| 18:1 | לְֽ֭תַאֲוָה יְבַקֵּ֣שׁ נִפְרָ֑ד בְּכׇל־תּ֝וּשִׁיָּ֗ה יִתְגַּלָּֽע׃ | προφάσεις ζητεῖ ἀνὴρ βουλόμενος χωρίζεσθαι ἀπὸ φίλων ἐν παντὶ δὲ καιρῷ ἐπονείδιστος ἔσται | Occasiones quaerit qui vult recedere ab amico : omni tempore erit exprobrabilis. | ምክንያተ፡ የኃሥሥ፡ ብእሲ፡ ዘይፈቅድ፡ ይትፈለጥ፡ እምአዕርክቲሁ፡ ወበኵሉ፡ ጊዜ፡ ዝንጓጔ፡ ይከውን። | 與眾寡合的，獨自尋求心願， 並惱恨一切真智慧。 |
|---|
| 18:2 | לֹא־יַחְפֹּ֣ץ כְּ֭סִיל בִּתְבוּנָ֑ה כִּ֝֗י אִֽם־בְּהִתְגַּלּ֥וֹת לִבּֽוֹ׃ | οὐ χρείαν ἔχει σοφίας ἐνδεὴς φρενῶν μᾶλλον γὰρ ἄγεται ἀφροσύνῃ | Non recipit stultus verba prudentiae, nisi ea dixeris quae versantur in corde ejus. | ኢይፈቅድ፡ ጥበበ፡ ነዳየ፡ አእምሮ፡ ወባሕቱ፡ ይመልኮ፡ ዕበድ። | 愚昧人不喜愛明哲， 只喜愛顯露心意。 |
|---|
| 18:3 | בְּֽבוֹא־רָ֭שָׁע בָּ֣א גַם־בּ֑וּז וְֽעִם־קָל֥וֹן חֶרְפָּֽה׃ | ὅταν ἔλθῃ ἀσεβὴς εἰς βάθος κακῶν καταφρονεῖ ἐπέρχεται δὲ αὐτῷ ἀτιμία καὶ ὄνειδος | Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit ; sed sequitur eum ignominia et opprobrium. | ሶበ፡ መጽአ፡ ረሲዕ፡ ውስተ፡ ዕመቀ፡ እከያት፡ ይትኄየይ፡ ወያመጽእ፡ ኃሣረ፡ ወዝንጓጔ። | 惡人來，藐視隨來； 羞恥到，辱罵同到。 |
|---|
| 18:4 | מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים דִּבְרֵ֣י פִי־אִ֑ישׁ נַ֥חַל נֹ֝בֵ֗עַ מְק֣וֹר חׇכְמָֽה׃ | ὕδωρ βαθὺ λόγος ἐν καρδίᾳ ἀνδρός ποταμὸς δὲ ἀναπηδύει καὶ πηγὴ ζωῆς | Aqua profunda verba ex ore viri, et torrens redundans fons sapientiae. | ማይ፡ ዕሙቅ፡ ውስተ፡ ልበ፡ ብእሲ፡ ጠቢብ፡ ወፈለግ፡ ዘይፈለፍል፡ ነቅዐ፡ ሕይወት። | 人口中的言語如同深水； 智慧的泉源好像湧流的河水。 |
|---|
| 18:5 | שְׂאֵ֣ת פְּנֵי־רָשָׁ֣ע לֹא־ט֑וֹב לְהַטּ֥וֹת צַ֝דִּ֗יק בַּמִּשְׁפָּֽט׃ | θαυμάσαι πρόσωπον ἀσεβοῦς οὐ καλόν οὐδὲ ὅσιον ἐκκλίνειν τὸ δίκαιον ἐν κρίσει | Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. | አንክሮ፡ ገጸ፡ ረሲዓን፡ አኮ፡ ሠናይ፡ ወአኮ፡ አዳም፡ አግኅሦ፡ ጽድቅ፡ በፍትሕ። | 瞻徇惡人的情面， 偏斷義人的案件，都為不善。 |
|---|
| 18:6 | שִׂפְתֵ֣י כְ֭סִיל יָבֹ֣אוּ בְרִ֑יב וּ֝פִ֗יו לְֽמַהֲלֻמ֥וֹת יִקְרָֽא׃ | χείλη ἄφρονος ἄγουσιν αὐτὸν εἰς κακά τὸ δὲ στόμα αὐτοῦ τὸ θρασὺ θάνατον ἐπικαλεῖται | Labia stulti miscent se rixis, et os ejus jurgia provocat. | ከናፍሪሁ፡ ለዐብድ፡ ያበጽሖ፡ ውስተ፡ እከይ፡ ወአፉሁ፡ ለጒጒዕ፡ ይጼውዕ፡ ሞተ፡ ለርእሱ። | 愚昧人張嘴啟爭端， 開口招鞭打。 |
|---|
| 18:7 | פִּֽי־כְ֭סִיל מְחִתָּה־ל֑וֹ וּ֝שְׂפָתָ֗יו מוֹקֵ֥שׁ נַפְשֽׁוֹ׃ | στόμα ἄφρονος συντριβὴ αὐτῷ τὰ δὲ χείλη αὐτοῦ παγὶς τῇ ψυχῇ αὐτοῦ | Os stulti contritio ejus, et labia ipsius ruina animae ejus. | አፉሁ፡ ለዐብድ፡ ቅጥቃጤሁ፡ ወከናፍሪሁ፡ መሥገርተ፡ ነፍሱ። | 愚昧人的口自取敗壞； 他的嘴是他生命的網羅。 |
|---|
| 18:8 | דִּבְרֵ֣י נִ֭רְגָּן כְּמִֽתְלַהֲמִ֑ים וְ֝הֵ֗ם יָרְד֥וּ חַדְרֵי־בָֽטֶן׃ | ὀκνηροὺς καταβάλλει φόβος ψυχαὶ δὲ ἀνδρογύνων πεινάσουσιν | Verba bilinguis quasi simplicia, et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris. Pigrum dejicit timor ; animae autem effeminatorum esurient. | ሀካይያን፡ ያበዝኁ፡ ፍርሃተ፡ ወመንፈሰ፡ ሰብእሰ፡ ፅኑሳን፡ ይርኅብ። | 傳舌人的言語如同美食， 深入人的心腹。 |
|---|
| 18:9 | גַּ֭ם מִתְרַפֶּ֣ה בִמְלַאכְתּ֑וֹ אָ֥ח ה֝֗וּא לְבַ֣עַל מַשְׁחִֽית׃ | ὁ μὴ ἰώμενος ἑαυτὸν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ ἀδελφός ἐστιν τοῦ λυμαινομένου ἑαυτόν | Qui mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis. | ዘኢይፌውስ፡ ርእሶ፡ በምግባሪሁ፡ እኁሁ፡ ውእቱ፡ ለዘርእሶ፡ ይበልዕ። | 做工懈怠的， 與浪費人為弟兄。 |
|---|
| 18:10 | מִגְדַּל־עֹ֭ז שֵׁ֣ם יְהֹוָ֑ה בּֽוֹ־יָר֖וּץ צַדִּ֣יק וְנִשְׂגָּֽב׃ | ἐκ μεγαλωσύνης ἰσχύος ὄνομα κυρίου αὐτῷ δὲ προσδραμόντες δίκαιοι ὑψοῦνται | Turris fortissima nomen Domini ; ad ipsum currit justus, et exaltabitur. | ዓቢይ፡ ኃይል፡ ስመ፡ እግዚአብሔር፡ ወኪያሁ፡ በዴግኖ፡ ጻድቃን፡ ይትሌዓሉ። | 耶和華的名是堅固臺； 義人奔入便得安穩。 |
|---|
| 18:11 | ה֣וֹן עָ֭שִׁיר קִרְיַ֣ת עֻזּ֑וֹ וּכְחוֹמָ֥ה נִ֝שְׂגָּבָ֗ה בְּמַשְׂכִּתֽוֹ׃ | ὕπαρξις πλουσίου ἀνδρὸς πόλις ὀχυρά ἡ δὲ δόξα αὐτῆς μέγα ἐπισκιάζει | Substantia divitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus circumdans eum. | ጥሪቱ፡ ለብእሲ፡ ባዕል፡ ሀገር፡ ጽንዕት፡ ወበክብራ፡ ዓቢየ፡ ትጼልል። | 富足人的財物是他的堅城， 在他心想，猶如高牆。 |
|---|
| 18:12 | לִפְנֵי־שֶׁ֭בֶר יִגְבַּ֣הּ לֶב־אִ֑ישׁ וְלִפְנֵ֖י כָב֣וֹד עֲנָוָֽה׃ | πρὸ συντριβῆς ὑψοῦται καρδία ἀνδρός καὶ πρὸ δόξης ταπεινοῦται | Antequam conteratur, exaltatur cor hominis, et antequam glorificetur, humiliatur. | ዘእንበለ፡ ቅጥቃጤ፡ ይትዔበይ፡ ልበ፡ ብእሲ፡ ወዘእንበለ፡ ክብር፡ ይቴሐት። | 敗壞之先，人心驕傲； 尊榮以前，必有謙卑。 |
|---|
| 18:13 | מֵשִׁ֣יב דָּ֭בָר בְּטֶ֣רֶם יִשְׁמָ֑ע אִוֶּ֥לֶת הִיא־ל֝֗וֹ וּכְלִמָּֽה׃ | ὃς ἀποκρίνεται λόγον πρὶν ἀκοῦσαι ἀφροσύνη αὐτῷ ἐστιν καὶ ὄνειδος | Qui prius respondet quam audiat, stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. | ዘይነብብ፡ ቃለ፡ ዘእንበለ፡ ይስማዕ፡ ዐብድ፡ ውእቱ፡ ወሎቱ፡ ይደሉ፡ ምናኔ። | 未曾聽完先回答的， 便是他的愚昧和羞辱。 |
|---|
| 18:14 | רֽוּחַ־אִ֭ישׁ יְכַלְכֵּ֣ל מַחֲלֵ֑הוּ וְר֥וּחַ נְ֝כֵאָ֗ה מִ֣י יִשָּׂאֶֽנָּה׃ | θυμὸν ἀνδρὸς πραΰνει θεράπων φρόνιμος ὀλιγόψυχον δὲ ἄνδρα τίς ὑποίσει | Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam ; spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere ? | መዓተ፡ ንጉሥ፡ ያኃሥዕ፡ ገብር፡ ጠቢብ፡ ለሕፁፀ፡ ነፍስሰ፡ ብእሲ፡ መኑ፡ ይክሎ። | 人有疾病，心能忍耐； 心靈憂傷，誰能承當呢？ |
|---|
| 18:15 | לֵ֣ב נָ֭בוֹן יִקְנֶה־דָּ֑עַת וְאֹ֥זֶן חֲ֝כָמִ֗ים תְּבַקֶּשׁ־דָּֽעַת׃ | καρδία φρονίμου κτᾶται αἴσθησιν ὦτα δὲ σοφῶν ζητεῖ ἔννοιαν | Cor prudens possidebit scientiam, et auris sapientium quaerit doctrinam. | ልበ፡ ብእሲ፡ ጠቢብ፡ ያጠሪ፡ አእምሮ፡ ወዕዝነ፡ ጠቢባን፡ የኃሥሥ፡ ቃለ፡ ተግሣፅ። | 聰明人的心得知識； 智慧人的耳求知識。 |
|---|
| 18:16 | מַתָּ֣ן אָ֭דָם יַרְחִ֣יב ל֑וֹ וְלִפְנֵ֖י גְדֹלִ֣ים יַנְחֶֽנּוּ׃ | δόμα ἀνθρώπου ἐμπλατύνει αὐτὸν καὶ παρὰ δυνάσταις καθιζάνει αὐτόν | Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei facit. | ሀብት፡ ብእሴ፡ ያሌዕል፡ ወምስለ፡ መኳንንት፡ ያነብሮ። | 人的禮物為他開路， 引他到高位的人面前。 |
|---|
| 18:17 | צַדִּ֣יק הָרִאשׁ֣וֹן בְּרִיב֑וֹ (יבא) [וּבָֽא־]רֵ֝עֵ֗הוּ וַחֲקָרֽוֹ׃ | δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ ὡς δ’ ἂν ἐπιβάλῃ ὁ ἀντίδικος ἐλέγχεται | Justus prior est accusator sui : venit amicus ejus, et investigabit eum. | ጻድቅ፡ መስተዋድየ፡ ርእሱ፡ እምቅድመ፡ ነገር፡ ወበዘአምጽአ፡ እድው፡ ይዘልፍ። | 先訴情由的，似乎有理； 但鄰舍來到，就察出實情。 |
|---|
| 18:18 | מִ֭דְיָנִים יַשְׁבִּ֣ית הַגּוֹרָ֑ל וּבֵ֖ין עֲצוּמִ֣ים יַפְרִֽיד׃ | ἀντιλογίας παύει κλῆρος ἐν δὲ δυνάσταις ὁρίζει | Contradictiones comprimit sors, et inter potentes quoque dijudicat. | ጋእዝ፡ ያኅድግ፡ ዕፃ፡ ወማእከለ፡ ፅኑዓን፡ ይፈልጥ። | 掣籤能止息爭競， 也能解散強勝的人。 |
|---|
| 18:19 | אָ֗ח נִפְשָׁ֥ע מִקִּרְיַת־עֹ֑ז (ומדונים) [וּ֝מִדְיָנִ֗ים] כִּבְרִ֥יחַ אַרְמֽוֹן׃ | ἀδελφὸς ὑπὸ ἀδελφοῦ βοηθούμενος ὡς πόλις ὀχυρὰ καὶ ὑψηλή ἰσχύει δὲ ὥσπερ τεθεμελιωμένον βασίλειον | Frater qui adjuvatur a fratre quasi civitas firma, et judicia quasi vectes urbium. | ወካሕደ፡ ያኀድግ፡ አርማሚ፡ ወበኀበ፡ መኳንንት፡ ይሠርዕ። | 弟兄結怨，勸他和好，比取堅固城還難； 這樣的爭競如同堅寨的門閂。 |
|---|
| 18:20 | מִפְּרִ֣י פִי־אִ֭ישׁ תִּשְׂבַּ֣ע בִּטְנ֑וֹ תְּבוּאַ֖ת שְׂפָתָ֣יו יִשְׂבָּֽע׃ | ἀπὸ καρπῶν στόματος ἀνὴρ πίμπλησιν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ δὲ καρπῶν χειλέων αὐτοῦ ἐμπλησθήσεται | De fructu oris viri replebitur venter ejus, et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. | እኁ፡ ምስለ፡ እኁ፡ ዘይትራዳእ፡ ከመ፡ ሀገር፡ ጽንዕት፡ ወልዕልት፡ ወጽኑዕ፡ ከመ፡ መሠረት፡ ሡርርት። | 人口中所結的果子，必充滿肚腹； 他嘴所出的，必使他飽足。 |
|---|
| 18:21 | מָ֣וֶת וְ֭חַיִּים בְּיַד־לָשׁ֑וֹן וְ֝אֹהֲבֶ֗יהָ יֹאכַ֥ל פִּרְיָֽהּ׃ | θάνατος καὶ ζωὴ ἐν χειρὶ γλώσσης οἱ δὲ κρατοῦντες αὐτῆς ἔδονται τοὺς καρποὺς αὐτῆς | Mors et vita in manu linguae ; qui diligunt eam comedent fructus ejus. | እምፍሬ፡ አፉሁ፡ ይመልእ፡ ብእሲ፡ ከረሦ፡ ወእምፍሬ፡ ከናፍሪሁ፡ ይጸግብ። | 生死在舌頭的權下， 喜愛它的，必吃它所結的果子。 |
|---|
| 18:22 | מָצָ֣א אִ֭שָּׁה מָ֣צָא ט֑וֹב וַיָּ֥פֶק רָ֝צ֗וֹן מֵיְהֹוָֽה׃ | ὃς εὗρεν γυναῖκα ἀγαθήν εὗρεν χάριτας ἔλαβεν δὲ παρὰ θεοῦ ἱλαρότητα ὃς ἐκβάλλει γυναῖκα ἀγαθήν ἐκβάλλει τὰ ἀγαθά ὁ δὲ κατέχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής | Qui invenit mulierem bonam invenit bonum, et hauriet jucunditatem a Domino. Qui expellit mulierem bonam expellit bonum ; qui autem tenet adulteram stultus est et impius. | ሞት፡ ወሕይወት፡ ውስተ፡ እደ፡ ልሳን፡ ወእለሰ፡ ያጸንዕዋ፡ ይበልዑ፡ ፍሬሃ። | 得着賢妻的，是得着好處， 也是蒙了耶和華的恩惠。 |
|---|
| 18:23 | תַּחֲנוּנִ֥ים יְדַבֶּר־רָ֑שׁ וְ֝עָשִׁ֗יר יַעֲנֶ֥ה עַזּֽוֹת׃ | — | Cum obsecrationibus loquetur pauper, et dives effabitur rigide. | ዘረከበ፡ ብእሲተ፡ ኄርተ፡ ረከበ፡ ሞገሰ፡ ወነሥአ፡ እምኀበ፡ እግዚአብሔር፡ ውኅዋኄ። | 貧窮人說哀求的話； 富足人用威嚇的話回答。 |
|---|
| 18:24 | אִ֣ישׁ רֵ֭עִים לְהִתְרֹעֵ֑עַ וְיֵ֥שׁ אֹ֝הֵ֗ב דָּבֵ֥ק מֵאָֽח׃ | — | Vir amabilis ad societatem magis amicus erit quam frater. | ዘያወፅአ፡ ብእሲተ፡ ኄርተ፡ አውፅአ፡ ሠናያተ፡ ወዘያነብርሰ፡ ብእሲተ፡ ዘማዊተ፡ ዐብድ፡ ወረሲዕ፡ ውእቱ። | 濫交朋友的，自取敗壞； 但有一朋友比弟兄更親密。 |
|---|