| 23:1 | וַיִּהְיוּ֙ חַיֵּ֣י שָׂרָ֔ה מֵאָ֥ה שָׁנָ֛ה וְעֶשְׂרִ֥ים שָׁנָ֖ה וְשֶׁ֣בַע שָׁנִ֑ים שְׁנֵ֖י חַיֵּ֥י שָׂרָֽה׃ | ἐγένετο δὲ ἡ ζωὴ Σαρρας ἔτη ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτά | Vixit autem Sara centum viginti septem annis. | ወኮነ ፡ ሕይወታ ፡ ለሳራ ፡ ፻ወ፳ወ፯ዓመተ ። |
|---|
| 23:2 | וַתָּ֣מׇת שָׂרָ֗ה בְּקִרְיַ֥ת אַרְבַּ֛ע הִ֥וא חֶבְר֖וֹן בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וַיָּבֹא֙ אַבְרָהָ֔ם לִסְפֹּ֥ד לְשָׂרָ֖ה וְלִבְכֹּתָֽהּ׃ | καὶ ἀπέθανεν Σαρρα ἐν πόλει Αρβοκ ἥ ἐστιν ἐν τῷ κοιλώματι αὕτη ἐστὶν Χεβρων ἐν γῇ Χανααν ἦλθεν δὲ Αβρααμ κόψασθαι Σαρραν καὶ πενθῆσαι | Et mortua est in civitate Arbee, quae est Hebron, in terra Chanaan : venitque Abraham ut plangeret et fleret eam. | ወሞተት ፡ ሳራ ፡ በሀገረ ፡ አራባቅ ፡ እንተ ፡ ውስተ ፡ ቈላት ፡ እንተ ፡ ይእቲ ፡ ኬብሮን ፡ እንተ ፡ ውስተ ፡ ከናአን ፡ ወዐርገ ፡ አብርሃም ፡ ከመ ፡ ይላሕዋ ፡ ለሳራ ፡ ወከመ ፡ ይብክያ ። |
|---|
| 23:3 | וַיָּ֙קׇם֙ אַבְרָהָ֔ם מֵעַ֖ל פְּנֵ֣י מֵת֑וֹ וַיְדַבֵּ֥ר אֶל־בְּנֵי־חֵ֖ת לֵאמֹֽר׃ | καὶ ἀνέστη Αβρααμ ἀπὸ τοῦ νεκροῦ αὐτοῦ καὶ εἶπεν τοῖς υἱοῖς Χετ λέγων | Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth, dicens : | ወተንሥአ ፡ አብርሃም ፡ እምኀበ ፡ በድና ፡ ወይቤሎሙ ፡ ለደቂቀ ፡ ኬጢ ፤ |
|---|
| 23:4 | גֵּר־וְתוֹשָׁ֥ב אָנֹכִ֖י עִמָּכֶ֑ם תְּנ֨וּ לִ֤י אֲחֻזַּת־קֶ֙בֶר֙ עִמָּכֶ֔ם וְאֶקְבְּרָ֥ה מֵתִ֖י מִלְּפָנָֽי׃ | πάροικος καὶ παρεπίδημος ἐγώ εἰμι μεθ’ ὑμῶν δότε οὖν μοι κτῆσιν τάφου μεθ’ ὑμῶν καὶ θάψω τὸν νεκρόν μου ἀπ’ ἐμοῦ | Advena sum et peregrinus apud vos : date mihi jus sepulchri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. | ነግድ ፡ ወፈላሲ ፡ አነ ፡ ምስሌክሙ ፡ ሀቡኒ ፡ ሊተኒ ፡ ከመ ፡ እሣየጥ ፡ መቃብረ ፡ ከማክሙ ፡ ወእቅብር ፡ በድንየ ። |
|---|
| 23:5 | וַיַּעֲנ֧וּ בְנֵי־חֵ֛ת אֶת־אַבְרָהָ֖ם לֵאמֹ֥ר לֽוֹ׃ | ἀπεκρίθησαν δὲ οἱ υἱοὶ Χετ πρὸς Αβρααμ λέγοντες | Responderunt filii Heth, dicentes : | ወአውሥእዎ ፡ ደቂቀ ፡ ኬጢ ፡ ለአብርሃም ፡ ወይቤልዎ ፡ አልቦ ፡ እግዚኦ ። |
|---|
| 23:6 | שְׁמָעֵ֣נוּ׀ אֲדֹנִ֗י נְשִׂ֨יא אֱלֹהִ֤ים אַתָּה֙ בְּתוֹכֵ֔נוּ בְּמִבְחַ֣ר קְבָרֵ֔ינוּ קְבֹ֖ר אֶת־מֵתֶ֑ךָ אִ֣ישׁ מִמֶּ֔נּוּ אֶת־קִבְר֛וֹ לֹֽא־יִכְלֶ֥ה מִמְּךָ֖ מִקְּבֹ֥ר מֵתֶֽךָ׃ | μή κύριε ἄκουσον δὲ ἡμῶν βασιλεὺς παρὰ θεοῦ εἶ σὺ ἐν ἡμῖν ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς μνημείοις ἡμῶν θάψον τὸν νεκρόν σου οὐδεὶς γὰρ ἡμῶν τὸ μνημεῖον αὐτοῦ κωλύσει ἀπὸ σοῦ τοῦ θάψαι τὸν νεκρόν σου ἐκεῖ | Audi nos, domine : princeps Dei es apud nos : in electis sepulchris nostris sepeli mortuum tuum, nullusque te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum. | ስምዐነ ፡ አንተ ፡ እስመ ፡ ንጉሥ ፡ አንተ ፡ ለነ ፡ እምኀበ ፡ እግዚአብሔር ፡ በውስተ ፡ ዘኀረይከ ፡ መቃብርነ ፡ ቅብር ፡ በድነከ ፡ እስመ ፡ አልቦ ፡ እምኔነ ፡ ዘይከልአከ ፡ መቃብሪሁ ፡ ከመ ፡ ትቅብር ፡ በድነከ ፡ ህየ ። |
|---|
| 23:7 | וַיָּ֧קׇם אַבְרָהָ֛ם וַיִּשְׁתַּ֥חוּ לְעַם־הָאָ֖רֶץ לִבְנֵי־חֵֽת׃ | ἀναστὰς δὲ Αβρααμ προσεκύνησεν τῷ λαῷ τῆς γῆς τοῖς υἱοῖς Χετ | Surrexit Abraham, et adoravit populum terrae, filios videlicet Heth : | ወተንሥአ ፡ አብርሃም ፡ ወሰገደ ፡ ቅድመ ፡ ሕዝብ ፡ ዘደቂቀ ፡ ኬጢ ። |
|---|
| 23:8 | וַיְדַבֵּ֥ר אִתָּ֖ם לֵאמֹ֑ר אִם־יֵ֣שׁ אֶֽת־נַפְשְׁכֶ֗ם לִקְבֹּ֤ר אֶת־מֵתִי֙ מִלְּפָנַ֔י שְׁמָע֕וּנִי וּפִגְעוּ־לִ֖י בְּעֶפְר֥וֹן בֶּן־צֹֽחַר׃ | καὶ ἐλάλησεν πρὸς αὐτοὺς Αβρααμ λέγων εἰ ἔχετε τῇ ψυχῇ ὑμῶν ὥστε θάψαι τὸν νεκρόν μου ἀπὸ προσώπου μου ἀκούσατέ μου καὶ λαλήσατε περὶ ἐμοῦ Εφρων τῷ τοῦ Σααρ | dixitque ad eos : Si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum, audite me, et intercedite pro me apud Ephron filium Seor : | ወይቤሎሙ ፡ አብርሃም ፡ እመ ፡ ሐለይክሙ ፡ ታቅብሩኒ ፡ በድንየ ፡ ንግርዎ ፡ በእንቲአየ ፡ ለኤፌሮን ፡ ዘሳአር ። |
|---|
| 23:9 | וְיִתֶּן־לִ֗י אֶת־מְעָרַ֤ת הַמַּכְפֵּלָה֙ אֲשֶׁר־ל֔וֹ אֲשֶׁ֖ר בִּקְצֵ֣ה שָׂדֵ֑הוּ בְּכֶ֨סֶף מָלֵ֜א יִתְּנֶ֥נָּה לִּ֛י בְּתוֹכְכֶ֖ם לַאֲחֻזַּת־קָֽבֶר׃ | καὶ δότω μοι τὸ σπήλαιον τὸ διπλοῦν ὅ ἐστιν αὐτῷ τὸ ὂν ἐν μέρει τοῦ ἀγροῦ αὐτοῦ ἀργυρίου τοῦ ἀξίου δότω μοι αὐτὸ ἐν ὑμῖν εἰς κτῆσιν μνημείου | ut det mihi speluncam duplicem, quam habet in extrema parte agri sui : pecunia digna tradat eam mihi coram vobis in possessionem sepulchri. | ወሀቡኒ ፡ በአተ ፡ ካዕበተ ፡ እንቲአሁ ፡ እንተ ፡ ሀለወት ፡ ውስተ ፡ ገራህቱ ፡ ሀቡኒያ ፡ በወርቅየ ፡ በሤጥ ፡ በመጠነ ፡ ኮነ ፡ ወእሣየጦ ፡ እምኔክሙ ። |
|---|
| 23:10 | וְעֶפְר֥וֹן יֹשֵׁ֖ב בְּת֣וֹךְ בְּנֵי־חֵ֑ת וַיַּ֩עַן֩ עֶפְר֨וֹן הַחִתִּ֤י אֶת־אַבְרָהָם֙ בְּאׇזְנֵ֣י בְנֵי־חֵ֔ת לְכֹ֛ל בָּאֵ֥י שַֽׁעַר־עִיר֖וֹ לֵאמֹֽר׃ | Εφρων δὲ ἐκάθητο ἐν μέσῳ τῶν υἱῶν Χετ ἀποκριθεὶς δὲ Εφρων ὁ Χετταῖος πρὸς Αβρααμ εἶπεν ἀκουόντων τῶν υἱῶν Χετ καὶ πάντων τῶν εἰσπορευομένων εἰς τὴν πόλιν λέγων | Habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth. Responditque Ephron ad Abraham, cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius, dicens : | ወሀሉ ፡ ኤፌሮን ፡ ማእከሎሙ ፡ ይነብር ፡ ለደቂቀ ፡ ኬጢ ፡ ወይቤሎ ፡ ኤፌሮን ፡ ኬጥያዊ ፡ ለአብርሃም ፡ እንዘ ፡ ይሰምዑ ፡ ደቂቀ ፡ ኬጢ ፡ ወኵሎሙ ፡ እለ ፡ ይበውኡ ፡ ውስተ ፡ ሀገር ፤ |
|---|
| 23:11 | לֹֽא־אֲדֹנִ֣י שְׁמָעֵ֔נִי הַשָּׂדֶה֙ נָתַ֣תִּי לָ֔ךְ וְהַמְּעָרָ֥ה אֲשֶׁר־בּ֖וֹ לְךָ֣ נְתַתִּ֑יהָ לְעֵינֵ֧י בְנֵי־עַמִּ֛י נְתַתִּ֥יהָ לָּ֖ךְ קְבֹ֥ר מֵתֶֽךָ׃ | παρ’ ἐμοὶ γενοῦ κύριε καὶ ἄκουσόν μου τὸν ἀγρὸν καὶ τὸ σπήλαιον τὸ ἐν αὐτῷ σοι δίδωμι ἐναντίον πάντων τῶν πολιτῶν μου δέδωκά σοι θάψον τὸν νεκρόν σου | Nequaquam ita fiat, domine mi, sed tu magis ausculta quod loquor. Agrum trado tibi, et speluncam quae in eo est, praesentibus filiis populi mei ; sepeli mortuum tuum. | ቅረበኒ ፡ እግዚእየ ፡ ወስምዐኒ ፡ ገራህቱሂ ፡ ወበአቱሂ ፡ ዘውስቴቱ ፡ ለከ ፡ እሁበከ ፡ በቅድመ ፡ ኵሉ ፡ ሰብአ ፡ ሀገርየ ፡ ናሁ ፡ ወሀብኩካሁ ፡ ቅብር ፡ በድነከ ። |
|---|
| 23:12 | וַיִּשְׁתַּ֙חוּ֙ אַבְרָהָ֔ם לִפְנֵ֖י עַ֥ם הָאָֽרֶץ׃ | καὶ προσεκύνησεν Αβρααμ ἐναντίον τοῦ λαοῦ τῆς γῆς | Adoravit Abraham coram populo terrae. | ወሰገደ ፡ አብርሃም ፡ ቅድመ ፡ ኵሉ ፡ ሕዝብ ። |
|---|
| 23:13 | וַיְדַבֵּ֨ר אֶל־עֶפְר֜וֹן בְּאׇזְנֵ֤י עַם־הָאָ֙רֶץ֙ לֵאמֹ֔ר אַ֛ךְ אִם־אַתָּ֥ה ל֖וּ שְׁמָעֵ֑נִי נָתַ֜תִּי כֶּ֤סֶף הַשָּׂדֶה֙ קַ֣ח מִמֶּ֔נִּי וְאֶקְבְּרָ֥ה אֶת־מֵתִ֖י שָֽׁמָּה׃ | καὶ εἶπεν τῷ Εφρων εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ τῆς γῆς ἐπειδὴ πρὸς ἐμοῦ εἶ ἄκουσόν μου τὸ ἀργύριον τοῦ ἀγροῦ λαβὲ παρ’ ἐμοῦ καὶ θάψω τὸν νεκρόν μου ἐκεῖ | Et locutus est ad Ephron circumstante plebe : Quaeso ut audias me : dabo pecuniam pro agro : suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. | ወይቤሎ ፡ ለኤፌሮን ፡ እንዘ ፡ ይሰምዑ ፡ ኵሎሙ ፡ እስመ ፡ ቅሩብ ፡ አንተ ፡ ኀቤየ ፡ ስምዐኒ ፡ ሤጦ ፡ ለውእቱ ፡ ገራህት ፡ ንሣእ ፡ እምኀቤየ ፡ ወእቅብር ፡ በድንየ ፡ ህየ ። |
|---|
| 23:14 | וַיַּ֧עַן עֶפְר֛וֹן אֶת־אַבְרָהָ֖ם לֵאמֹ֥ר לֽוֹ׃ | ἀπεκρίθη δὲ Εφρων τῷ Αβρααμ λέγων | Responditque Ephron : | ወአውሥኦ ፡ ኤፌሮን ፡ ለአብርሃም ፡ ወይቤሎ ፤ |
|---|
| 23:15 | אֲדֹנִ֣י שְׁמָעֵ֔נִי אֶ֩רֶץ֩ אַרְבַּ֨ע מֵאֹ֧ת שֶֽׁקֶל־כֶּ֛סֶף בֵּינִ֥י וּבֵֽינְךָ֖ מַה־הִ֑וא וְאֶת־מֵתְךָ֖ קְבֹֽר׃ | οὐχί κύριε ἀκήκοα γῆ τετρακοσίων διδράχμων ἀργυρίου ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ τί ἂν εἴη τοῦτο σὺ δὲ τὸν νεκρόν σου θάψον | Domine mi, audi me : terra, quam postulas, quadringentis siclis argenti valet : istud est pretium inter me et te : sed quantum est hoc ? sepeli mortuum tuum. | አልቦ ፡ እግዚኦ ፡ ሰማዕኩ ፡ ምንትኑ ፡ ውእቱ ፡ ዝንቱ ፡ ወምንትኑ ፡ ውእቱ ፡ አርባዕቱ ፡ ምእት ፡ ጠፋልሕ ፡ ማእከሌየ ፡ ወማእከሌከ ፡ ቅብር ፡ እንከሰ ፡ በድነከ ፡ ህየ ። |
|---|
| 23:16 | וַיִּשְׁמַ֣ע אַבְרָהָם֮ אֶל־עֶפְרוֹן֒ וַיִּשְׁקֹ֤ל אַבְרָהָם֙ לְעֶפְרֹ֔ן אֶת־הַכֶּ֕סֶף אֲשֶׁ֥ר דִּבֶּ֖ר בְּאׇזְנֵ֣י בְנֵי־חֵ֑ת אַרְבַּ֤ע מֵאוֹת֙ שֶׁ֣קֶל כֶּ֔סֶף עֹבֵ֖ר לַסֹּחֵֽר׃ | καὶ ἤκουσεν Αβρααμ τοῦ Εφρων καὶ ἀπεκατέστησεν Αβρααμ τῷ Εφρων τὸ ἀργύριον ὃ ἐλάλησεν εἰς τὰ ὦτα τῶν υἱῶν Χετ τετρακόσια δίδραχμα ἀργυρίου δοκίμου ἐμπόροις | Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos argenti probatae monetae publicae. | ወሰምዖ ፡ አብርሃም ፡ ለኤፌሮን ፡ በከመ ፡ ይቤሎ ፡ በቅድመ ፡ ደቂቀ ፡ ኬጢ ፡ ወፈነወ ፡ አብርሃም ፡ ለኤፌሮን ፡ አርባዕተ ፡ ምእተ ፡ ጠፋልሐ ፡ ብሩር ፡ መፍዴ ፡ ዘኢኮነ ፡ ተምያነ ። |
|---|
| 23:17 | וַיָּ֣קׇם׀ שְׂדֵ֣ה עֶפְר֗וֹן אֲשֶׁר֙ בַּמַּכְפֵּלָ֔ה אֲשֶׁ֖ר לִפְנֵ֣י מַמְרֵ֑א הַשָּׂדֶה֙ וְהַמְּעָרָ֣ה אֲשֶׁר־בּ֔וֹ וְכׇל־הָעֵץ֙ אֲשֶׁ֣ר בַּשָּׂדֶ֔ה אֲשֶׁ֥ר בְּכׇל־גְּבֻל֖וֹ סָבִֽיב׃ | καὶ ἔστη ὁ ἀγρὸς Εφρων ὃς ἦν ἐν τῷ διπλῷ σπηλαίῳ ὅς ἐστιν κατὰ πρόσωπον Μαμβρη ὁ ἀγρὸς καὶ τὸ σπήλαιον ὃ ἦν ἐν αὐτῷ καὶ πᾶν δένδρον ὃ ἦν ἐν τῷ ἀγρῷ ὅ ἐστιν ἐν τοῖς ὁρίοις αὐτοῦ κύκλῳ | Confirmatusque est ager quondam Ephronis, in quo erat spelunca duplex, respiciens Mambre, tam ipse, quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis terminis ejus per circuitum, | ወኮኖ ፡ ገራህቱ ፡ ለኤፌሮን ፡ ወበአቱሂ ፡ ወኵሉ ፡ ዕፀው ፡ እንተ ፡ ውስቴታ ፤ |
|---|
| 23:18 | לְאַבְרָהָ֥ם לְמִקְנָ֖ה לְעֵינֵ֣י בְנֵי־חֵ֑ת בְּכֹ֖ל בָּאֵ֥י שַֽׁעַר־עִירֽוֹ׃ | τῷ Αβρααμ εἰς κτῆσιν ἐναντίον τῶν υἱῶν Χετ καὶ πάντων τῶν εἰσπορευομένων εἰς τὴν πόλιν | Abrahae in possessionem, videntibus filiis Heth, et cunctis qui intrabant portam civitatis illius. | ኮነ ፡ ለአብርሃም ፡ ወተሣየጦ ፡ በቅድመ ፡ ደቂቀ ፡ ኬጡ ። |
|---|
| 23:19 | וְאַחֲרֵי־כֵן֩ קָבַ֨ר אַבְרָהָ֜ם אֶת־שָׂרָ֣ה אִשְׁתּ֗וֹ אֶל־מְעָרַ֞ת שְׂדֵ֧ה הַמַּכְפֵּלָ֛ה עַל־פְּנֵ֥י מַמְרֵ֖א הִ֣וא חֶבְר֑וֹן בְּאֶ֖רֶץ כְּנָֽעַן׃ | μετὰ ταῦτα ἔθαψεν Αβρααμ Σαρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦ ἀγροῦ τῷ διπλῷ ὅ ἐστιν ἀπέναντι Μαμβρη αὕτη ἐστὶν Χεβρων ἐν τῇ γῇ Χανααν | Atque ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici, quae respiciebat Mambre. Haec est Hebron in terra Chanaan. | ወእምዝ ፡ ቀበራ ፡ አብርሃም ፡ ለሳራ ፡ ብእሲቱ ፡ ውስተ ፡ በአተ ፡ ካዕበት ፡ እንተ ፡ ተሣየጠ ፡ በኀበ ፡ ኤፌሮን ። |
|---|
| 23:20 | וַיָּ֨קׇם הַשָּׂדֶ֜ה וְהַמְּעָרָ֧ה אֲשֶׁר־בּ֛וֹ לְאַבְרָהָ֖ם לַאֲחֻזַּת־קָ֑בֶר מֵאֵ֖ת בְּנֵי־חֵֽת׃ {ס} | καὶ ἐκυρώθη ὁ ἀγρὸς καὶ τὸ σπήλαιον ὃ ἦν ἐν αὐτῷ τῷ Αβρααμ εἰς κτῆσιν τάφου παρὰ τῶν υἱῶν Χετ | Et confirmatus est ager, et antrum quod erat in eo, Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth. | — |
|---|