18:1 ⧉ ⤴︎ וַיְהִ֧י לִיהוֹשָׁפָ֛ט עֹ֥שֶׁר וְכָב֖וֹד לָרֹ֑ב וַיִּתְחַתֵּ֖ן לְאַחְאָֽב ׃
καὶ ἐγενήθη τῷ Ιωσαφατ ἔτι πλοῦτος καὶ δόξα πολλή καὶ ἐπεγαμβρεύσατο ἐν οἴκῳ Αχααβ
Fuit ergo Josaphat dives et inclytus multum , et affinitate conjunctus est Achab .
ወኮኖ ፡ ለኢዮሳፍጥ ፡ ፈድፋደ ፡ ብዕል ፡ ወስብሐት ፡ ወአውሰበ ፡ ኢዮሳፍጥ ፡ ብእሲተ ፡ እምቤተ ፡ አክአብ ።
Now Jehoshaphat had riches and honor in abundance; and he allied himself with Ahab.
18:2 ⧉ ⤴︎ וַיֵּ֩רֶד֩ לְקֵ֨ץ שָׁנִ֤ים אֶל ־אַחְאָב֙ לְשֹׁ֣מְר֔וֹן וַיִּֽזְבַּֽח ־ל֨וֹ אַחְאָ֜ב צֹ֤אן וּבָקָר֙ לָרֹ֔ב וְלָעָ֖ם אֲשֶׁ֣ר עִמּ֑וֹ וַיְסִיתֵ֕הוּ לַעֲל֖וֹת אֶל ־רָמֹ֥ת גִּלְעָֽד ׃
καὶ κατέβη διὰ τέλους ἐτῶν πρὸς Αχααβ εἰς Σαμάρειαν καὶ ἔθυσεν αὐτῷ Αχααβ πρόβατα καὶ μόσχους πολλοὺς καὶ τῷ λαῷ τῷ μετ’ αὐτοῦ καὶ ἠπάτα αὐτὸν τοῦ συναναβῆναι μετ’ αὐτοῦ εἰς Ραμωθ τῆς Γαλααδίτιδος
Descenditque post annos ad eum in Samariam : ad cujus adventum mactavit Achab arietes et boves plurimos , ipsi , et populo qui venerat cum eo : persuasitque illi ut ascenderet in Ramoth Galaad .
ወወረደ ፡ እምድኅረ ፡ ክልኤ ፡ ዓመት ፡ ኀበ ፡ አክአብ ፡ ብሔረ ፡ ሰማርያ ፡ ወሐረደ ፡ ሎቱ ፡ አክአብ ፡ አልሕምተ ፡ ወአባግዐ ፡ ብዙኀነ ፡ ወለሕዝብኒ ፡ እለ ፡ ምስለሁ ፡ ወአምከሮ ፡ ወሰአሎ ፡ ከመ ፡ ይዕርግ ፡ ምስሌሁ ፡ ውስተ ፡ ራሞት ፡ ዘገለዓድ ።
After some years, he went down to Ahab to Samaria. Ahab killed sheep and cattle for him in abundance, and for the people who were with him, and moved him to go up with him to Ramoth Gilead.
18:3 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֜אמֶר אַחְאָ֣ב מֶלֶךְ ־יִשְׂרָאֵ֗ל אֶל ־יְהֽוֹשָׁפָט֙ מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֔ה הֲתֵלֵ֥ךְ עִמִּ֖י רָמֹ֣ת גִּלְעָ֑ד וַיֹּ֣אמֶר ל֗וֹ כָּמ֤וֹנִי כָמ֙וֹךָ֙ וּכְעַמְּךָ֣ עַמִּ֔י וְעִמְּךָ֖ בַּמִּלְחָמָֽה ׃
καὶ εἶπεν Αχααβ βασιλεὺς Ισραηλ πρὸς Ιωσαφατ βασιλέα Ιουδα πορεύσῃ μετ’ ἐμοῦ εἰς Ραμωθ τῆς Γαλααδίτιδος καὶ εἶπεν αὐτῷ ὡς ἐγώ οὕτως καὶ σύ ὡς ὁ λαός σου καὶ ὁ λαός μου μετὰ σοῦ εἰς πόλεμον
Dixitque Achab rex Israël ad Josaphat regem Juda : Veni mecum in Ramoth Galaad . Cui ille respondit : Ut ego , et tu : sicut populus tuus , sic et populus meus : tecumque erimus in bello .
ወይቤሎ ፡ አክአብ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ለኢዮሳፍጥ ፡ ንጉሠ ፡ ይሁዳ ፡ ነዓ ፡ ምስሌየ ፡ ውስተ ፡ ራሞት ፡ ሀገር ፡ እንተ ፡ ብሔረ ፡ ገለዓድ ፡ ወአውሥአ ፡ ወይቤሎ ፡ አንሰ ፡ ከማከ ፡ ወሕዝብየ ፡ ከመ ፡ ሕዝብከ ፡ ለተቃትሎ ።
Ahab king of Israel said to Jehoshaphat king of Judah, “Will you go with me to Ramoth Gilead?” He answered him, “I am as you are, and my people as your people. We will be with you in the war.”
18:4 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֥אמֶר יְהוֹשָׁפָ֖ט אֶל ־מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֑ל דְּרׇשׁ ־נָ֥א כַיּ֖וֹם אֶת ־דְּבַ֥ר יְהֹוָֽה ׃
καὶ εἶπεν Ιωσαφατ πρὸς βασιλέα Ισραηλ ζήτησον δὴ σήμερον τὸν κύριον
Dixitque Josaphat ad regem Israël : Consule , obsecro , impraesentiarum sermonem Domini .
ወይቤሎ ፡ ኢዮሳፍጥ ፡ ለንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ኅሥሦ ፡ እንከዮም ፡ ለእግዚአብሔር ።
Jehoshaphat said to the king of Israel, “Please inquire first for Yahweh’s word.”
18:5 ⧉ ⤴︎ וַיִּקְבֹּ֨ץ מֶלֶךְ ־יִשְׂרָאֵ֥ל אֶֽת ־הַנְּבִאִים֮ אַרְבַּ֣ע מֵא֣וֹת אִישׁ֒ וַיֹּ֣אמֶר אֲלֵהֶ֗ם הֲנֵלֵ֞ךְ אֶל ־רָמֹ֥ת גִּלְעָ֛ד לַמִּלְחָמָ֖ה אִם ־אֶחְדָּ֑ל וַיֹּאמְר֣וּ עֲלֵ֔ה וְיִתֵּ֥ן הָאֱלֹהִ֖ים בְּיַ֥ד הַמֶּֽלֶךְ ׃
καὶ συνήγαγεν ὁ βασιλεὺς Ισραηλ τοὺς προφήτας τετρακοσίους ἄνδρας καὶ εἶπεν αὐτοῖς εἰ πορευθῶ εἰς Ραμωθ Γαλααδ εἰς πόλεμον ἢ ἐπίσχω καὶ εἶπαν ἀνάβαινε καὶ δώσει ὁ θεὸς εἰς τὰς χεῖρας τοῦ βασιλέως
Congregavit igitur rex Israël prophetarum quadringentos viros , et dixit ad eos : In Ramoth Galaad ad bellandum ire debemus , an quiescere ? At illi : Ascende , inquiunt , et tradet Deus in manu regis .
ወአስተጋብአ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ነቢያተ ፡ አርባዕተ ፡ ምእተ ፡ እደወ ፡ ወይቤሎሙ ፡ እሑርኑ ፡ ውስተ ፡ ራሞት ፡ ሀገር ፡ እንተ ፡ ብሔረ ፡ ገለዓድ ፡ ለቀትል ፡ ወእመ ፡ አኮ ፡ እኅድግ ፡ ወአውሥኡ ፡ ወይቤልዎ ፡ ዕርግ ፡ ወሑር ፡ ወይሁቦ ፡ እግዚአብሔር ፡ በእደዊሁ ፡ ለንጉሥ ።
Then the king of Israel gathered the prophets together, four hundred men, and said to them, “Shall we go to Ramoth Gilead to battle, or shall I forbear?” They said, “Go up, for God will deliver it into the hand of the king.”
18:6 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֙אמֶר֙ יְה֣וֹשָׁפָ֔ט הַאֵ֨ין פֹּ֥ה נָבִ֛יא לַיהֹוָ֖ה ע֑וֹד וְנִדְרְשָׁ֖ה מֵאֹתֽוֹ ׃
καὶ εἶπεν Ιωσαφατ οὐκ ἔστιν ὧδε προφήτης τοῦ κυρίου ἔτι καὶ ἐπιζητήσομεν παρ’ αὐτοῦ
Dixitque Josaphat : Numquid non est hic prophetes Domini , ut ab illo etiam requiramus ?
ወይቤሎ ፡ ኢዮሳፍጥ ፡ አልቦኑ ፡ ዝየ ፡ ዓዲ ፡ ነቢየ ፡ እግዚአብሔር ፡ ከመ ፡ ንኅሥሥ ፡ በኀቤሁ ።
But Jehoshaphat said, “Isn’t there here a prophet of Yahweh besides, that we may inquire of him?”
18:7 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֣אמֶר מֶלֶךְ ־יִשְׂרָאֵ֣ל ׀אֶֽל ־יְהוֹשָׁפָ֡ט ע֣וֹד אִישׁ ־אֶחָ֡ד לִדְרוֹשׁ֩ אֶת ־יְהֹוָ֨ה מֵאֹת֜וֹ וַאֲנִ֣י שְׂנֵאתִ֗יהוּ כִּֽי ־אֵ֠ינֶ֠נּוּ מִתְנַבֵּ֨א עָלַ֤י לְטוֹבָה֙ כִּ֣י כׇל ־יָמָ֣יו לְרָעָ֔ה ה֖וּא מִיכָ֣יְהוּ בֶן ־יִמְלָ֑א וַיֹּ֙אמֶר֙ יְה֣וֹשָׁפָ֔ט אַל ־יֹאמַ֥ר הַמֶּ֖לֶךְ כֵּֽן ׃
καὶ εἶπεν βασιλεὺς Ισραηλ πρὸς Ιωσαφατ ἔτι ἀνὴρ εἷς τοῦ ζητῆσαι τὸν κύριον δῑ αὐτοῦ καὶ ἐγὼ ἐμίσησα αὐτόν ὅτι οὐκ ἔστιν προφητεύων περὶ ἐμοῦ εἰς ἀγαθά ὅτι πᾶσαι αἱ ἡμέραι αὐτοῦ εἰς κακά οὗτος Μιχαιας υἱὸς Ιεμλα καὶ εἶπεν Ιωσαφατ μὴ λαλείτω ὁ βασιλεὺς οὕτως
Et ait rex Israël ad Josaphat : Est vir unus a quo possumus quaerere Domini voluntatem : sed ego odi eum , quia non prophetat mihi bonum , sed malum omni tempore : est autem Michaeas filius Jemla . Dixitque Josaphat : Ne loquaris , rex , hoc modo .
ወአውሥአ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ወይቤሎ ፡ ለኢዮሳፍጥ ፡ ዓዲ ፡ ሀሎ ፡ አሐዱ ፡ ብእሲ ፡ ከመ ፡ ንኅሥሦ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ በእዴሁ ፡ ወአንሰ ፡ ጸላእክዎ ፡ ለውእቱ ፡ ብእሲ ፡ እስመ ፡ ኢይትኔበይ ፡ ላዕሌየ ፡ ሠናየ ፡ እስመ ፡ በኵሉ ፡ መዋዕሊሁ ፡ እኪተ ፡ ይትኔበይ ፡ ላዕሌየ ፡ ወዝንቱ ፡ ውእቱ ፡ ሚክያስ ፡ ወልደ ፡ ኢምላእ ፡ ወይቤሎ ፡ ኢዮሳፍጥ ፡ ኢትበል ፡ ንጉሥ ፡ ከመዝ ።
The king of Israel said to Jehoshaphat, “There is yet one man by whom we may inquire of Yahweh; but I hate him, for he never prophesies good concerning me, but always evil. He is Micaiah the son of Imla.” Jehoshaphat said, “Don’t let the king say so.”
18:8 ⧉ ⤴︎ וַיִּקְרָא֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל אֶל ־סָרִ֖יס אֶחָ֑ד וַיֹּ֕אמֶר מַהֵ֖ר (מיכהו ) [מִיכָ֥יְהוּ ] בֶן ־יִמְלָֽא ׃
καὶ ἐκάλεσεν ὁ βασιλεὺς Ισραηλ εὐνοῦχον ἕνα καὶ εἶπεν τάχος Μιχαιαν υἱὸν Ιεμλα
Vocavit ergo rex Israël unum de eunuchis , et dixit ei : Voca cito Michaeam filium Jemla .
ወጸውዐ ፡ አክአብ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ አሐደ ፡ እምሕጽዋኒሁ ፡ ወይቤሎ ፡ ፍጡነ ፡ አምጽኦ ፡ ለሚክያስ ፡ ወልደ ፡ ኢምላእ ።
Then the king of Israel called an officer, and said, “Get Micaiah the son of Imla quickly.”
18:9 ⧉ ⤴︎ וּמֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֡ל וִיהוֹשָׁפָ֣ט מֶלֶךְ ־יְהוּדָ֡ה יוֹשְׁבִים֩ אִ֨ישׁ עַל ־כִּסְא֜וֹ מְלֻבָּשִׁ֤ים בְּגָדִים֙ וְיֹשְׁבִ֣ים בְּגֹ֔רֶן פֶּ֖תַח שַׁ֣עַר שֹׁמְר֑וֹן וְכׇ֨ל ־הַנְּבִיאִ֔ים מִֽתְנַבְּאִ֖ים לִפְנֵיהֶֽם ׃
καὶ βασιλεὺς Ισραηλ καὶ Ιωσαφατ βασιλεὺς Ιουδα καθήμενοι ἕκαστος ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ καὶ ἐνδεδυμένοι στολὰς καθήμενοι ἐν τῷ εὐρυχώρῳ θύρας πύλης Σαμαρείας καὶ πάντες οἱ προφῆται ἐπροφήτευον ἐναντίον αὐτῶν
Porro rex Israël , et Josaphat rex Juda , uterque sedebant in solio suo , vestiti cultu regio : sedebant autem in area juxta portam Samariae , omnesque prophetae vaticinabantur coram eis .
ወአክአብ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ወኢዮሳፍጥ ፡ ንጉሠ ፡ ይሁዳ ፡ ይነብሩ ፡ ዲበ ፡ መንበረ ፡ መንግሥት ፡ በዘዘዚአሆሙ ፡ ወልቡሳን ፡ አዕጽፍተ ፡ ወይነብሩ ፡ ውስተ ፡ ኆኅተ ፡ መርኅበ ፡ አንቀጸ ፡ ሰማርያ ፡ ወኵሎሙ ፡ ነቢያት ፡ ይትኔበዩ ፡ በቅድሜሁሙ ።
Now the king of Israel and Jehoshaphat the king of Judah each sat on his throne, arrayed in their robes, and they were sitting in an open place at the entrance of the gate of Samaria; and all the prophets were prophesying before them.
18:10 ⧉ ⤴︎ וַיַּ֥עַשׂ ל֛וֹ צִדְקִיָּ֥הוּ בֶֽן ־כְּנַעֲנָ֖ה קַרְנֵ֣י בַרְזֶ֑ל וַיֹּ֙אמֶר֙ כֹּֽה ־אָמַ֣ר יְהֹוָ֔ה בְּאֵ֛לֶּה תְּנַגַּ֥ח אֶת ־אֲרָ֖ם עַד ־כַּלּוֹתָֽם ׃
καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ Σεδεκιας υἱὸς Χανανα κέρατα σιδηρᾶ καὶ εἶπεν τάδε λέγει κύριος ἐν τούτοις κερατιεῖς τὴν Συρίαν ἕως ἂν συντελεσθῇ
Sedecias vero filius Chanaana fecit sibi cornua ferrea , et ait : Haec dicit Dominus : His ventilabis Syriam , donec conteras eam .
ወገብረ ፡ ሴዴቅያስ ፡ ወልደ ፡ ካህናን ፡ አቅርንተ ፡ ዘሐፂን ፡ ወይቤ ፡ ከመዝ ፡ ይቤ ፡ እግዚአብሔር ፡ በእላንቱ ፡ አቅርንት ፡ ትወግኦሙ ፡ ለሶርያውያን ፡ እስከ ፡ ታኀልቆሙ ።
Zedekiah the son of Chenaanah made himself horns of iron and said, “Yahweh says, ‘With these you shall push the Syrians, until they are consumed.’”
18:11 ⧉ ⤴︎ וְכׇ֨ל ־הַנְּבִאִ֔ים נִבְּאִ֥ים כֵּ֖ן לֵאמֹ֑ר עֲלֵ֞ה רָמֹ֤ת גִּלְעָד֙ וְהַצְלַ֔ח וְנָתַ֥ן יְהֹוָ֖ה בְּיַ֥ד הַמֶּֽלֶךְ ׃
καὶ πάντες οἱ προφῆται ἐπροφήτευον οὕτως λέγοντες ἀνάβαινε εἰς Ραμωθ Γαλααδ καὶ εὐοδωθήσῃ καὶ δώσει κύριος εἰς χεῖρας τοῦ βασιλέως
Omnesque prophetae similiter prophetabant , atque dicebant : Ascende in Ramoth Galaad , et prosperaberis , et tradet eos Dominus in manu regis .
ወኵሎሙ ፡ ነቢያት ፡ ይትኔበዩ ፡ እንዘ ፡ ይብሉ ፡ ዕርግ ፡ ኀበ ፡ ራሞት ፡ እንተ ፡ ገለዓድ ፡ ወይሤርኀከ ፡ እግዚአብሔር ፡ ወይሜጥዎሙ ፡ ውስተ ፡ እደ ፡ ንጉሥ ።
All the prophets prophesied so, saying, “Go up to Ramoth Gilead, and prosper; for Yahweh will deliver it into the hand of the king.”
18:12 ⧉ ⤴︎ וְהַמַּלְאָ֞ךְ אֲשֶׁר ־הָלַ֣ךְ ׀ לִקְרֹ֣א לְמִיכָ֗יְהוּ דִּבֶּ֤ר אֵלָיו֙ לֵאמֹ֔ר הִנֵּ֞ה דִּבְרֵ֧י הַנְּבִאִ֛ים פֶּה ־אֶחָ֥ד ט֖וֹב אֶל ־הַמֶּ֑לֶךְ וִיהִי ־נָ֧א דְבָרְךָ֛ כְּאַחַ֥ד מֵהֶ֖ם וְדִבַּ֥רְתָּ טּֽוֹב ׃
καὶ ὁ ἄγγελος ὁ πορευθεὶς τοῦ καλέσαι τὸν Μιχαιαν ἐλάλησεν αὐτῷ λέγων ἰδοὺ ἐλάλησαν οἱ προφῆται ἐν στόματι ἑνὶ ἀγαθὰ περὶ τοῦ βασιλέως καὶ ἔστωσαν δὴ οἱ λόγοι σου ὡς ἑνὸς αὐτῶν καὶ λαλήσεις ἀγαθά
Nuntius autem qui ierat ad vocandum Michaeam , ait illi : En verba omnium prophetarum uno ore bona regi annuntiant : quaeso ergo te ut et sermo tuus ab eis non dissentiat , loquarisque prospera .
ወዝንቱ ፡ ዘሖረ ፡ ሐዋርያ ፡ ከመ ፡ ይጸውዖ ፡ ለሚክያስ ፡ ተናገሮ ፡ እንዘ ፡ ይብል ፡ ነዮሙ ፡ ነቢያት ፡ ተናገሩ ፡ በአሐዱ ፡ ቃል ፡ ሠናየ ፡ በእንተ ፡ ንጉሥ ፡ ወይኩን ፡ ቃልከ ፡ ከመ ፡ አሐዱ ፡ እምኔሆሙ ፡ ወንብብ ፡ ሠናያተ ።
The messenger who went to call Micaiah spoke to him, saying, “Behold, the words of the prophets declare good to the king with one mouth. Let your word therefore, please be like one of theirs, and speak good.”
18:13 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֖אמֶר מִיכָ֑יְהוּ חַי ־יְהֹוָ֕ה כִּ֛י אֶת ־אֲשֶׁר ־יֹאמַ֥ר אֱלֹהַ֖י אֹת֥וֹ אֲדַבֵּֽר ׃
καὶ εἶπεν Μιχαιας ζῇ κύριος ὅτι ὃ ἐὰν εἴπῃ ὁ θεὸς πρός με αὐτὸ λαλήσω
Cui respondit Michaeas : Vivit Dominus , quia quodcumque dixerit mihi Deus meus , hoc loquar .
ወይቤ ፡ ሚክያስ ፡ ሕያው ፡ እግዚአብሔር ፡ እስመ ፡ ዘይቤለኒ ፡ እግዚአብሔር ፡ ኪያሃ ፡ እትናገር ።
Micaiah said, “As Yahweh lives, I will say what my God says.”
18:14 ⧉ ⤴︎ וַיָּבֹא֮ אֶל ־הַמֶּ֒לֶךְ֒ וַיֹּ֨אמֶר הַמֶּ֜לֶךְ אֵלָ֗יו מִיכָה֙ הֲנֵלֵ֞ךְ אֶל ־רָמֹ֥ת גִּלְעָ֛ד לַמִּלְחָמָ֖ה אִם ־אֶחְדָּ֑ל וַיֹּ֙אמֶר֙ עֲל֣וּ וְהַצְלִ֔יחוּ וְיִנָּתְנ֖וּ בְּיֶדְכֶֽם ׃
καὶ ἦλθεν πρὸς τὸν βασιλέα καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Μιχαια εἰ πορευθῶ εἰς Ραμωθ Γαλααδ εἰς πόλεμον ἢ ἐπίσχω καὶ εἶπεν ἀνάβαινε καὶ εὐοδώσεις καὶ δοθήσονται εἰς χεῖρας ὑμῶν
Venit ergo ad regem . Cui rex ait : Michaea , ire debemus in Ramoth Galaad ad bellandum , an quiescere ? Cui ille respondit : Ascendite : cuncta enim prospera evenient , et tradentur hostes in manus vestras .
ወመጽአ ፡ ኀበ ፡ ንጉሥ ፡ ወይቤሎ ፡ ንጉሥ ፡ ሚክያስ ፡ እሑርኑ ፡ ኀበ ፡ ራሞት ፡ እንተ ፡ ብሔረ ፡ ገለዓድ ፡ ለተቃትሎ ፡ ወእመ ፡ አኮ ፡ እኅድግ ፡ ወይቤ ፡ ሚክያስ ፡ ነቢይ ፡ ዕርግ ፡ ወሑር ፡ ወይሤርኀከ ፡ እግዚአብሔር ፡ ወይገብኡ ፡ ውስተ ፡ እደዊከ ።
When he had come to the king, the king said to him, “Micaiah, shall we go to Ramoth Gilead to battle, or shall I forbear?” He said, “Go up, and prosper. They shall be delivered into your hand.”
18:15 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֤אמֶר אֵלָיו֙ הַמֶּ֔לֶךְ עַד ־כַּמֶּ֥ה פְעָמִ֖ים אֲנִ֣י מַשְׁבִּיעֶ֑ךָ אֲ֠שֶׁ֠ר לֹֽא ־תְדַבֵּ֥ר אֵלַ֛י רַק ־אֱמֶ֖ת בְּשֵׁ֥ם יְהֹוָֽה ׃
καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς ποσάκις ὁρκίζω σε ἵνα μὴ λαλήσῃς πρός με πλὴν ἀλήθειαν ἐν ὀνόματι κυρίου
Dixitque rex : Iterum atque iterum te adjuro , ut mihi non loquaris , nisi quod verum est in nomine Domini .
ወይቤሎ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ሚ ፡ መጠነ ፡ አምሕለከ ፡ ከመ ፡ ኢትትናገረኒ ፡ በጒሕሉት ፡ ዳዕሙ ፡ በጽድቅ ፡ በስመ ፡ እግዚአብሔር ።
The king said to him, “How many times shall I adjure you that you speak to me nothing but the truth in Yahweh’s name?”
18:16 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֗אמֶר רָאִ֤יתִי אֶת ־כׇּל ־יִשְׂרָאֵל֙ נְפוֹצִ֣ים עַל ־הֶהָרִ֔ים כַּצֹּ֕אן אֲשֶׁ֥ר אֵין ־לָהֶ֖ן רֹעֶ֑ה וַיֹּ֤אמֶר יְהֹוָה֙ לֹֽא ־אֲדֹנִ֣ים לָאֵ֔לֶּה יָשׁ֥וּבוּ אִישׁ ־לְבֵית֖וֹ בְּשָׁלֽוֹם ׃
καὶ εἶπεν εἶδον τὸν Ισραηλ διεσπαρμένους ἐν τοῖς ὄρεσιν ὡς πρόβατα οἷς οὐκ ἔστιν ποιμήν καὶ εἶπεν κύριος οὐκ ἔχουσιν ἡγούμενον ἀναστρεφέτωσαν ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ
At ille ait : Vidi universum Israël dispersum in montibus , sicut oves absque pastore : et dixit Dominus : Non habent isti dominos : revertatur unusquisque in domum suam in pace .
ወይቤ ፡ ሚክያስ ፡ አኮ ፡ ከማሁ ፡ ርኢክዎሙ ፡ ለሕዝበ ፡ እስራኤል ፡ ዝርዋነ ፡ ውስተ ፡ አድባር ፡ ከመ ፡ አባግዕ ፡ ዘአልቦ ፡ ኖላዊ ፡ ወይቤ ፡ እግዚአብሔር ፡ አልቦሙ ፡ ሰፋኒ ፡ ወይግብኡ ፡ ኵሎሙ ፡ በበማኅደሪሆሙ ፡ በሰላም ።
He said, “I saw all Israel scattered on the mountains, as sheep that have no shepherd. Yahweh said, ‘These have no master. Let them each return to his house in peace.’”
18:17 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֥אמֶר מֶלֶךְ ־יִשְׂרָאֵ֖ל אֶל ־יְהוֹשָׁפָ֑ט הֲלֹא֙ אָמַ֣רְתִּי אֵלֶ֔יךָ לֹא ־יִתְנַבֵּ֥א עָלַ֛י ט֖וֹב כִּ֥י אִם ־לְרָֽע ׃ {ס}
καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς Ισραηλ πρὸς Ιωσαφατ οὐκ εἶπά σοι ὅτι οὐ προφητεύει περὶ ἐμοῦ ἀγαθά ἀλλ’ ἢ κακά
Et ait rex Israël ad Josaphat : Nonne dixi tibi quod non prophetaret iste mihi quidquam boni , sed ea quae mala sunt ?
ወይቤሎ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ለኢዮሳፍጥ ፡ ኢይቤለከኑ ፡ ከመ ፡ ኢይትኔበይ ፡ ላዕሌየ ፡ ሠናየ ፡ እመ ፡ ኢኮነ ፡ እኪተ ።
The king of Israel said to Jehoshaphat, “Didn’t I tell you that he would not prophesy good concerning me, but evil?”
18:18 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֕אמֶר לָכֵ֖ן שִׁמְע֣וּ דְבַר ־יְהֹוָ֑ה רָאִ֤יתִי אֶת ־יְהֹוָה֙ יוֹשֵׁ֣ב עַל ־כִּסְא֔וֹ וְכׇל ־צְבָ֤א הַשָּׁמַ֙יִם֙ עֹמְדִ֔ים עַל ־יְמִינ֖וֹ וּשְׂמֹאלֽוֹ ׃
καὶ εἶπεν οὐχ οὕτως ἀκούσατε λόγον κυρίου εἶδον τὸν κύριον καθήμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ καὶ πᾶσα δύναμις τοῦ οὐρανοῦ εἱστήκει ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ καὶ ἐξ ἀριστερῶν αὐτοῦ
At ille : Idcirco , ait , audite verbum Domini : vidi Dominum sedentem in solio suo , et omnem exercitum caeli assistentem ei a dextris et a sinistris .
ወይቤ ፡ አኮ ፡ ከመዝ ፡ ሰምዑ ፡ ቃለ ፡ እግዚአብሔር ፡ ርኢክዎ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ እንዘ ፡ ይነብር ፡ ዲበ ፡ መንበሩ ፡ ወኵሎሙ ፡ ኃይለ ፡ ሰማያት ፡ ይቀውሙ ፡ በየማኑ ፡ ወበጸጋሙ ።
Micaiah said, “Therefore hear Yahweh’s word: I saw Yahweh sitting on his throne, and all the army of heaven standing on his right hand and on his left.
18:19 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֣אמֶר יְהֹוָ֗ה מִ֤י יְפַתֶּה֙ אֶת ־אַחְאָ֣ב מֶלֶךְ ־יִשְׂרָאֵ֔ל וְיַ֕עַל וְיִפֹּ֖ל בְּרָמ֣וֹת גִּלְעָ֑ד וַיֹּ֕אמֶר זֶ֚ה אֹמֵ֣ר כָּ֔כָה וְזֶ֖ה אֹמֵ֥ר כָּֽכָה ׃
καὶ εἶπεν κύριος τίς ἀπατήσει τὸν Αχααβ βασιλέα Ισραηλ καὶ ἀναβήσεται καὶ πεσεῖται ἐν Ραμωθ Γαλααδ καὶ εἶπεν οὗτος οὕτως καὶ οὗτος εἶπεν οὕτως
Et dixit Dominus : Quis decipiet Achab regem Israël ut ascendat et corruat in Ramoth Galaad ? Cumque diceret unus hoc modo , et alter alio ,
ወይቤ ፡ እግዚአብሔር ፡ መኑ ፡ ያስሕቶ ፡ ለአክአብ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ከመ ፡ ይዕርግ ፡ ወይደቅ ፡ በራሞት ፡ ዘገለአድ ፡ ወይቤ ፡ ዝንቱ ፡ ከመዝ ፡ ወዝንቱ ፡ ከመዝ ።
Yahweh said, ‘Who will entice Ahab king of Israel, that he may go up and fall at Ramoth Gilead?’ One spoke saying in this way, and another saying in that way.
18:20 ⧉ ⤴︎ וַיֵּצֵ֣א הָר֗וּחַ וַֽיַּעֲמֹד֙ לִפְנֵ֣י יְהֹוָ֔ה וַיֹּ֖אמֶר אֲנִ֣י אֲפַתֶּ֑נּוּ וַיֹּ֧אמֶר יְהֹוָ֛ה אֵלָ֖יו בַּמָּֽה ׃
καὶ ἐξῆλθεν τὸ πνεῦμα καὶ ἔστη ἐνώπιον κυρίου καὶ εἶπεν ἐγὼ ἀπατήσω αὐτόν καὶ εἶπεν κύριος ἐν τίνι
processit spiritus , et stetit coram Domino , et ait : Ego decipiam eum . Cui Dominus : In quo , inquit , decipies ?
ወመጽአ ፡ መንፈስ ፡ ወቆመ ፡ ቅድሜሁ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ወይቤ ፡ አነ ፡ አስሕቶ ፡ ወይቤሎ ፡ እግዚአብሔር ፡ ለመንፈስ ፡ በምንት ፡ ታስሕቶ ።
A spirit came out, stood before Yahweh, and said, ‘I will entice him.’ “Yahweh said to him, ‘How?’
18:21 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֗אמֶר אֵצֵא֙ וְהָיִ֙יתִי֙ לְר֣וּחַ שֶׁ֔קֶר בְּפִ֖י כׇּל ־נְבִיאָ֑יו וַיֹּ֗אמֶר תְּפַתֶּה֙ וְגַם ־תּוּכָ֔ל צֵ֖א וַעֲשֵׂה ־כֵֽן ׃
καὶ εἶπεν ἐξελεύσομαι καὶ ἔσομαι πνεῦμα ψευδὲς ἐν στόματι πάντων τῶν προφητῶν αὐτοῦ καὶ εἶπεν ἀπατήσεις καὶ δυνήσῃ ἔξελθε καὶ ποίησον οὕτως
At ille respondit : Egrediar , et ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum ejus . Dixitque Dominus : Decipies , et praevalebis : egredere , et fac ita .
ወይቤ ፡ መንፈስ ፡ እወጽእ ፡ ወእከውን ፡ መንፈስ ፡ ሐሰት ፡ በአፈ ፡ ኵሎሙ ፡ ነቢያቲሁ ፡ ወይቤሎ ፡ እግዚአብሔር ፡ ታስሕቶ ፡ ወትክል ፡ ፃእ ፡ ወግበር ፡ ከመዝ ።
“He said, ‘I will go, and will be a lying spirit in the mouth of all his prophets.’ “He said, ‘You will entice him, and will prevail also. Go and do so.’
18:22 ⧉ ⤴︎ וְעַתָּ֗ה הִנֵּ֨ה נָתַ֤ן יְהֹוָה֙ ר֣וּחַ שֶׁ֔קֶר בְּפִ֖י נְבִיאֶ֣יךָ אֵ֑לֶּה וַֽיהֹוָ֔ה דִּבֶּ֥ר עָלֶ֖יךָ רָעָֽה ׃ {ס}
καὶ νῦν ἰδοὺ ἔδωκεν κύριος πνεῦμα ψευδὲς ἐν στόματι πάντων τῶν προφητῶν σου τούτων καὶ κύριος ἐλάλησεν ἐπὶ σὲ κακά
Nunc igitur , ecce Dominus dedit spiritum mendacii in ore omnium prophetarum tuorum , et Dominus locutus est de te mala .
ወናሁ ፡ ይእዜ ፡ ወደየ ፡ እግዚአብሔር ፡ ውስተ ፡ ኵሉ ፡ አፈ ፡ ነቢያቲሁ ፡ መንፈሰ ፡ ሐሰት ፡ ወእግዚአብሔር ፡ ሐለየ ፡ ላዕሌከ ፡ እኪተ ።
“Now therefore, behold, Yahweh has put a lying spirit in the mouth of these your prophets; and Yahweh has spoken evil concerning you.”
18:23 ⧉ ⤴︎ וַיִּגַּשׁ֙ צִדְקִיָּ֣הוּ בֶֽן ־כְּנַעֲנָ֔ה וַיַּ֥ךְ אֶת ־מִיכָ֖יְהוּ עַל ־הַלֶּ֑חִי וַיֹּ֗אמֶר אֵ֣י זֶ֤ה הַדֶּ֙רֶךְ֙ עָבַ֧ר רוּחַ ־יְהֹוָ֛ה מֵאִתִּ֖י לְדַבֵּ֥ר אֹתָֽךְ ׃
καὶ ἤγγισεν Σεδεκιας υἱὸς Χανανα καὶ ἐπάταξεν τὸν Μιχαιαν ἐπὶ τὴν σιαγόνα καὶ εἶπεν αὐτῷ ποίᾳ τῇ ὁδῷ παρῆλθεν πνεῦμα κυρίου παρ’ ἐμοῦ τοῦ λαλῆσαι πρὸς σέ
Accessit autem Sedecias filius Chanaana , et percussit Michaeae maxillam , et ait : Per quam viam transivit spiritus Domini a me , ut loqueretur tibi ?
ወቀርበ ፡ ሴዴቅያስ ፡ ወልደ ፡ ከነዓና ፡ ወጸፍዖ ፡ መልታሕቶ ፡ ለሚክያስ ፡ ወይቤሎ ፡ አየ ፡ ፍኖተ ፡ ኃለፈ ፡ መንፈሰ ፡ እግዚአብሄር ፡ ከመ ፡ ይትናገር ፡ ምስሌከ ።
Then Zedekiah the son of Chenaanah came near, and struck Micaiah on the cheek, and said, “Which way did Yahweh’s Spirit go from me to speak to you?”
18:24 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֣אמֶר מִיכָ֔יְהוּ הִנְּךָ֥ רֹאֶ֖ה בַּיּ֣וֹם הַה֑וּא אֲשֶׁ֥ר תָּב֛וֹא חֶ֥דֶר בְּחֶ֖דֶר לְהֵחָבֵֽא ׃
καὶ εἶπεν Μιχαιας ἰδοὺ ὄψῃ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐν ᾗ εἰσελεύσῃ ταμίειον ἐκ ταμιείου τοῦ κατακρυβῆναι
Dixitque Michaeas : Tu ipse videbis in die illo , quando ingressus fueris cubiculum de cubiculo ut abscondaris .
ወይቤሎ ፡ ሚክያስ ፡ ናሁ ፡ ትሬኢ ፡ በይእቲ ፡ ዕለት ፡ እንዘ ፡ ትበውእ ፡ እምውስጥ ፡ ለውስጥ ፡ ከመ ፡ ትትኀባእ ።
Micaiah said, “Behold, you shall see on that day, when you go into an inner room to hide yourself.”
18:25 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֙אמֶר֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל קְחוּ֙ אֶת ־מִיכָ֔יְהוּ וַהֲשִׁיבֻ֖הוּ אֶל ־אָמ֣וֹן שַׂר ־הָעִ֑יר וְאֶל ־יוֹאָ֖שׁ בֶּן ־הַמֶּֽלֶךְ ׃
καὶ εἶπεν βασιλεὺς Ισραηλ λάβετε τὸν Μιχαιαν καὶ ἀποστρέψατε πρὸς Εμηρ ἄρχοντα τῆς πόλεως καὶ πρὸς Ιωας ἄρχοντα υἱὸν τοῦ βασιλέως
Praecepit autem rex Israël , dicens : Tollite Michaeam , et ducite eum ad Amon principem civitatis , et ad Joas filium Amelech .
ወይቤ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ንሥእዎ ፡ ለሚክያስ ፡ ወአግብእዎ ፡ ኀበ ፡ ኤሜር ፡ መልአከ ፡ ብሔር ፡ ወኀበ ፡ ኢዮአስ ፡ መልአኮሙ ፡ ለደቂቀ ፡ ንጉሥ ፡ ወበልዎሙ ፡ ከመዝ ።
The king of Israel said, “Take Micaiah, and carry him back to Amon the governor of the city, and to Joash the king’s son;
18:26 ⧉ ⤴︎ וַאֲמַרְתֶּ֗ם כֹּ֚ה אָמַ֣ר הַמֶּ֔לֶךְ שִׂ֥ימוּ זֶ֖ה בֵּ֣ית הַכֶּ֑לֶא וְהַאֲכִלֻ֜הוּ לֶ֤חֶם לַ֙חַץ֙ וּמַ֣יִם לַ֔חַץ עַ֖ד שׁוּבִ֥י בְשָׁלֽוֹם ׃
καὶ ἐρεῖς οὕτως εἶπεν ὁ βασιλεύς ἀπόθεσθε τοῦτον εἰς οἶκον φυλακῆς καὶ ἐσθιέτω ἄρτον θλίψεως καὶ ὕδωρ θλίψεως ἕως τοῦ ἐπιστρέψαι με ἐν εἰρήνῃ
Et dicetis : Haec dicit rex : Mittite hunc in carcerem , et date ei panis modicum , et aquae pauxillum , donec revertar in pace .
ወከመዝ ፡ ይቤ ፡ ንጉሥ ፡ አንብርዎ ፡ ለዝንቱ ፡ ውስተ ፡ ቤተ ፡ ሞቅሕ ፡ ወይብላዕ ፡ ኅብስተ ፡ በምንዳቤ ፡ ወይስተይ ፡ ማየ ፡ በምንዳቤ ፡ እስከ ፡ እትመየጥ ፡ በሰላም ።
and say, ‘The king says, “Put this fellow in the prison, and feed him with bread of affliction and with water of affliction, until I return in peace.”’”
18:27 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֣אמֶר מִיכָ֔יְהוּ אִם ־שׁ֤וֹב תָּשׁוּב֙ בְּשָׁל֔וֹם לֹא ־דִבֶּ֥ר יְהֹוָ֖ה בִּ֑י וַיֹּ֕אמֶר שִׁמְע֖וּ עַמִּ֥ים כֻּלָּֽם ׃
καὶ εἶπεν Μιχαιας ἐὰν ἐπιστρέφων ἐπιστρέψῃς ἐν εἰρήνῃ οὐκ ἐλάλησεν κύριος ἐν ἐμοί ἀκούσατε λαοὶ πάντες
Dixitque Michaeas : Si reversus fueris in pace , non est locutus Dominus in me . Et ait : Audite , omnes populi .
ወይቤ ፡ ሚክያስ ፡ እመ ፡ ተመይጠ ፡ ተመየጥከ ፡ በሰላም ፡ ኢተናገረ ፡ እግዚአብሔር ፡ በላዕሌየ ፡ ወይቤ ፡ ስምዑ ፡ ዘንተ ፡ ኵልክሙ ፡ አሕዛብ ።
Micaiah said, “If you return at all in peace, Yahweh has not spoken by me.” He said, “Listen, you people, all of you!”
18:28 ⧉ ⤴︎ וַיַּ֧עַל מֶלֶךְ ־יִשְׂרָאֵ֛ל וִיהוֹשָׁפָ֥ט מֶלֶךְ ־יְהוּדָ֖ה אֶל ־רָמֹ֥ת גִּלְעָֽד ׃
καὶ ἀνέβη βασιλεὺς Ισραηλ καὶ Ιωσαφατ βασιλεὺς Ιουδα εἰς Ραμωθ Γαλααδ
Igitur ascenderunt rex Israël et Josaphat rex Juda in Ramoth Galaad .
ወዓርጉ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ወኢዮሳፍጥ ፡ ንጉሠ ፡ ይሁዳ ፡ ኀበ ፡ ራሞት ፡ እንተ ፡ ገለዓድ ።
So the king of Israel and Jehoshaphat the king of Judah went up to Ramoth Gilead.
18:29 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֩אמֶר֩ מֶ֨לֶךְ יִשְׂרָאֵ֜ל אֶל ־יְהוֹשָׁפָ֗ט הִתְחַפֵּשׂ֙ וָב֣וֹא בַמִּלְחָמָ֔ה וְאַתָּ֖ה לְבַ֣שׁ בְּגָדֶ֑יךָ וַיִּתְחַפֵּשׂ֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל וַיָּבֹ֖אוּ בַּמִּלְחָמָֽה ׃
καὶ εἶπεν βασιλεὺς Ισραηλ πρὸς Ιωσαφατ κατακαλύψομαι καὶ εἰσελεύσομαι εἰς τὸν πόλεμον καὶ σὺ ἔνδυσαι τὸν ἱματισμόν μου καὶ συνεκαλύψατο βασιλεὺς Ισραηλ καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν πόλεμον
Dixitque rex Israël ad Josaphat : Mutabo habitum , et sic ad pugnam vadam : tu autem induere vestibus tuis . Mutatoque rex Israël habitu , venit ad bellum .
ወይቤሎ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ለኢዮሳፍጥ ፡ አልብሰኒ ፡ አልባሰ ፡ ነኪር ፡ ወእበውእ ፡ ውስተ ፡ ቀትል ፡ ወአንተ ፡ ልበስ ፡ አልባስየ ፡ ወለብሰ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ወቦአ ፡ ውስተ ፡ ቀትል ።
The king of Israel said to Jehoshaphat, “I will disguise myself, and go into the battle; but you put on your robes.” So the king of Israel disguised himself; and they went into the battle.
18:30 ⧉ ⤴︎ וּמֶ֣לֶךְ אֲרָ֡ם צִוָּה֩ אֶת ־שָׂרֵ֨י הָרֶ֤כֶב אֲשֶׁר ־לוֹ֙ לֵאמֹ֔ר לֹ֚א תִּלָּ֣חֲמ֔וּ אֶת ־הַקָּטֹ֖ן אֶת ־הַגָּד֑וֹל כִּ֛י אִֽם ־אֶת ־מֶ֥לֶךְ יִשְׂרָאֵ֖ל לְבַדּֽוֹ ׃
καὶ βασιλεὺς Συρίας ἐνετείλατο τοῖς ἄρχουσιν τῶν ἁρμάτων τοῖς μετ’ αὐτοῦ λέγων μὴ πολεμεῖτε τὸν μικρὸν καὶ τὸν μέγαν ἀλλ’ ἢ τὸν βασιλέα Ισραηλ μόνον
Rex autem Syriae praeceperat ducibus equitatus sui , dicens : Ne pugnetis contra minimum aut contra maximum , nisi contra solum regem Israël .
ወንጉሠ ፡ ሶርያሰ ፡ አዘዘ ፡ ኵሎሙ ፡ መላእክተ ፡ ሠረገላት ፡ እለ ፡ ምስሌሁ ፡ ወይቤ ፡ ኢትትቃተሉ ፡ ኢምስለ ፡ ንኡስ ፡ ወኢምስለ ፡ ዓቢይ ፡ ዘእንበለ ፡ ምስለ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ባሕቲቱ ።
Now the king of Syria had commanded the captains of his chariots, saying, “Don’t fight with small nor great, except only with the king of Israel.”
18:31 ⧉ ⤴︎ וַיְהִ֡י כִּרְאוֹת֩ שָׂרֵ֨י הָרֶ֜כֶב אֶת ־יְהוֹשָׁפָ֗ט וְהֵ֤מָּה אָֽמְרוּ֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֣ל ה֔וּא וַיָּסֹ֥בּוּ עָלָ֖יו לְהִלָּחֵ֑ם וַיִּזְעַ֤ק יְהֽוֹשָׁפָט֙ וַיהֹוָ֣ה עֲזָר֔וֹ וַיְסִיתֵ֥ם אֱלֹהִ֖ים מִמֶּֽנּוּ ׃
καὶ ἐγένετο ὡς εἶδον οἱ ἄρχοντες τῶν ἁρμάτων τὸν Ιωσαφατ καὶ αὐτοὶ εἶπαν Βασιλεὺς Ισραηλ ἐστίν καὶ ἐκύκλωσαν αὐτὸν τοῦ πολεμεῖν καὶ ἐβόησεν Ιωσαφατ καὶ κύριος ἔσωσεν αὐτόν καὶ ἀπέστρεψεν αὐτοὺς ὁ θεὸς ἀπ’ αὐτοῦ
Itaque cum vidissent principes equitatus Josaphat , dixerunt : Rex Israël est iste . Et circumdederunt eum dimicantes : at ille clamavit ad Dominum , et auxiliatus est ei , atque avertit eos ab illo .
ወሶበ ፡ ርእይዎ ፡ መላእክተ ፡ ሠረገላቲሁ ፡ ለኢዮሳፍጥ ፡ ይቤሉ ፡ ዝንቱ ፡ ውእቱ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ወዓገትዎ ፡ ከመ ፡ ይቅትልዎ ፡ ወአውየወ ፡ ኢዮሳፍጥ ፡ ወእግዚአብሔር ፡ አድኃኖ ፡ ወሜጦሙ ፡ እምኔሁ ።
When the captains of the chariots saw Jehoshaphat, they said, “It is the king of Israel!” Therefore they turned around to fight against him. But Jehoshaphat cried out, and Yahweh helped him; and God moved them to depart from him.
18:32 ⧉ ⤴︎ וַיְהִ֗י כִּרְאוֹת֙ שָׂרֵ֣י הָרֶ֔כֶב כִּ֥י לֹֽא ־הָיָ֖ה מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֑ל וַיָּשׁ֖וּבוּ מֵאַחֲרָֽיו ׃
καὶ ἐγένετο ὡς εἶδον οἱ ἄρχοντες τῶν ἁρμάτων ὅτι οὐκ ἦν βασιλεὺς Ισραηλ καὶ ἀπέστρεψαν ἀπ’ αὐτοῦ
Cum enim vidissent duces equitatus quod non esset rex Israël , reliquerunt eum .
ወኮነ ፡ ሶበ ፡ ርእዩ ፡ መላእክተ ፡ ሠረገላት ፡ ከመ ፡ ኢኮነ ፡ ውእቱ ፡ ንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ተግኅሡ ፡ እምኔሁ ።
When the captains of the chariots saw that it was not the king of Israel, they turned back from pursuing him.
18:33 ⧉ ⤴︎ וְאִ֗ישׁ מָשַׁ֤ךְ בַּקֶּ֙שֶׁת֙ לְתֻמּ֔וֹ וַיַּךְ֙ אֶת ־מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל בֵּ֥ין הַדְּבָקִ֖ים וּבֵ֣ין הַשִּׁרְיָ֑ן וַיֹּ֣אמֶר לָרַכָּ֗ב הֲפֹ֧ךְ (ידיך ) [יָדְךָ֛ ] וְהוֹצֵאתַ֥נִי מִן ־הַֽמַּחֲנֶ֖ה כִּ֥י הׇֽחֳלֵֽיתִי ׃
καὶ ἀνὴρ ἐνέτεινεν τόξον εὐστόχως καὶ ἐπάταξεν τὸν βασιλέα Ισραηλ ἀνὰ μέσον τοῦ πνεύμονος καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ θώρακος καὶ εἶπεν τῷ ἡνιόχῳ ἐπίστρεφε τὴν χεῖρά σου καὶ ἐξάγαγέ με ἐκ τοῦ πολέμου ὅτι ἐπόνεσα
Accidit autem ut unus e populo sagittam in incertum jaceret , et percuteret regem Israël inter cervicem et scapulas . At ille aurigae suo ait : Converte manum tuam , et educ me de acie , quia vulneratus sum .
ወአሐዱ ፡ ብእሲ ፡ ወሰቀ ፡ ቀስቶ ፡ ወተሐዚቦ ፡ ነደፎ ፡ ወኄጶ ፡ ለንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ማእከለ ፡ ሰንብኡ ፡ ወማእከለ ፡ እንግድዓሁ ፡ ወይቤሎ ፡ ለሊቀ ፡ አፍራስ ፡ ኀበ ፡ ይፄዓን ፡ ሚጥ ፡ እዴከ ፡ ወአውጽአኒ ፡ እምቀትል ፡ እስመ ፡ ሐመምኩ ።
A certain man drew his bow at random, and struck the king of Israel between the joints of the armor. Therefore he said to the driver of the chariot, “Turn around and carry me out of the battle, for I am severely wounded.”
18:34 ⧉ ⤴︎ וַתַּ֤עַל הַמִּלְחָמָה֙ בַּיּ֣וֹם הַה֔וּא וּמֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֗ל הָיָ֨ה מַעֲמִ֧יד בַּמֶּרְכָּבָ֛ה נֹ֥כַח אֲרָ֖ם עַד ־הָעָ֑רֶב וַיָּ֕מׇת לְעֵ֖ת בּ֥וֹא הַשָּֽׁמֶשׁ ׃
καὶ ἐτροπώθη ὁ πόλεμος ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ὁ βασιλεὺς Ισραηλ ἦν ἑστηκὼς ἐπὶ τοῦ ἅρματος ἕως ἑσπέρας ἐξ ἐναντίας Συρίας καὶ ἀπέθανεν δύνοντος τοῦ ἡλίου
Et finita est pugna in die illo : porro rex Israël stabat in curru suo contra Syros usque ad vesperam , et mortuus est occidente sole .
ወጸንዐ ፡ ቀትል ፡ በይእቲ ፡ ዕለት ፡ ወንጉሠ ፡ እስራኤል ፡ ይቀውም ፡ ዲበ ፡ ሠረገላሁ ፡ በአንፃረ ፡ ሶርያውያን ፡ እስከ ፡ መስየ ፡ ወዓሪቦ ፡ ፀሐይ ፡ ሞተ ።
The battle increased that day. However, the king of Israel propped himself up in his chariot against the Syrians until the evening; and at about sunset, he died.