅኦሙ ፡ በአሐቲ ፡ ዓመት ፡ ከመ ፡ ኢይኩን ፡ ምድር ፡ ዓፀ ፡ ወከመ ፡ ኢይብዛኅ ፡ በላዕሌከ ፡ አራዊተ ፡ ምድር ።
I will not drive them out from before you in one year, lest the land become desolate, and the animals of the field multiply against you.
23:30 ⧉ ⤴︎ מְעַ֥ט מְעַ֛ט אֲגָרְשֶׁ֖נּוּ מִפָּנֶ֑יךָ עַ֚ד אֲשֶׁ֣ר תִּפְרֶ֔ה וְנָחַלְתָּ֖ אֶת ־הָאָֽרֶץ ׃
κατὰ μικρὸν μικρὸν ἐκβαλῶ αὐτοὺς ἀπὸ σοῦ ἕως ἂν αὐξηθῇς καὶ κληρονομήσῃς τὴν γῆν
Paulatim expellam eos de conspectu tuo , donec augearis , et possideas terram .
በበንስቲት ፡ አወፅኦሙ ፡ እምላዕሌከ ፡ እስከ ፡ አመ ፡ ትትባዛኅ ፡ ወትረሳ ፡ ለምድር ።
Little by little I will drive them out from before you, until you have increased and inherit the land.
23:31 ⧉ ⤴︎ וְשַׁתִּ֣י אֶת ־גְּבֻלְךָ֗ מִיַּם ־סוּף֙ וְעַד ־יָ֣ם פְּלִשְׁתִּ֔ים וּמִמִּדְבָּ֖ר עַד ־הַנָּהָ֑ר כִּ֣י ׀ אֶתֵּ֣ן בְּיֶדְכֶ֗ם אֵ֚ת יֹשְׁבֵ֣י הָאָ֔רֶץ וְגֵרַשְׁתָּ֖מוֹ מִפָּנֶֽיךָ ׃
καὶ θήσω τὰ ὅριά σου ἀπὸ τῆς ἐρυθρᾶς θαλάσσης ἕως τῆς θαλάσσης τῆς Φυλιστιιμ καὶ ἀπὸ τῆς ἐρήμου ἕως τοῦ μεγάλου ποταμοῦ Εὐφράτου καὶ παραδώσω εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν τοὺς ἐγκαθημένους ἐν τῇ γῇ καὶ ἐκβαλῶ αὐτοὺς ἀπὸ σοῦ
Ponam autem terminos tuos a mari Rubro usque ad mare Palaestinorum , et a deserto usque ad fluvium : tradam in manibus vestris habitatores terrae , et ejiciam eos de conspectu vestro .
ወአንብር ፡ አድባሪከ ፡ እምባሕረ ፡ [ኤ ]ርትራ ፡ እሰከ ፡ ባሕረ ፡ ፍልስጥኤም ፡ ወእምገዳም ፡ እስከ ፡ ፈለግ ፡ ዐቢይ ፡ ኤፍራጦስ ፡ ወእሜጡ ፡ ውስተ ፡ እደዊክሙ ፡ እለ ፡ ይነብሩ ፡ ውስተ ፡ ምድር ፡ ወአወፅኦሙ ፡ እምኔከ ።
I will set your border from the Red Sea even to the sea of the Philistines, and from the wilderness to the River; for I will deliver the inhabitants of the land into your hand, and you shall drive them out before you.
23:32 ⧉ ⤴︎ לֹֽא ־תִכְרֹ֥ת לָהֶ֛ם וְלֵאלֹֽהֵיהֶ֖ם בְּרִֽית ׃
οὐ συγκαταθήσῃ αὐτοῖς καὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν διαθήκην
Non inibis cum eis foedus , nec cum diis eorum .
ወኢተትኃደሮሙ ፡ ወለአማልክቲሆሙ ፡ ትኤዝዝ ።
You shall make no covenant with them, nor with their gods.
23:33 ⧉ ⤴︎ לֹ֤א יֵשְׁבוּ֙ בְּאַרְצְךָ֔ פֶּן ־יַחֲטִ֥יאוּ אֹתְךָ֖ לִ֑י כִּ֤י תַעֲבֹד֙ אֶת ־אֱלֹ֣הֵיהֶ֔ם כִּֽי ־יִהְיֶ֥ה לְךָ֖ לְמוֹקֵֽשׁ ׃ {פ}
καὶ οὐκ ἐγκαθήσονται ἐν τῇ γῇ σου ἵνα μὴ ἁμαρτεῖν σε ποιήσωσιν πρός με ἐὰν γὰρ δουλεύσῃς τοῖς θεοῖς αὐτῶν οὗτοι ἔσονταί σοι πρόσκομμα
Non habitent in terra tua , ne forte peccare te faciant in me , si servieris diis eorum : quod tibi certe erit in scandalum .
ወኢይንበሩ ፡ ውስተ ፡ ምድርከ ፡ ከመ ፡ ኢይግበሩከ ፡ ተአብስ ፤ ለእመ ፡ አምለከ ፡ አማልክቲሆሙ ፡ እሙንቱ ፡ ይከውኑከ ፡ ዕቅፍተ ።
They shall not dwell in your land, lest they make you sin against me, for if you serve their gods, it will surely be a snare to you.”