Sirach

Sirach 31 — 4 originals side by side

Versification differs between traditions. Columns are aligned by verse number; where a text has no such verse the cell is left blank rather than forced into line. Tap any word for a gloss.

read Greek alone read Latin alone read Ge'ez alone read Greek alone

	Greek Septuagint	Latin Vulgate	Ge'ez Ge'ez Bible	Greek Apocrypha
31:1	ἀγρυπνία πλούτου ἐκτήκει σάρκας καὶ ἡ μέριμνα αὐτοῦ ἀφιστᾷ ὕπνον	Vigilia honestatis tabefaciet carnes, et cogitatus illius auferet somnum.	ብእሲሰ፡ አብድ፡ ከንቶ፡ ይሴፈዋ፡ ለሐሰት፡ ወሕልምኒ፡ ያደነግጾ፡ ለአብድ።	ἀγρυπνία πλούτου ἐκτήκει σάρκας καὶ ἡ μέριμνα αὐτοῦ ἀφιστᾷ ὕπνον
31:2	μέριμνα ἀγρυπνίας ἀποστήσει νυσταγμόν καὶ ἀρρώστημα βαρὺ ἐκνήψει ὕπνον	Cogitatus præscientiæ avertit sensum, et infirmitas gravis sobriam facit animam.	ከመ፡ ዘይፀብጥ፡ ጽላሎተ፡ ወከመ፡ ዘይዴግን፡ ነፋሰ፡ ከማሁ፡ ዘይትአመን፡ ሕልመ።	μέριμνα ἀγρυπνίας ἀποστήσει νυσταγμόν καὶ ἀρρώστημα βαρὺ ἐκνήψει ὕπνον
31:3	ἐκοπίασεν πλούσιος ἐν συναγωγῇ χρημάτων καὶ ἐν τῇ ἀναπαύσει ἐμπίμπλαται τῶν τρυφημάτων αὐτοῦ	Laboravit dives in congregatione substantiæ, et in requie sua replebitur bonis suis.	እምዝንቱ፡ ውስተ፡ ዝንቱ፡ ይትፋለስ፡ ሕልመ፡ ወበበ፡ አምሳለ፡ ገጹ፡ ያርእየከ፡ ዘዘዚአሁ።	ἐκοπίασεν πλούσιος ἐν συναγωγῇ χρημάτων καὶ ἐν τῇ ἀναπαύσει ἐμπίμπλαται τῶν τρυφημάτων αὐτοῦ
31:4	ἐκοπίασεν πτωχὸς ἐν ἐλαττώσει βίου καὶ ἐν τῇ ἀναπαύσει ἐπιδεὴς γίνεται	Laboravit pauper in diminutione victus, et in fine inops fit.	እምውስተ፡ ርኵስ፡ ምንት፡ ይወፅእ፡ ንጹሕ፡ ወበውስተ፡ ሐሰት፡ በአይቴ፡ ይትረክብ፡ ጽድቅ።	ἐκοπίασεν πτωχὸς ἐν ἐλαττώσει βίου καὶ ἐν τῇ ἀναπαύσει ἐπιδεὴς γίνεται
31:5	ὁ ἀγαπῶν χρυσίον οὐ δικαιωθήσεται καὶ ὁ διώκων διάφορα ἐν αὐτοῖς πλανηθήσεται	Qui aurum diligit non justificabitur, et qui insequitur consumptionem replebitur ex ea.	ሕልም፡ ወሰገል፡ ወመቅሰም፡ ከንቱ፡ ኵሎሙ፡ ወያደነግጹ፡ ልብ፡ ወይቀንዑ፡ ከመ፡ ማሕምም።	ὁ ἀγαπῶν χρυσίον οὐ δικαιωθήσεται καὶ ὁ διώκων διάφορα ἐν αὐτοῖς πλανηθήσεται
31:6	πολλοὶ ἐδόθησαν εἰς πτῶμα χάριν χρυσίου καὶ ἐγενήθη ἡ ἀπώλεια αὐτῶν κατὰ πρόσωπον αὐτῶν	Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie ipsius perditio illorum.	ለእመ፡ ኢኮነ፡ እምኀበ፡ እግዚአብሔር፡ ዘተፈነወ፡ እመ፡ ይሣሀል፡ ኢትደዮ፡ ውስተ፡ ልብከ።	πολλοὶ ἐδόθησαν εἰς πτῶμα χάριν χρυσίου καὶ ἐγενήθη ἡ ἀπώλεια αὐτῶν κατὰ πρόσωπον αὐτῶν
31:7	ξύλον προσκόμματός ἐστιν τοῖς ἐνθουσιάζουσιν αὐτῷ καὶ πᾶς ἄφρων ἁλώσεται ἐν αὐτῷ	Lignum offensionis est aurum sacrificantium : væ illis qui sectantur illud ! et omnis imprudens deperiet in illo.	እስመ፡ ለብዙኃን፡ አስሐቶሙ፡ ሕልም፡ ወወደቁ፡ እንዘ፡ ኪያሁ፡ ይሴፈው።	ξύλον προσκόμματός ἐστιν τοῖς ἐνθουσιάζουσιν αὐτῷ καὶ πᾶς ἄφρων ἁλώσεται ἐν αὐτῷ
31:8	μακάριος πλούσιος ὃς εὑρέθη ἄμωμος καὶ ὃς ὀπίσω χρυσίου οὐκ ἐπορεύθη	Beatus dives qui inventus est sine macula, et qui post aurum non abiit, nec speravit in pecunia et thesauris.	እሙነ፡ ይበጽሕ፡ ዘእምኀበ፡[እግዚአብሔር፡]፡ ዘእንበለ፡ ሐሰት፡ ወጥዩቀ፡ ይከውን፡ ቃለ፡ ጽድቅ።	μακάριος πλούσιος ὃς εὑρέθη ἄμωμος καὶ ὃς ὀπίσω χρυσίου οὐκ ἐπορεύθη
31:9	τίς ἐστιν καὶ μακαριοῦμεν αὐτόν ἐποίησεν γὰρ θαυμάσια ἐν λαῷ αὐτοῦ	Quis est hic ? et laudabimus eum : fecit enim mirabilia in vita sua.	ብእሲ፡ ምሁር፡ ተግሣጸ፡ ብዙኀ፡ ያአምር፡ ወዘፈድፋደ፡ ሐመመ፡ ጥበበ፡ ይነርግ።	τίς ἐστιν καὶ μακαριοῦμεν αὐτόν ἐποίησεν γὰρ θαυμάσια ἐν λαῷ αὐτοῦ
31:10	τίς ἐδοκιμάσθη ἐν αὐτῷ καὶ ἐτελειώθη καὶ ἔσται αὐτῷ εἰς καύχησιν τίς ἐδύνατο παραβῆναι καὶ οὐ παρέβη καὶ ποιῆσαι κακὰ καὶ οὐκ ἐποίησεν	Qui probatus est in illo, et perfectus est, erit illi gloria æterna : qui potuit transgredi, et non est transgressus ; facere mala, et non fecit.	ወዘሰ፡ ኢትጐድአ፡ አልቦ፡ ዘየአምር።	τίς ἐδοκιμάσθη ἐν αὐτῷ καὶ ἐτελειώθη καὶ ἔσται αὐτῷ εἰς καύχησιν τίς ἐδύνατο παραβῆναι καὶ οὐ παρέβη καὶ ποιῆσαι κακὰ καὶ οὐκ ἐποίησεν
31:11	στερεωθήσεται τὰ ἀγαθὰ αὐτοῦ καὶ τὰς ἐλεημοσύνας αὐτοῦ ἐκδιηγήσεται ἐκκλησία	Ideo stabilita sunt bona illius in Domino, et eleemosynas illius enarrabit omnis ecclesia sanctorum.	ዘብዙኀ፡ ተመንደበ፡ ብዙኀ፡ ይትሜ[የን]።	στερεωθήσεται τὰ ἀγαθὰ αὐτοῦ καὶ τὰς ἐλεημοσύνας αὐτοῦ ἐκδιηγήσεται ἐκκλησία
31:12	ἐπὶ τραπέζης μεγάλης ἐκάθισας μὴ ἀνοίξῃς ἐπ’ αὐτῆς φάρυγγά σου καὶ μὴ εἴπῃς πολλά γε τὰ ἐπ’ αὐτῆς	Supra mensam magnam sedisti ? non aperias super illam faucem tuam prior.	ብዙኀ፡ ርኢኩ፡ አመ፡ ተመንደብኩ፡ ወበዝኀ፡ ቃልየ፡ እምነ፡ ኅሊናየ።	ἐπὶ τραπέζης μεγάλης ἐκάθισας μὴ ἀνοίξῃς ἐπ’ αὐτῆς φάρυγγά σου καὶ μὴ εἴπῃς πολλά γε τὰ ἐπ’ αὐτῆς
31:13	μνήσθητι ὅτι κακὸν ὀφθαλμὸς πονηρός πονηρότερον ὀφθαλμοῦ τί ἔκτισται διὰ τοῦτο ἀπὸ παντὸς προσώπου δακρύει	Non dicas sic : Multa sunt, quæ super illam sunt.	እስመ፡ ዘልፈ፡ እትመነደብ፡ ወእበጽሕ፡ ለሞት፡ ወእንበይነዝ፡ ያድኅነኒ፡ እግዚአብሔር።	μνήσθητι ὅτι κακὸν ὀφθαλμὸς πονηρός πονηρότερον ὀφθαλμοῦ τί ἔκτισται διὰ τοῦτο ἀπὸ παντὸς προσώπου δακρύει
31:14	οὗ ἐὰν ἐπιβλέψῃ μὴ ἐκτείνῃς χεῖρα καὶ μὴ συνθλίβου αὐτῷ ἐν τρυβλίῳ	Memento quoniam malus est oculus nequam.	ነፍስ፡ እንተ፡ ትፈርሆ፡ ለእግዚአብሔር፡ ተሐዩ።	οὗ ἐὰν ἐπιβλέψῃ μὴ ἐκτείνῃς χεῖρα καὶ μὴ συνθλίβου αὐτῷ ἐν τρυβλίῳ
31:15	νόει τὰ τοῦ πλησίον ἐκ σεαυτοῦ καὶ ἐπὶ παντὶ πράγματι διανοοῦ	Nequius oculo quid creatum est ? ideo ab omni facie sua lacrimabitur, cum viderit.	ወይድኅኑ፡ ኵሎሙ፡ እለ፡ ይሴፈው፡ ኪያሁ።	νόει τὰ τοῦ πλησίον ἐκ σεαυτοῦ καὶ ἐπὶ παντὶ πράγματι διανοοῦ
31:16	φάγε ὡς ἄνθρωπος τὰ παρακείμενά σοι καὶ μὴ διαμασῶ μὴ μισηθῇς	Ne extendas manum tuam prior, et invidia contaminatus erubescas.	ለፈራሄ፡ እግዚአብሔር፡ አልቦ፡ ዘይጌርሞ፡ ወኢይደነግጽ፡ እስመ፡ ውእቱ፡ ተስፋሁ።	φάγε ὡς ἄνθρωπος τὰ παρακείμενά σοι καὶ μὴ διαμασῶ μὴ μισηθῇς
31:17	παῦσαι πρῶτος χάριν παιδείας καὶ μὴ ἀπληστεύου μήποτε προσκόψῃς	Ne comprimaris in convivio.	ብፅዕት፡ ነፍስ፡ እንተ፡ ትፈርሆ፡ ለእግዚአብሔር።	παῦσαι πρῶτος χάριν παιδείας καὶ μὴ ἀπληστεύου μήποτε προσκόψῃς
31:18	καὶ εἰ ἀνὰ μέσον πλειόνων ἐκάθισας πρότερος αὐτῶν μὴ ἐκτείνῃς τὴν χεῖρά σου	Intellige quæ sunt proximi tui ex teipso.	እስመ፡ ላዕሌሁ፡ ያሰክም፡ ወውእቱ፡ ምእመኑ።	καὶ εἰ ἀνὰ μέσον πλειόνων ἐκάθισας πρότερος αὐτῶν μὴ ἐκτείνῃς τὴν χεῖρά σου
31:19	ὡς ἱκανὸν ἀνθρώπῳ πεπαιδευμένῳ τὸ ὀλίγον καὶ ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ οὐκ ἀσθμαίνει	Utere quasi homo frugi his quæ tibi apponuntur : ne, cum manducas multum, odio habearis.	አዕይንቲሁ፡ ለእግዚአብሔር፡ ኀበ፡ እለ፡ ያፈቅርዎ፡ ምእመን፡ ኀይሉ፡ ወጽኑፅ፡ ምስማኩ። ያቈርር፡ ለከ፡ መርቄ፡ ወይጼልለከ፡ እምፀሓየ፡ ቀትር፡ የዐቅበከ፡ እምዕቅፍት፡ ወይረድአከ፡ እምድቀት።	ὡς ἱκανὸν ἀνθρώπῳ πεπαιδευμένῳ τὸ ὀλίγον καὶ ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ οὐκ ἀσθμαίνει
31:20	ὕπνος ὑγιείας ἐπὶ ἐντέρῳ μετρίῳ ἀνέστη πρωί καὶ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ μετ’ αὐτοῦ πόνος ἀγρυπνίας καὶ χολέρας καὶ στρόφος μετὰ ἀνδρὸς ἀπλήστου	Cessa prior causa disciplinæ : et noli nimius esse, ne forte offendas.	ያዐብያ፡ ለነፍስከ፡ ወያበርሆን፡ ለአዕይንቲከ፡ ወይፌውስኒ፡ ወይሁብ፡ ሕይወተ፡ ወያጸግብ፡ በረከተ።	ὕπνος ὑγιείας ἐπὶ ἐντέρῳ μετρίῳ ἀνέστη πρωί καὶ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ μετ’ αὐτοῦ πόνος ἀγρυπνίας καὶ χολέρας καὶ στρόφος μετὰ ἀνδρὸς ἀπλήστου
31:21	καὶ εἰ ἐβιάσθης ἐν ἐδέσμασιν ἀνάστα ἔμεσον πόρρω καὶ ἀναπαύσῃ	Et si in medio multorum sedisti, prior illis ne extendas manum tuam, nec prior poscas bibere.	ርኵስ፡ መሥዋዕቱ፡ ለመባአ፡ ዐመፃ፡ ወግሙን፡ ቊርባኖሙ፡ ለኃጥኣን።	καὶ εἰ ἐβιάσθης ἐν ἐδέσμασιν ἀνάστα ἔμεσον πόρρω καὶ ἀναπαύσῃ
31:22	ἄκουσόν μου τέκνον καὶ μὴ ἐξουδενήσῃς με καὶ ἐπ’ ἐσχάτων εὑρήσεις τοὺς λόγους μου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου γίνου ἐντρεχής καὶ πᾶν ἀρρώστημα οὐ μή σοι ἀπαντήσῃ	Quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum ! et in dormiendo non laborabis ab illo, et non senties dolorem.	ወኢይትወከፎሙ፡ መባኦሙ፡ ለረሲዓን።	ἄκουσόν μου τέκνον καὶ μὴ ἐξουδενήσῃς με καὶ ἐπ’ ἐσχάτων εὑρήσεις τοὺς λόγους μου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου γίνου ἐντρεχής καὶ πᾶν ἀρρώστημα οὐ μή σοι ἀπαντήσῃ
31:23	λαμπρὸν ἐπ’ ἄρτοις εὐλογήσει χείλη καὶ ἡ μαρτυρία τῆς καλλονῆς αὐτοῦ πιστή	Vigilia, cholera et tortura viro infrunito,	አኮ፡ በብዝኀ፡ መባእከ፡ ዘይትኀደግ፡ ለከ፡ ኀጢአትከ።	λαμπρὸν ἐπ’ ἄρτοις εὐλογήσει χείλη καὶ ἡ μαρτυρία τῆς καλλονῆς αὐτοῦ πιστή
31:24	πονηρῷ ἐπ’ ἄρτῳ διαγογγύσει πόλις καὶ ἡ μαρτυρία τῆς πονηρίας αὐτοῦ ἀκριβής	somnus sanitatis in homine parco : dormiet usque mane, et anima illius cum ipso delectabitur.	ከመ፡ ዘይቀትሎ፡ ለሕፃን፡ በቅድመ፡ አቡሁ፡ ከማሁ፡ ዘበንዋየ፡ ዐመፃ፡ ያበውእ፡ መባእ።	πονηρῷ ἐπ’ ἄρτῳ διαγογγύσει πόλις καὶ ἡ μαρτυρία τῆς πονηρίας αὐτοῦ ἀκριβής
31:25	ἐν οἴνῳ μὴ ἀνδρίζου πολλοὺς γὰρ ἀπώλεσεν ὁ οἶνος	Et si coactus fueris in edendo multum, surge e medio, evome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem.	ሕይወቱ፡ ለነዳይ፡ ስኢለ፡ ምጽዋት፡ ወዘሰ፡ አበዮ፡ ቀታሌ፡ ነፍስ፡ ውእቱ።	ἐν οἴνῳ μὴ ἀνδρίζου πολλοὺς γὰρ ἀπώλεσεν ὁ οἶνος
31:26	κάμινος δοκιμάζει στόμωμα ἐν βαφῇ οὕτως οἶνος καρδίας ἐν μάχῃ ὑπερηφάνων	Audi me, fili, et ne spernas me, et in novissimo invenies verba mea.	ከመ፡ ዘቀተለ፡ ቢጾ፡ ዘፈለጠ፡ ብእሴ፡ እምብእሲቱ።	κάμινος δοκιμάζει στόμωμα ἐν βαφῇ οὕτως οἶνος καρδίας ἐν μάχῃ ὑπερηφάνων
31:27	ἔφισον ζωῆς οἶνος ἀνθρώποις ἐὰν πίνῃς αὐτὸν ἐν μέτρῳ αὐτοῦ τίς ζωὴ ἐλασσουμένῳ οἴνῳ καὶ αὐτὸς ἔκτισται εἰς εὐφροσύνην ἀνθρώποις	In omnibus operibus tuis esto velox, et omnis infirmitas non occurret tibi.	ወዘሄደ፡ ዐስቦ፡ ለዐሳቡ፡ ከዐወ፡ ደሞ።	ἔφισον ζωῆς οἶνος ἀνθρώποις ἐὰν πίνῃς αὐτὸν ἐν μέτρῳ αὐτοῦ τίς ζωὴ ἐλασσουμένῳ οἴνῳ καὶ αὐτὸς ἔκτισται εἰς εὐφροσύνην ἀνθρώποις
31:28	ἀγαλλίαμα καρδίας καὶ εὐφροσύνη ψυχῆς οἶνος πινόμενος ἐν καιρῷ αὐτάρκης	Splendidum in panibus benedicent labia multorum, et testimonium veritatis illius fidele.	ሶበ፡ ፩ዱ፡ የሐንጽ፡ ወካልኡ፡ ይነሥት፡ ምንተ፡ በቊዐ፡ ጻማሆሙ፡ ለክልኤሆሙ።	ἀγαλλίαμα καρδίας καὶ εὐφροσύνη ψυχῆς οἶνος πινόμενος ἐν καιρῷ αὐτάρκης
31:29	πικρία ψυχῆς οἶνος πινόμενος πολὺς ἐν ἐρεθισμῷ καὶ ἀντιπτώματι	Nequissimo in pane murmurabit civitas, et testimonium nequitiæ illius verum est.	ሶበ፡ ፩ዱ፡ ይድኅር፡ ወካልኡ፡ ይረግም፡ ለመኑ፡ እምውስተ፡ ክልኤሆሙ፡ ይሰምዖሙ፡ ቃሎሙ።	πικρία ψυχῆς οἶνος πινόμενος πολὺς ἐν ἐρεθισμῷ καὶ ἀντιπτώματι
31:30	πληθύνει μέθη θυμὸν ἄφρονος εἰς πρόσκομμα ἐλαττῶν ἰσχὺν καὶ προσποιῶν τραύματα	Diligentes in vino noli provocare : multos enim exterminavit vinum.	ዘይትኀፀብ፡ እምድኅር፡ ገሲሶ፡ በድነ፡ ወካዕበ፡ ይደግም፡ ገሲሶ፡ ምንተ፡ በቊዖ፡ ተኀፅቦ።	πληθύνει μέθη θυμὸν ἄφρονος εἰς πρόσκομμα ἐλαττῶν ἰσχὺν καὶ προσποιῶν τραύματα
31:31	ἐν συμποσίῳ οἴνου μὴ ἐλέγξῃς τὸν πλησίον καὶ μὴ ἐξουθενήσῃς αὐτὸν ἐν εὐφροσύνῃ αὐτοῦ λόγον ὀνειδισμοῦ μὴ εἴπῃς αὐτῷ καὶ μὴ αὐτὸν θλίψῃς ἐν ἀπαιτήσει	Ignis probat ferrum durum : sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potatum.	ከማሁ፡ ሰብእ፡ ዘይጸውም፡ እንበይነ፡ ኀጢአቱ፡ ወካዕበ፡ የሐውር፡ ዳግመ፡ የአብስ። መኑ፡ እንከ፡ ይሰምዖ፡ ጸሎቶ፡ ሎቱ፡ ወምንተ፡ በቊዖ፡ አሕምሞ፡ ነፍሶ።	ἐν συμποσίῳ οἴνου μὴ ἐλέγξῃς τὸν πλησίον καὶ μὴ ἐξουθενήσῃς αὐτὸν ἐν εὐφροσύνῃ αὐτοῦ λόγον ὀνειδισμοῦ μὴ εἴπῃς αὐτῷ καὶ μὴ αὐτὸν θλίψῃς ἐν ἀπαιτήσει