| 34:1 | בֶּן־שְׁמוֹנֶ֥ה שָׁנִ֖ים יֹאשִׁיָּ֣הוּ בְמׇלְכ֑וֹ וּשְׁלֹשִׁ֤ים וְאַחַת֙ שָׁנָ֔ה מָלַ֖ךְ בִּירוּשָׁלָֽ͏ִם׃ | ὢν ὀκτὼ ἐτῶν Ιωσιας ἐν τῷ βασιλεῦσαι αὐτὸν καὶ τριάκοντα ἓν ἔτος ἐβασίλευσεν ἐν Ιερουσαλημ | Octo annorum erat Josias cum regnare coepisset, et triginta et uno anno regnavit in Jerusalem. | ወአንገሥዎ፡ አሕዛበ፡ ምድር፡ ለኢዮስያስ፡ ወልዱ፡ እምድኅሬሁ፡ ከዊኖ፡ ወልደ፡ ሰመንቱ፡ ዓመት፡ አመ፡ ያነግሠዎ፡ ለኢዮስያስ፡ ወሠላሳ፡ ወአሐደ፡ ዓመተ፡ ነግሠ፡ በኢየሩሳሌም። | 約西亞登基的時候年八歲，在耶路撒冷作王三十一年。 |
|---|
| 34:2 | וַיַּ֥עַשׂ הַיָּשָׁ֖ר בְּעֵינֵ֣י יְהֹוָ֑ה וַיֵּ֗לֶךְ בְּדַרְכֵי֙ דָּוִ֣יד אָבִ֔יו וְלֹא־סָ֖ר יָמִ֥ין וּשְׂמֹֽאול׃ | καὶ ἐποίησεν τὸ εὐθὲς ἐναντίον κυρίου καὶ ἐπορεύθη ἐν ὁδοῖς Δαυιδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐξέκλινεν δεξιὰ καὶ ἀριστερά | Fecitque quod erat rectum in conspectu Domini, et ambulavit in viis David patris sui : non declinavit neque ad dextram, neque ad sinistram. | ወሖረ፡ በፍኖት፡ ርትዕት፡ በቅድመ፡ እግዚአብሔር፡ ወበፍኖተ፡ ዳዊት፡ አቡሁ፡ ወኢተመይጠ፡ ኢ፡ ለየማን፡ ወኢ፡ ለጸጋም። | 他行耶和華眼中看為正的事，效法他祖大衛所行的，不偏左右。 |
|---|
| 34:3 | וּבִשְׁמוֹנֶ֨ה שָׁנִ֜ים לְמׇלְכ֗וֹ וְהוּא֙ עוֹדֶ֣נּוּ נַ֔עַר הֵחֵ֕ל לִדְר֕וֹשׁ לֵאלֹהֵ֖י דָּוִ֣יד אָבִ֑יו וּבִשְׁתֵּ֧ים עֶשְׂרֵ֣ה שָׁנָ֗ה הֵחֵל֙ לְטַהֵ֗ר אֶת־יְהוּדָה֙ וִיר֣וּשָׁלַ֔͏ִם מִן־הַבָּמוֹת֙ וְהָ֣אֲשֵׁרִ֔ים וְהַפְּסִלִ֖ים וְהַמַּסֵּכֽוֹת׃ | καὶ ἐν τῷ ὀγδόῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἔτι παιδάριον ἤρξατο τοῦ ζητῆσαι κύριον τὸν θεὸν Δαυιδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἤρξατο τοῦ καθαρίσαι τὸν Ιουδαν καὶ τὴν Ιερουσαλημ ἀπὸ τῶν ὑψηλῶν καὶ τῶν ἄλσεων καὶ ἀπὸ τῶν χωνευτῶν | Octavo autem anno regni sui, cum adhuc esset puer, coepit quaerere Deum patris sui David : et duodecimo anno postquam regnare coeperat, mundavit Judam et Jerusalem ab excelsis, et lucis, simulacrisque et sculptilibus. | ወበሳምን፡ ዓመት፡ መንግሥቱ፡ ወውእቱኒ፡ ሕፃን፡ ዓዲ፡ አኃዘ፡ ከመ፡ ይኅሥሦ፡ ለእግዚአብሔር፡ አምላከ፡ ዳዊት፡ አቡሁ፡ ወበዐሥር፡ ወክልኤ፡ ዓመተ፡ መንግሥቱ፡ አኀዘ፡ ከመ፡ ያንጽሖሙ፡ ለይሁዳ፡ ወለኢየሩሳሌም፡ እምአውግር፡ ወእምአእዋም፡ ወእምአምሳለ፡ ስብኮ። | 他作王第八年，尚且年幼，就尋求他祖大衛的上帝。到了十二年才潔淨猶大和耶路撒冷，除掉邱壇、木偶、雕刻的像，和鑄造的像。 |
|---|
| 34:4 | וַיְנַתְּצ֣וּ לְפָנָ֗יו אֵ֚ת מִזְבְּח֣וֹת הַבְּעָלִ֔ים וְהַחַמָּנִ֛ים אֲשֶׁר־לְמַ֥עְלָה מֵעֲלֵיהֶ֖ם גִּדֵּ֑עַ וְ֠הָאֲשֵׁרִ֠ים וְהַפְּסִלִ֤ים וְהַמַּסֵּכוֹת֙ שִׁבַּ֣ר וְהֵדַ֔ק וַיִּזְרֹק֙ עַל־פְּנֵ֣י הַקְּבָרִ֔ים הַזֹּבְחִ֖ים לָהֶֽם׃ | καὶ κατέσπασεν κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ τὰ θυσιαστήρια τῶν Βααλιμ καὶ τὰ ὑψηλὰ τὰ ἐπ’ αὐτῶν καὶ ἔκοψεν τὰ ἄλση καὶ τὰ γλυπτὰ καὶ τὰ χωνευτὰ συνέτριψεν καὶ ἐλέπτυνεν καὶ ἔρριψεν ἐπὶ πρόσωπον τῶν μνημάτων τῶν θυσιαζόντων αὐτοῖς | Destruxeruntque coram eo aras Baalim, et simulacra quae superposita fuerant, demoliti sunt : lucos etiam et sculptilia succidit atque comminuit, et super tumulos eorum qui eis immolare consueverant, fragmenta dispersit. | ወአንኀለ፡ በቅድሜሁ፡ ምሥዋዐ፡ በዓሊም፡ ወአውግረ፡ ዘመልዕልቴሆሙ፡ ወአግዘመ፡ አእዋመ፡ ወአምሳለ፡ ግልፎ፡ ሰበረ፡ ወቀጥቀጠ፡ አምሳለ፡ ሰብእ፡ ወገደፎ፡ አንፃረ፡ መቃብሪሆሙ፡ ለእለ፡ ሦዑ፡ ሎሙ። | 眾人在他面前拆毀巴力的壇，砍斷壇上高高的日像，又把木偶和雕刻的像，並鑄造的像打碎成灰，撒在祭偶像人的墳上， |
|---|
| 34:5 | וְעַצְמוֹת֙ כֹּֽהֲנִ֔ים שָׂרַ֖ף עַל־[מִזְבְּחוֹתָ֑ם] (מזבחותים) וַיְטַהֵ֥ר אֶת־יְהוּדָ֖ה וְאֶת־יְרוּשָׁלָֽ͏ִם׃ | καὶ ὀστᾶ ἱερέων κατέκαυσεν ἐπὶ τὰ θυσιαστήρια καὶ ἐκαθάρισεν τὸν Ιουδαν καὶ τὴν Ιερουσαλημ | Ossa praeterea sacerdotum combussit in altaribus idolorum, mundavitque Judam et Jerusalem. | ወአዕፅምተ፡ ካህናቲሆሙኒ፡ አውዓየ፡ በእሳት፡ በመልዕልተ፡ ምሥዋዓቲሆሙ፡ ወአንጽሖሙ፡ ለይሁዳ፡ ወለኢየሩሳሌም። | 將他們祭司的骸骨燒在壇上，潔淨了猶大和耶路撒冷； |
|---|
| 34:6 | וּבְעָרֵ֨י מְנַשֶּׁ֧ה וְאֶפְרַ֛יִם וְשִׁמְע֖וֹן וְעַד־נַפְתָּלִ֑י (בחר בתיהם) [בְּחַרְבֹתֵיהֶ֖ם] סָבִֽיב׃ | καὶ ἐν πόλεσιν Εφραιμ καὶ Μανασση καὶ Συμεων καὶ Νεφθαλι καὶ τοῖς τόποις αὐτῶν κύκλῳ | Sed et in urbibus Manasse, et Ephraim, et Simeon, usque Nephthali, cuncta subvertit. | ወለአህጉረ፡ ኤፍሬም፡ ወምናሴ፡ ወለአህጉረ፡ ስምዖን፡ ወንፍታሌም፡ ወመካናተ፡ እለ፡ ዓውዶሙ። | 又在瑪拿西、以法蓮、西緬、拿弗他利各城，和四圍破壞之處，都這樣行； |
|---|
| 34:7 | וַיְנַתֵּ֣ץ אֶת־הַֽמִּזְבְּח֗וֹת וְאֶת־הָאֲשֵׁרִ֤ים וְהַפְּסִלִים֙ כִּתַּ֣ת לְהֵדַ֔ק וְכׇל־הַחַמָּנִ֥ים גִּדַּ֖ע בְּכׇל־אֶ֣רֶץ יִשְׂרָאֵ֑ל וַיָּ֖שׇׁב לִירוּשָׁלָֽ͏ִם׃ {פ} | καὶ κατέσπασεν τὰ ἄλση καὶ τὰ θυσιαστήρια καὶ τὰ εἴδωλα κατέκοψεν λεπτὰ καὶ πάντα τὰ ὑψηλὰ ἔκοψεν ἀπὸ πάσης τῆς γῆς Ισραηλ καὶ ἀπέστρεψεν εἰς Ιερουσαλημ | Cumque altaria dissipasset, et lucos et sculptilia contrivisset in frustra, cunctaque delubra demolitus esset de universa terra Israël, reversus est in Jerusalem. | ወአንኀለ፡ አእዋመ፡ ወምሥዋዐኒ፡ ወአምሳለኒ፡ ሰበረ፡ ወቀጥቀጠ፡ ወኵሎ፡ አውግር፡ አንጽሐ፡ ወአንኀለ፡ እምድረ፡ እስራኤል፡ ወተመይጠ፡ ኢየሩሳሌም። | 又拆毀祭壇，把木偶和雕刻的像打碎成灰，砍斷以色列遍地所有的日像，就回耶路撒冷去了。 |
|---|
| 34:8 | וּבִשְׁנַ֨ת שְׁמוֹנֶ֤ה עֶשְׂרֵה֙ לְמׇלְכ֔וֹ לְטַהֵ֥ר הָאָ֖רֶץ וְהַבָּ֑יִת שָׁ֠לַ֠ח אֶת־שָׁפָ֨ן בֶּן־אֲצַלְיָ֜הוּ וְאֶת־מַעֲשֵׂיָ֣הוּ שַׂר־הָעִ֗יר וְ֠אֵ֠ת יוֹאָ֤ח בֶּן־יֽוֹאָחָז֙ הַמַּזְכִּ֔יר לְחַזֵּ֕ק אֶת־בֵּ֖ית יְהֹוָ֥ה אֱלֹהָֽיו׃ | καὶ ἐν τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ τοῦ καθαρίσαι τὴν γῆν καὶ τὸν οἶκον ἀπέστειλεν τὸν Σαφαν υἱὸν Εσελια καὶ τὸν Μαασιαν ἄρχοντα τῆς πόλεως καὶ τὸν Ιουαχ υἱὸν Ιωαχαζ τὸν ὑπομνηματογράφον αὐτοῦ κραταιῶσαι τὸν οἶκον κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτοῦ | Igitur anno octavodecimo regni sui, mundata jam terra et templo Domini, misit Saphan filium Eseliae, et Maasiam principem civitatis, et Joha filium Joachaz a commentariis, ut instaurarent domum Domini Dei sui. | ወበዓሥር፡ ወሳምን፡ ዓመተ፡ መንግሥቱ፡ እምድኅረ፡ ፈጸመ፡ አንጽሖ፡ ምድር፡ ወቤተ፡ መንግሥት፡ ፈነዎሙ፡ ለሳፋን፡ ወልደ፡ ሴልያ፡ ወለአሜስያስ፡ መሳፍንተ፡ ሀገር፡ ወለኢዮአስ፡ ወልደ፡ ኢዮአካዝ፡ መዘክር፡ ጸሐፌ፡ ዚአሁ፡ ከመ፡ ይሕንፁ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር፡ አምላከ፡ ዚአሆሙ። | 約西亞王十八年，淨地淨殿之後，就差遣亞薩利雅的兒子沙番、邑宰瑪西雅、約哈斯的兒子史官約亞去修理耶和華－他上帝的殿。 |
|---|
| 34:9 | וַיָּבֹ֜אוּ אֶל־חִלְקִיָּ֣הוּ׀ הַכֹּהֵ֣ן הַגָּד֗וֹל וַֽיִּתְּנוּ֮ אֶת־הַכֶּ֘סֶף֮ הַמּוּבָ֣א בֵית־אֱלֹהִים֒ אֲשֶׁ֣ר אָסְפֽוּ־הַלְוִיִּם֩ שֹׁמְרֵ֨י הַסַּ֜ף מִיַּ֧ד מְנַשֶּׁ֣ה וְאֶפְרַ֗יִם וּמִכֹּל֙ שְׁאֵרִ֣ית יִשְׂרָאֵ֔ל וּמִכׇּל־יְהוּדָ֖ה וּבִנְיָמִ֑ן (וישבי) [וַיָּשׁ֖וּבוּ] יְרוּשָׁלָֽ͏ִם׃ | καὶ ἦλθον πρὸς Χελκιαν τὸν ἱερέα τὸν μέγαν καὶ ἔδωκαν τὸ ἀργύριον τὸ εἰσενεχθὲν εἰς οἶκον θεοῦ ὃ συνήγαγον οἱ Λευῖται φυλάσσοντες τὴν πύλην ἐκ χειρὸς Μανασση καὶ Εφραιμ καὶ τῶν ἀρχόντων καὶ ἀπὸ παντὸς καταλοίπου ἐν Ισραηλ καὶ υἱῶν Ιουδα καὶ Βενιαμιν καὶ οἰκούντων ἐν Ιερουσαλημ | Qui venerunt ad Helciam sacerdotem magnum : acceptamque ab eo pecuniam quae illata fuerat in domum Domini, et quam congregaverant Levitae, et janitores de Manasse, et Ephraim, et universis reliquiis Israël, ab omni quoque Juda, et Benjamin, et habitatoribus Jerusalem, | ወበጽሑ፡ ኀበ፡ ኬልቅያስ፡ ካህን፡ ዓቢይ፡ ወወሀቦሙ፡ ብሩረ፡ ዘአብኡ፡ ለቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ዘአስተጋብኡ፡ ሌዋውያን፡ እለ፡ የዓቅቡ፡ አንቀጸ፡ እምእደ፡ ምናሴ፡ ወኤፍሬም፡ ወመላዕክት፡ ወእምኵሎሙ፡ እለ፡ ተርፉ፡ እምእስራኤል፡ ወእምደቂቀ፡ ይሁዳ፡ ወብንያም፡ ወእለኒ፡ ይነብሩ፡ ኢየሩሳሌም። | 他們就去見大祭司希勒家，將奉到上帝殿的銀子交給他；這銀子是看守殿門的利未人從瑪拿西、以法蓮，和一切以色列剩下的人，以及猶大、便雅憫眾人，並耶路撒冷的居民收來的。 |
|---|
| 34:10 | וַֽיִּתְּנ֗וּ עַל־יַד֙ עֹשֵׂ֣ה הַמְּלָאכָ֔ה הַמֻּפְקָדִ֖ים בְּבֵ֣ית יְהֹוָ֑ה וַיִּתְּנ֨וּ אֹת֜וֹ עוֹשֵׂ֣י הַמְּלָאכָ֗ה אֲשֶׁ֤ר עֹשִׂים֙ בְּבֵ֣ית יְהֹוָ֔ה לִבְדּ֥וֹק וּלְחַזֵּ֖ק הַבָּֽיִת׃ | καὶ ἔδωκαν αὐτὸ ἐπὶ χεῖρα ποιούντων τὰ ἔργα οἱ καθεσταμένοι ἐν οἴκῳ κυρίου καὶ ἔδωκαν αὐτὸ ποιοῦσι τὰ ἔργα οἳ ἐποίουν ἐν οἴκῳ κυρίου ἐπισκευάσαι κατισχῦσαι τὸν οἶκον | tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini, ut instaurarent templum, et infirma quaeque sarcirent. | ወወሀቡ፡ ውስተ፡ እዴሆሙ፡ ለእለ፡ ይገብሩ፡ ግብረ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ወእለ፡ ተሠይሙ፡ በቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ላዕለ፡ ግብር፡ ወወሀብዎሙ፡ ለእለ፡ ይትቀነዩ፡ ለቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ከመ፡ ያሠንዩ፡ ወያጽንዑ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር። | 又將這銀子交給耶和華殿裏督工的，轉交修理耶和華殿的工匠， |
|---|
| 34:11 | וַֽיִּתְּנ֗וּ לֶחָֽרָשִׁים֙ וְלַבֹּנִ֔ים לִקְנוֹת֙ אַבְנֵ֣י מַחְצֵ֔ב וְעֵצִ֖ים לַֽמְחַבְּר֑וֹת וּלְקָרוֹת֙ אֶת־הַבָּ֣תִּ֔ים אֲשֶׁ֥ר הִשְׁחִ֖יתוּ מַלְכֵ֥י יְהוּדָֽה׃ {ס} | καὶ ἔδωκαν τοῖς τέκτοσι καὶ τοῖς οἰκοδόμοις ἀγοράσαι λίθους τετραπέδους καὶ ξύλα εἰς δοκοὺς στεγάσαι τοὺς οἴκους οὓς ἐξωλέθρευσαν βασιλεῖς Ιουδα | At illi dederunt eam artificibus et caementariis, ut emerent lapides de lapicidinis, et ligna ad commissuras aedificii, et ad contignationem domorum quas destruxerant reges Juda. | ወወሀብዎሙ፡ ለነደቅት፡ ወለጸረብት፡ ከመ፡ ይሣየጡ፡ አእባነ፡ ዓበይተ፡ ወዕፀወ፡ ለጠፈረ፡ ቤት፡ ወለሠራዊት፡ ወለአረፍተ፡ አብያት፡ እለ፡ አንኀሉ፡ ነገሥተ፡ ይሁዳ። | 就是交給木匠、石匠，買鑿成的石頭和架木與棟樑，修猶大王所毀壞的殿。 |
|---|
| 34:12 | וְהָאֲנָשִׁים֩ עֹשִׂ֨ים בֶּאֱמוּנָ֜ה בַּמְּלָאכָ֗ה וַעֲלֵיהֶ֣ם׀מֻ֠פְקָדִ֠ים יַ֣חַת וְעֹבַדְיָ֤הוּ הַלְוִיִּם֙ מִן־בְּנֵ֣י מְרָרִ֔י וּזְכַרְיָ֧ה וּמְשֻׁלָּ֛ם מִן־בְּנֵ֥י הַקְּהָתִ֖ים לְנַצֵּ֑חַ וְהַ֨לְוִיִּ֔ם כׇּל־מֵבִ֖ין בִּכְלֵי־שִֽׁיר׃ | καὶ οἱ ἄνδρες ἐν πίστει ἐπὶ τῶν ἔργων καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἐπίσκοποι Ιεθ καὶ Αβδιας οἱ Λευῖται ἐξ υἱῶν Μεραρι καὶ Ζαχαριας καὶ Μοσολλαμ ἐκ τῶν υἱῶν Κααθ ἐπισκοπεῖν καὶ πᾶς Λευίτης πᾶς συνίων ἐν ὀργάνοις ᾠδῶν | Qui fideliter cuncta faciebant. Erant autem praepositi operantium Jahath et Abdias de filiis Merari, Zacharias et Mosollam de filiis Caath, qui urgebant opus : omnes Levitae scientes organis canere. | ወእደወ፡ መሃይምናነ፡ ሤመ፡ ላዕሌሆሙ፡ እለ፡ ያስተፋቅድዎሙ፡ ይኤት፡ ወአብድያስ፡ ሌዋውያን፡ እምደቂቀ፡ ሜራሪ፡ ወዘካርያስ፡ ወመሰላም፡ እምደቂቀ፡ ቀዓት፡ ለፈቂድ፡ ወለኵሉ፡ ሌዋዊ፡ ለባዊ፡ ወምሁር፡ በጸናጽለ፡ ስብሐት። | 這些人辦事誠實，督工的是利未人米拉利的子孫雅哈、俄巴底；督催的是哥轄的子孫撒迦利亞、米書蘭；還有善於作樂的利未人。 |
|---|
| 34:13 | וְעַ֣ל הַסַּבָּלִ֗ים וּֽמְנַצְּחִים֙ לְכֹל֙ עֹשֵׂ֣ה מְלָאכָ֔ה לַעֲבוֹדָ֖ה וַעֲבוֹדָ֑ה וּמֵֽהַלְוִיִּ֔ם סוֹפְרִ֥ים וְשֹׁטְרִ֖ים וְשׁוֹעֲרִֽים׃ | καὶ ἐπὶ τῶν νωτοφόρων καὶ ἐπὶ πάντων τῶν ποιούντων τὰ ἔργα ἐργασίᾳ καὶ ἐργασίᾳ καὶ ἀπὸ τῶν Λευιτῶν γραμματεῖς καὶ κριταὶ καὶ πυλωροί | Super eos vero qui ad diversos usus onera portabant, erant scribae, et magistri de Levitis, janitores. | ወዲበ፡ ፀወርት፡ ወላዕለ፡ ኵሉ፡ ግብር፡ እለ፡ ይትቀነዩ፡ በበግብሮሙ፡ ወእምሌዋውያን፡ ጸሐፍት፡ ወመኳንንት፡ ወዐቀብተ፡ አናቅጽ። | 他們又監管扛抬的人，督催一切做工的。利未人中也有作書記、作司事、作守門的。 |
|---|
| 34:14 | וּבְהוֹצִיאָ֣ם אֶת־הַכֶּ֔סֶף הַמּוּבָ֖א בֵּ֣ית יְהֹוָ֑ה מָצָא֙ חִלְקִיָּ֣הוּ הַכֹּהֵ֔ן אֶת־סֵ֥פֶר תּוֹרַת־יְהֹוָ֖ה בְּיַד־מֹשֶֽׁה׃ | καὶ ἐν τῷ ἐκφέρειν αὐτοὺς τὸ ἀργύριον τὸ εἰσοδιασθὲν εἰς οἶκον κυρίου εὗρεν Χελκιας ὁ ἱερεὺς βιβλίον νόμου κυρίου διὰ χειρὸς Μωυσῆ | Cumque efferrent pecuniam quae illata fuerat in templum Domini, reperit Helcias sacerdos librum legis Domini per manum Moysi. | ወእንዘ፡ ያወፅኡ፡ ውእተ፡ ወርቀ፡ ወብሩረ፡ ዘአብኡ፡ መባአ፡ ለቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ረከበ፡ ኬልቅያስ፡ ካህን፡ መጽሐፈ፡ ሕጉ፡ ለእግዚአብሔር፡ ዘበእዴሁ፡ ለሙሴ። | 他們將奉到耶和華殿的銀子運出來的時候，祭司希勒家偶然得了摩西所傳耶和華的律法書。 |
|---|
| 34:15 | וַיַּ֣עַן חִלְקִיָּ֗הוּ וַיֹּ֙אמֶר֙ אֶל־שָׁפָ֣ן הַסּוֹפֵ֔ר סֵ֧פֶר הַתּוֹרָ֛ה מָצָ֖אתִי בְּבֵ֣ית יְהֹוָ֑ה וַיִּתֵּ֧ן חִלְקִיָּ֛הוּ אֶת־הַסֵּ֖פֶר אֶל־שָׁפָֽן׃ | καὶ ἀπεκρίθη Χελκιας καὶ εἶπεν πρὸς Σαφαν τὸν γραμματέα βιβλίον νόμου εὗρον ἐν οἴκῳ κυρίου καὶ ἔδωκεν Χελκιας τὸ βιβλίον τῷ Σαφαν | Et ait ad Saphan scribam : Librum legis inveni in domo Domini : et tradidit ei. | ወአውሥአ፡ ኬልቅያስ፡ ወይቤሎ፡ ለሳፋን፡ ጸሐፊ፡ መጽሐፈ፡ ሕግ፡ ረከብነ፡ በቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ወመጠዎ፡ ኬልቅያስ፡ ካህን፡ ውእተ፡ መጽሐፈ፡ ለሳፋን። | 希勒家對書記沙番說：「我在耶和華殿裏得了律法書。」遂將書遞給沙番。 |
|---|
| 34:16 | וַיָּבֵ֨א שָׁפָ֤ן אֶת־הַסֵּ֙פֶר֙ אֶל־הַמֶּ֔לֶךְ וַיָּ֨שֶׁב ע֧וֹד אֶת־הַמֶּ֛לֶךְ דָּבָ֖ר לֵאמֹ֑ר כֹּ֛ל אֲשֶׁר־נִתַּ֥ן בְּיַד־עֲבָדֶ֖יךָ הֵ֥ם עֹשִֽׂים׃ | καὶ εἰσήνεγκεν Σαφαν τὸ βιβλίον πρὸς τὸν βασιλέα καὶ ἀπέδωκεν ἔτι τῷ βασιλεῖ λόγον πᾶν τὸ δοθὲν ἀργύριον ἐν χειρὶ τῶν παίδων σου τῶν ποιούντων τὸ ἔργον | At ille intulit volumen ad regem, et nuntiavit ei, dicens : Omnia quae dedisti in manu servorum tuorum, ecce complentur. | ወአብአ፡ ሳፋን፡ ውእተ፡ መጽሐፈ፡ ኀበ፡ ንጉሥ፡ ወተናገሮ፡ ካዕበ፡ ለንጉሥ፡ ቃለ፡ እንዘ፡ ይብል፡ ኵሎ፡ ወርቀ፡ ወብሩረ፡ መባአ፡ ገብሩ፡ በእዴሆሙ፡ ለአግብርቲከ፡ እለ፡ ይገብሩ፡ ግብረ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር። | 沙番把書拿到王那裏，回覆王說：「凡交給僕人們辦的都辦理了。 |
|---|
| 34:17 | וַיַּתִּ֕יכוּ אֶת־הַכֶּ֖סֶף הַנִּמְצָ֣א בְּבֵית־יְהֹוָ֑ה וַֽיִּתְּנ֗וּהוּ עַל־יַד֙ הַמֻּפְקָדִ֔ים וְעַל־יַ֖ד עוֹשֵׂ֥י הַמְּלָאכָֽה׃ | καὶ ἐχώνευσαν τὸ ἀργύριον τὸ εὑρεθὲν ἐν οἴκῳ κυρίου καὶ ἔδωκαν ἐπὶ χεῖρα τῶν ἐπισκόπων καὶ ἐπὶ χεῖρα τῶν ποιούντων ἐργασίαν | Argentum quod repertum est in domo Domini, conflaverunt, datumque est praefectis artificum, et diversa opera fabricantium. | ወሰበክዎ፡ ለውእቱ፡ ብሩር፡ ዘተረክበ፡ ውስተ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ወወሀብዎሙ፡ ውስተ፡ እደዊሆሙ፡ ለፈቃድያን፡ ወውስተ፡ እደዊሆሙ፡ ለእለ፡ ይገብሩ፡ ግብረ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር። | 耶和華殿裏的銀子倒出來，交給督工的和匠人的手裏了。」 |
|---|
| 34:18 | וַיַּגֵּ֞ד שָׁפָ֤ן הַסּוֹפֵר֙ לַמֶּ֣לֶךְ לֵאמֹ֔ר סֵ֚פֶר נָ֣תַן לִ֔י חִלְקִיָּ֖הוּ הַכֹּהֵ֑ן וַיִּקְרָא־ב֥וֹ שָׁפָ֖ן לִפְנֵ֥י הַמֶּֽלֶךְ׃ | καὶ ἀπήγγειλεν Σαφαν ὁ γραμματεὺς τῷ βασιλεῖ λέγων βιβλίον ἔδωκέν μοι Χελκιας ὁ ἱερεύς καὶ ἀνέγνω αὐτὸ Σαφαν ἐναντίον τοῦ βασιλέως | Praeterea tradidit mihi Helcias sacerdos hunc librum. Quem cum rege praesente recitasset, | ወዜነዎ፡ ሳፋን፡ ጸሐፊ፡ ለንጉሥ፡ ኢዮስያስ፡ እንዘ፡ ይብል፡ ወሀበኒ፡ መጽሐፈ፡ ሕግ፡ ኬልቅያስ፡ ካህን፡ ወአንበባ፡ ሳፋን፡ ለይእቲ፡ መጽሐፍ፡ ዘተረክበት፡ ውስተ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር፡ በቅድመ፡ ንጉሥ። | 書記沙番又對王說：「祭司希勒家遞給我一卷書。」沙番就在王面前讀那書。 |
|---|
| 34:19 | וַֽיְהִי֙ כִּשְׁמֹ֣עַ הַמֶּ֔לֶךְ אֵ֖ת דִּבְרֵ֣י הַתּוֹרָ֑ה וַיִּקְרַ֖ע אֶת־בְּגָדָֽיו׃ | καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς τοὺς λόγους τοῦ νόμου καὶ διέρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ | audissetque ille verba legis, scidit vestimenta sua : | ወኮነ፡ ሶበ፡ ሰምዐ፡ ንጉሥ፡ ቃለ፡ መጽሐፍ፡ ዘሕግ፡ ሰጠጠ፡ አልባሲሁ። | 王聽見律法上的話，就撕裂衣服， |
|---|
| 34:20 | וַיְצַ֣ו הַמֶּ֡לֶךְ אֶת־חִלְקִיָּ֡הוּ וְאֶת־אֲחִיקָ֣ם בֶּן־שָׁ֠פָ֠ן וְאֶת־עַבְדּ֨וֹן בֶּן־מִיכָ֜ה וְאֵ֣ת׀ שָׁפָ֣ן הַסּוֹפֵ֗ר וְאֵ֛ת עֲשָׂיָ֥ה עֶֽבֶד־הַמֶּ֖לֶךְ לֵאמֹֽר׃ | καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς τῷ Χελκια καὶ τῷ Αχικαμ υἱῷ Σαφαν καὶ τῷ Αβδων υἱῷ Μιχαια καὶ τῷ Σαφαν τῷ γραμματεῖ καὶ τῷ Ασαια παιδὶ τοῦ βασιλέως λέγων | et praecepit Helciae, et Ahicam filio Saphan, et Abdon filio Micha, Saphan quoque scribae, et Asaae servo regis, dicens : | ወአዘዞሙ፡ ንጉሥ፡ ለኬልቅያስ፡ ወለአኪቃም፡ ወልደ፡ ሳፋን፡ ወለአብያ፡ ወልደ፡ ሚልክያስ፡ ወለሳፋን፡ ጸሐፊ፡ ወለኤሴኢያ፡ ቊልዔሁ፡ እንዘ፡ ይብል። | 吩咐希勒家與沙番的兒子亞希甘、米迦的兒子亞比頓、書記沙番，和王的臣僕亞撒雅說： |
|---|
| 34:21 | לְכוּ֩ דִרְשׁ֨וּ אֶת־יְהֹוָ֜ה בַּעֲדִ֗י וּבְעַד֙ הַנִּשְׁאָר֙ בְּיִשְׂרָאֵ֣ל וּבִיהוּדָ֔ה עַל־דִּבְרֵ֥י הַסֵּ֖פֶר אֲשֶׁ֣ר נִמְצָ֑א כִּֽי־גְדוֹלָ֤ה חֲמַת־יְהֹוָה֙ אֲשֶׁ֣ר נִתְּכָ֣ה בָ֔נוּ עַל֩ אֲשֶׁ֨ר לֹֽא־שָׁמְר֤וּ אֲבוֹתֵ֙ינוּ֙ אֶת־דְּבַ֣ר יְהֹוָ֔ה לַעֲשׂ֕וֹת כְּכׇל־הַכָּת֖וּב עַל־הַסֵּ֥פֶר הַזֶּֽה׃ | πορεύθητε ζητήσατε τὸν κύριον περὶ ἐμοῦ καὶ περὶ παντὸς τοῦ καταλειφθέντος ἐν Ισραηλ καὶ Ιουδα περὶ τῶν λόγων τοῦ βιβλίου τοῦ εὑρεθέντος ὅτι μέγας ὁ θυμὸς κυρίου ἐκκέκαυται ἐν ἡμῖν διότι οὐκ εἰσήκουσαν οἱ πατέρες ἡμῶν τῶν λόγων κυρίου τοῦ ποιῆσαι κατὰ πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ | Ite, et orate Dominum pro me, et pro reliquiis Israël et Juda, super universis sermonibus libri istius, qui repertus est : magnus enim furor Domini stillavit super nos, eo quod non custodierint patres nostri verba Domini ut facerent omnia quae scripta sunt in isto volumine. | ሑሩ፡ እንከ፡ ወኅሥሥዎ፡ ለእግዚአብሔር፡ በእንቲአየ፡ በወ፡ እንተ፡ ኵሎሙ፡ እለ፡ ተርፉ፡ እምእስራኤል፡ ወእምይሁዳ፡ በእንተ፡ ቃላተ፡ መጽሐፍ፡ ዘተረክበ፡ እስመ፡ መዓተ፡ እግዚአብሔር፡ ዓባይ፡ ነደት፡ ላዕሌነ፡ እስመ፡ ኢሰምዑ፡ አበዊነ፡ ቃለ፡ እግዚአብሔር፡ ይግበሩ፡ ኵሎ፡ ዘጽሑር፡ ውስተ፡ ዝንቱ፡ መጽሐፍ። | 「你們去為我、為以色列和猶大剩下的人，以這書上的話求問耶和華；因我們列祖沒有遵守耶和華的言語，沒有照這書上所記的去行，耶和華的烈怒就倒在我們身上。」 |
|---|
| 34:22 | וַיֵּ֨לֶךְ חִלְקִיָּ֜הוּ וַאֲשֶׁ֣ר הַמֶּ֗לֶךְ אֶל־חֻלְדָּ֨ה הַנְּבִיאָ֜ה אֵ֣שֶׁת׀ שַׁלֻּ֣ם בֶּן־[תׇּקְהַ֗ת] (תוקהת) בֶּן־חַסְרָה֙ שׁוֹמֵ֣ר הַבְּגָדִ֔ים וְהִ֛יא יוֹשֶׁ֥בֶת בִּירוּשָׁלַ֖͏ִם בַּמִּשְׁנֶ֑ה וַיְדַבְּר֥וּ אֵלֶ֖יהָ כָּזֹֽאת׃ | καὶ ἐπορεύθη Χελκιας καὶ οἷς εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Ολδαν τὴν προφῆτιν γυναῖκα Σελλημ υἱοῦ Θακουαθ υἱοῦ Χελλης φυλάσσουσαν τὰς στολάς καὶ αὕτη κατῴκει ἐν Ιερουσαλημ ἐν μασανα καὶ ἐλάλησαν αὐτῇ κατὰ ταῦτα | Abiit ergo Helcias, et hi qui simul a rege missi fuerant, ad Oldam prophetidem, uxorem Sellum filii Thecuath filii Hasra custodis vestium, quae habitabat in Jerusalem in Secunda : et locuti sunt ei verba quae supra narravimus. | ወሖረ፡ ኬልቅያስ፡ ወእለኒ፡ ይቤሎሙ፡ ንጉሥ፡ ኀበ፡ ህልዳና፡ ነቢይት፡ ብእሲቱ፡ ለኤሴሌም፡ ወልዱ፡ ለተቁዓት፡ ወልዱ፡ ለአሴር፡ ዓቃቤ፡ አልባስ፡ ወይእቲኒ፡ ትነብር፡ ውስተ፡ ኢየሩሳሌም፡ ውስተ፡ መካን፡ እንተ፡ ስማ፡ ሰናኢ፡ ወተናገርዋ፡ ዘንተ። | 於是，希勒家和王所派的眾人都去見女先知戶勒大。戶勒大是掌管禮服沙龍的妻，沙龍是哈斯拉的孫子、特瓦的兒子。戶勒大住在耶路撒冷第二區；他們請問於她。 |
|---|
| 34:23 | וַתֹּ֣אמֶר לָהֶ֔ם כֹּֽה־אָמַ֥ר יְהֹוָ֖ה אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל אִמְר֣וּ לָאִ֔ישׁ אֲשֶׁר־שָׁלַ֥ח אֶתְכֶ֖ם אֵלָֽי׃ {ס} | καὶ εἶπεν αὐτοῖς οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ εἴπατε τῷ ἀνδρὶ τῷ ἀποστείλαντι ὑμᾶς πρός με | At illa respondit eis : Haec dicit Dominus Deus Israël : Dicite viro qui misit vos ad me : | ወትቤሎሙ፡ ከመዝ፡ ይቤ፡ እግዚአብሔር፡ አምላከ፡ እስራኤል፡ ንግርዎ፡ ለብእሲ፡ ዘፈነወክሙ፡ ኀቤየ። | 她對他們說：「耶和華－以色列的上帝如此說：『你們可以回覆那差遣你們來見我的人說， |
|---|
| 34:24 | כֹּ֚ה אָמַ֣ר יְהֹוָ֔ה הִנְנִ֨י מֵבִ֥יא רָעָ֛ה עַל־הַמָּק֥וֹם הַזֶּ֖ה וְעַל־יֽוֹשְׁבָ֑יו אֵ֤ת כׇּל־הָֽאָלוֹת֙ הַכְּתוּב֣וֹת עַל־הַסֵּ֔פֶר אֲשֶׁ֣ר קָֽרְא֔וּ לִפְנֵ֖י מֶ֥לֶךְ יְהוּדָֽה׃ | οὕτως λέγει κύριος ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω κακὰ ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον τοὺς πάντας λόγους τοὺς γεγραμμένους ἐν τῷ βιβλίῳ τῷ ἀνεγνωσμένῳ ἐναντίον τοῦ βασιλέως Ιουδα | Haec dicit Dominus : Ecce ego inducam mala super locum istum et super habitatores ejus, cunctaque maledicta quae scripta sunt in libro hoc, quem legerunt coram rege Juda. | ከመዝ፡ ይቤ፡ እግዚአብሔር፡ ናሁ፡ አመጽኣ፡ ለእኪት፡ ላዕለ፡ ዝንቱ፡ መካን፡ ወላዕለ፡ እለ፡ ይነብሩ፡ ኵሎ፡ ቃላተ፡ እለ፡ ጽሑፋት፡ ውስተ፡ መጽሐፈ፡ ዘተነበ፡ በቅድመ፡ ንጉሠ፡ ይሁዳ። | 耶和華如此說：我必照着在猶大王面前所讀那書上的一切咒詛，降禍與這地和其上的居民； |
|---|
| 34:25 | תַּ֣חַת׀ אֲשֶׁ֣ר עֲזָב֗וּנִי (ויקטירו) [וַֽיְקַטְּרוּ֙] לֵאלֹהִ֣ים אֲחֵרִ֔ים לְמַ֙עַן֙ הַכְעִיסֵ֔נִי בְּכֹ֖ל מַעֲשֵׂ֣י יְדֵיהֶ֑ם וְתִתַּ֧ךְ חֲמָתִ֛י בַּמָּק֥וֹם הַזֶּ֖ה וְלֹ֥א תִכְבֶּֽה׃ | ἀνθ’ ὧν ἐγκατέλιπόν με καὶ ἐθυμίασαν θεοῖς ἀλλοτρίοις ἵνα παροργίσωσίν με ἐν πᾶσιν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ ἐξεκαύθη ὁ θυμός μου ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ καὶ οὐ σβεσθήσεται | Quia dereliquerunt me, et sacrificaverunt diis alienis, ut me ad iracundiam provocarent in cunctis operibus manuum suarum, idcirco stillabit furor meus super locum istum, et non extinguetur. | እስመ፡ ረስዑኒ፡ ወሦዑ፡ ለአማልክተ፡ ነኪር፡ ከመ፡ ያምዕዑኒ፡ በኵሉ፡ ግብረ፡ እደዊሆሙ፡ ወነደት፡ መዓትየ፡ ላዕለ፡ ዛቲ፡ መካን፡ ወኢትጠፍእ። | 因為他們離棄我，向別神燒香，用他們手所做的惹我發怒，所以我的忿怒如火倒在這地上，總不熄滅。』 |
|---|
| 34:26 | וְאֶל־מֶ֣לֶךְ יְהוּדָ֗ה הַשֹּׁלֵ֤חַ אֶתְכֶם֙ לִדְר֣וֹשׁ בַּיהֹוָ֔ה כֹּ֥ה תֹאמְר֖וּ אֵלָ֑יו {ס} כֹּֽה־אָמַ֤ר יְהֹוָה֙ אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל הַדְּבָרִ֖ים אֲשֶׁ֥ר שָׁמָֽעְתָּ׃ | καὶ ἐπὶ βασιλέα Ιουδα τὸν ἀποστείλαντα ὑμᾶς τοῦ ζητῆσαι τὸν κύριον οὕτως ἐρεῖτε αὐτῷ οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ τοὺς λόγους οὓς ἤκουσας | Ad regem autem Juda, qui misit vos pro Domino deprecando, sic loquimini : Haec dicit Dominus Deus Israël : Quoniam audisti verba voluminis, | ወለንጉሠ፡ ይሁዳኒ፡ ዘፈነወክሙ፡ ከመ፡ ትኅሥሥዎ፡ ለእግዚአብሔር፡ ከመዝ፡ በልዎ፡ ከመዝ፡ ይቤ፡ እግዚአብሔር፡ አምላከ፡ እስራኤል፡ ቃላተ፡ እለ፡ ሰማዕከ። | 然而差遣你們來求問耶和華的猶大王，你們要這樣回覆他說：『耶和華－以色列的上帝如此說：至於你所聽見的話， |
|---|
| 34:27 | יַ֠עַן רַךְ־לְבָ֨בְךָ֜ וַתִּכָּנַ֣ע׀ מִלִּפְנֵ֣י אֱלֹהִ֗ים בְּשׇׁמְעֲךָ֤ אֶת־דְּבָרָיו֙ עַל־הַמָּק֤וֹם הַזֶּה֙ וְעַל־יֹ֣שְׁבָ֔יו וַתִּכָּנַ֣ע לְפָנַ֔י וַתִּקְרַ֥ע אֶת־בְּגָדֶ֖יךָ וַתֵּ֣בְךְּ לְפָנָ֑י וְגַם־אֲנִ֥י שָׁמַ֖עְתִּי נְאֻם־יְהֹוָֽה׃ | καὶ ἐνετράπη ἡ καρδία σου καὶ ἐταπεινώθης ἀπὸ προσώπου μου ἐν τῷ ἀκοῦσαί σε τοὺς λόγους μου ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας αὐτὸν καὶ ἐταπεινώθης ἐναντίον μου καὶ διέρρηξας τὰ ἱμάτιά σου καὶ ἔκλαυσας κατεναντίον μου καὶ ἐγὼ ἤκουσά φησιν κύριος | atque emollitum est cor tuum, et humiliatus es in conspectu Dei super his quae dicta sunt contra locum hunc et habitatores Jerusalem, reveritusque faciem meam scidisti vestimenta tua, et flevisti coram me : ego quoque exaudivi te, dicit Dominus. | ወደንገፀ፡ ልብከ፡ ወኃዘነ፡ ወአትሐትከ፡ ርእሰከ፡ በቅድሜየ፡ ሰሚዓከ፡ ቃላተ፡ ዚአየ፡ እለ፡ ላዕለ፡ ዝንቱ፡ መካን፡ ወላዕለ፡ እለ፡ የኃድርዋ፡ ወሰጠጥከ፡ አልባሲከ፡ ወበከይከ፡ በቅድሜየ፡ ወአነኒ፡ ሰማዕኩከ፡ ይቤ፡ እግዚአብሔር። | 就是聽見我指着這地和其上居民所說的話，你便心裏敬服，在我面前自卑，撕裂衣服，向我哭泣，因此我應允了你。這是我－耶和華說的。 |
|---|
| 34:28 | הִנְנִ֨י אֹסִפְךָ֜ אֶל־אֲבֹתֶ֗יךָ וְנֶאֱסַפְתָּ֣ אֶל־קִבְרוֹתֶ֘יךָ֮ בְּשָׁלוֹם֒ וְלֹא־תִרְאֶ֣ינָה עֵינֶ֔יךָ בְּכֹל֙ הָרָעָ֔ה אֲשֶׁ֨ר אֲנִ֥י מֵבִ֛יא עַל־הַמָּק֥וֹם הַזֶּ֖ה וְעַל־יֹֽשְׁבָ֑יו וַיָּשִׁ֥יבוּ אֶת־הַמֶּ֖לֶךְ דָּבָֽר׃ {ס} | ἰδοὺ προστίθημί σε πρὸς τοὺς πατέρας σου καὶ προστεθήσῃ πρὸς τὰ μνήματά σου ἐν εἰρήνῃ καὶ οὐκ ὄψονται οἱ ὀφθαλμοί σου ἐν πᾶσιν τοῖς κακοῖς οἷς ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας αὐτόν καὶ ἀπέδωκαν τῷ βασιλεῖ λόγον | Jam enim colligam te ad patres tuos, et infereris in sepulchrum tuum in pace : nec videbunt oculi tui omne malum quod ego inducturus sum super locum istum, et super habitatores ejus. Retulerunt itaque regi cuncta quae dixerat. | ወናሁ፡ አዓርፈከ፡ ኀበ፡ አበዊከ፡ ወትገብእ፡ ውስተ፡ መቃብሪከ፡ በሰላም፡ ወኢይሬእያ፡ አዕይንቲከ፡ ኵሎ፡ እኪተ፡ ዘሀለ፡ ወኒ፡ አምጽእ፡ ላዕለዛቲ፡ መካን፡ ወላዕለ፡ እለ፡ ይነብሩ፡ ውስቴታ፡ ወአጠየቅዎ፡ ለንጉሠሥ፡ ቃላተ፡ ዘትቤሎሙ። | 我必使你平平安安地歸到墳墓，到你列祖那裏，我要降與這地和其上居民的一切災禍，你也不致親眼看見。』」他們就回覆王去了。 |
|---|
| 34:29 | וַיִּשְׁלַ֖ח הַמֶּ֑לֶךְ וַיֶּאֱסֹ֕ף אֶת־כׇּל־זִקְנֵ֥י יְהוּדָ֖ה וִירוּשָׁלָֽ͏ִם׃ | καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς καὶ συνήγαγεν τοὺς πρεσβυτέρους Ιουδα καὶ Ιερουσαλημ | At ille convocatis universis majoribus natu Juda et Jerusalem, | ወፈነወ፡ ንጉሥ፡ ወአስተጋብአ፡ ኵሎ፡ ሊቃናተ፡ ይሁዳ፡ ወኢየሩሳሌም። | 王差遣人招聚猶大和耶路撒冷的眾長老來。 |
|---|
| 34:30 | וַיַּ֣עַל הַמֶּ֣לֶךְ בֵּית־יְ֠הֹוָ֠ה וְכׇל־אִ֨ישׁ יְהוּדָ֜ה וְיֹשְׁבֵ֣י יְרוּשָׁלַ֗͏ִם וְהַכֹּֽהֲנִים֙ וְהַלְוִיִּ֔ם וְכׇל־הָעָ֖ם מִגָּד֣וֹל וְעַד־קָטָ֑ן וַיִּקְרָ֣א בְאׇזְנֵיהֶ֗ם אֶת־כׇּל־דִּבְרֵי֙ סֵ֣פֶר הַבְּרִ֔ית הַנִּמְצָ֖א בֵּ֥ית יְהֹוָֽה׃ | καὶ ἀνέβη ὁ βασιλεὺς εἰς οἶκον κυρίου καὶ πᾶς Ιουδα καὶ οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαλημ καὶ οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ Λευῖται καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀπὸ μεγάλου ἕως μικροῦ καὶ ἀνέγνω ἐν ὠσὶν αὐτῶν τοὺς πάντας λόγους βιβλίου τῆς διαθήκης τοῦ εὑρεθέντος ἐν οἴκῳ κυρίου | ascendit in domum Domini, unaque omnes viri Juda et habitatores Jerusalem, sacerdotes et Levitae, et cunctus populus a minimo usque ad maximum. Quibus audientibus in domo Domini, legit rex omnia verba voluminis : | ወዓርገ፡ ንጉሠ፡ ይሁዳ፡ ውስተ፡ ቤተ፡ እግዚአብሔር፡ ወኵሉ፡ ሕዝበ፡ ይሁዳ፡ ወእለኒ፡ ይነብሩ፡ ኢየሩሳሌም፡ ወካህናትኒ፡ ወሌዋውያን፡ ወኵሉ፡ ሕዝብ፡ እምንኡስ፡ እስከ፡ ዓቢይ፡ ወአንበበ፡ በዕዘኒሆሙ፡ ኵሎ፡ ቃላተ፡ መጽሐፈ፡ ኪዳን፡ ዘእግዚአብሔር፡ ዘተረክበ፡ በቤተ፡ እግዚአብሔር። | 王和猶大眾人，與耶路撒冷的居民，並祭司利未人，以及所有的百姓，無論大小，都一同上到耶和華的殿；王就把殿裏所得的約書念給他們聽。 |
|---|
| 34:31 | וַיַּעֲמֹ֨ד הַמֶּ֜לֶךְ עַל־עׇמְד֗וֹ וַיִּכְרֹ֣ת אֶֽת־הַבְּרִית֮ לִפְנֵ֣י יְהֹוָה֒ לָלֶ֜כֶת אַחֲרֵ֣י יְהֹוָ֗ה וְלִשְׁמ֤וֹר אֶת־מִצְוֺתָיו֙ וְעֵדְוֺתָ֣יו וְחֻקָּ֔יו בְּכׇל־לְבָב֖וֹ וּבְכׇל־נַפְשׁ֑וֹ לַעֲשׂוֹת֙ אֶת־דִּבְרֵ֣י הַבְּרִ֔ית הַכְּתוּבִ֖ים עַל־הַסֵּ֥פֶר הַזֶּֽה׃ | καὶ ἔστη ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὸν στῦλον καὶ διέθετο διαθήκην ἐναντίον κυρίου τοῦ πορευθῆναι ἐνώπιον κυρίου τοῦ φυλάσσειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ μαρτύρια αὐτοῦ καὶ προστάγματα αὐτοῦ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ τοὺς λόγους τῆς διαθήκης τοὺς γεγραμμένους ἐπὶ τῷ βιβλίῳ τούτῳ | et stans in tribunali suo, percussit foedus coram Domino ut ambularet post eum, et custodiret praecepta, et testimonia, et justificationes ejus in toto corde suo, et in tota anima sua, faceretque quae scripta sunt in volumine illo, quod legerat. | ወቆመ፡ ንጉሥ፡ መልዕልተ፡ ዓምድ፡ ወተካየደ፡ ኪዳነ፡ በቅድመ፡ እግዚአብሔር፡ ከመ፡ ይሑር፡ በቅድሜሁ፡ ወይዕቀብ፡ ትእዛዛቲሁ፡ ወስምዖኒ፡ ወሕገ፡ ዚአሁ፡ በኵሉ፡ ልቡ፡ ወበኵሉ፡ ነፍሱ፡ ወኵሎን፡ ቃላተ፡ ኪዳን፡ እለ፡ ጽሑፋት፡ ውስተዝ፡ መጽሐፈ። | 王站在他的地位上，在耶和華面前立約，要盡心盡性地順從耶和華，遵守他的誡命、法度、律例，成就這書上所記的約言； |
|---|
| 34:32 | וַיַּעֲמֵ֕ד אֵ֛ת כׇּל־הַנִּמְצָ֥א בִירוּשָׁלַ֖͏ִם וּבִנְיָמִ֑ן וַֽיַּעֲשׂוּ֙ יוֹשְׁבֵ֣י יְרוּשָׁלַ֔͏ִם כִּבְרִ֥ית אֱלֹהִ֖ים אֱלֹהֵ֥י אֲבוֹתֵיהֶֽם׃ | καὶ ἔστησεν πάντας τοὺς εὑρεθέντας ἐν Ιερουσαλημ καὶ Βενιαμιν καὶ ἐποίησαν οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαλημ διαθήκην ἐν οἴκῳ κυρίου θεοῦ πατέρων αὐτῶν | Adjuravit quoque super hoc omnes qui reperti fuerant in Jerusalem et Benjamin : et fecerunt habitatores Jerusalem juxta pactum Domini Dei patrum suorum. | ወአቀመ፡ ለኵሎሙ፡ እለ፡ ተረክቡ፡ በብሔረ፡ ይሁዳ፡ ወበብሔረ፡ ብንያም፡ ወለእለኒ፡ ይነብሩ፡ ኢየሩሳሌም፡ ኪዳነ፡ በቤተ፡ እግዚአብሔር፡ አምላከ፡ አበዊሆሙ። | 又使住耶路撒冷和便雅憫的人都服從這約。於是耶路撒冷的居民都遵行他們列祖之上帝的約。 |
|---|
| 34:33 | וַיָּ֨סַר יֹאשִׁיָּ֜הוּ אֶת־כׇּל־הַתֹּעֵב֗וֹת מִֽכׇּל־הָאֲרָצוֹת֮ אֲשֶׁ֣ר לִבְנֵ֣י יִשְׂרָאֵל֒ וַֽיַּעֲבֵ֗ד אֵ֤ת כׇּל־הַנִּמְצָא֙ בְּיִשְׂרָאֵ֔ל לַעֲב֖וֹד אֶת־יְהֹוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֑ם כׇּל־יָמָ֕יו לֹ֣א סָ֔רוּ מֵאַחֲרֵ֕י יְהֹוָ֖ה אֱלֹהֵ֥י אֲבוֹתֵיהֶֽם׃ {ס} | καὶ περιεῖλεν Ιωσιας τὰ πάντα βδελύγματα ἐκ πάσης τῆς γῆς ἣ ἦν υἱῶν Ισραηλ καὶ ἐποίησεν πάντας τοὺς εὑρεθέντας ἐν Ιερουσαλημ καὶ ἐν Ισραηλ τοῦ δουλεύειν κυρίῳ θεῷ αὐτῶν πάσας τὰς ἡμέρας αὐτοῦ οὐκ ἐξέκλινεν ἀπὸ ὄπισθεν κυρίου θεοῦ πατέρων αὐτοῦ | Abstulit ergo Josias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israël : et fecit omnes qui residui erant in Israël, servire Domino Deo suo. Cunctis diebus ejus non recesserunt a Domino Deo patrum suorum. | ወአፍለሰ፡ ኢዮስያስ፡ ንጉሥ፡ ኵሎ፡ ርኵሰ፡ እምኵሉ፡ ምድር፡ ዘኮነ፡ ለደቂቀ፡ እስራኤል፡ ወረሰዮሙ፡ ለኵሎሙ፡ እለ፡ ተረክቡ፡ በኢየሩሳሌም፡ ወበእስራኤል፡ ከመ፡ ይትቀነዩ፡ ለእግዚአብሔር፡ አምላኮሙ፡ በኵሉ፡ መዋዕሊሆሙ፡ ወኢተመይጠ፡ እምድኅረ፡ እግዚአብሔር፡ አምላከ፡ አበዊሁ። | 約西亞從以色列各處將一切可憎之物盡都除掉，使以色列境內的人都事奉耶和華－他們的上帝。約西亞在世的日子，就跟從耶和華－他們列祖的上帝，總不離開。 |
|---|