| 20:1 | לֵ֣ץ הַ֭יַּיִן הֹמֶ֣ה שֵׁכָ֑ר וְכׇל־שֹׁ֥גֶה בּ֝֗וֹ לֹ֣א יֶחְכָּֽם׃ | ἀκόλαστον οἶνος καὶ ὑβριστικὸν μέθη πᾶς δὲ ὁ συμμειγνύμενος αὐτῇ οὐκ ἔσται σοφός | Luxuriosa res vinum, et tumultuosa ebrietas : quicumque his delectatur non erit sapiens. | እኩይ፡ ወይን፡ ለጸአሊ፡ ወለሰካሪ፡ ወኵሉ፡ ዘያስተፋንዎ፡ ለጽዋዕ፡ ኢኮነ፡ ጠቢበ፡ ወኵሉ፡ ዐብድ፡ ዘከመዝ፡ ይዴመር። | 酒能使人褻慢，濃酒使人喧嚷； 凡因酒錯誤的，就無智慧。 |
|---|
| 20:2 | נַ֣הַם כַּ֭כְּפִיר אֵ֣ימַת מֶ֑לֶךְ מִ֝תְעַבְּר֗וֹ חוֹטֵ֥א נַפְשֽׁוֹ׃ | οὐ διαφέρει ἀπειλὴ βασιλέως θυμοῦ λέοντος ὁ δὲ παροξύνων αὐτὸν ἁμαρτάνει εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν | Sicut rugitus leonis, ita et terror regis : qui provocat eum peccat in animam suam. | ኢየሐፅፅ፡ መዓተ፡ ንጉሥ፡ እመዓተ፡ አንበሳ፡ ወዘየሀውኮሰ፡ ይኤብስ፡ ላዕለ፡ ነፍሱ። | 王的威嚇如同獅子吼叫； 惹動他怒的，是自害己命。 |
|---|
| 20:3 | כָּב֣וֹד לָ֭אִישׁ שֶׁ֣בֶת מֵרִ֑יב וְכׇל־אֱ֝וִ֗יל יִתְגַּלָּֽע׃ | δόξα ἀνδρὶ ἀποστρέφεσθαι λοιδορίας πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται | Honor est homini qui separat se a contentionibus ; omnes autem stulti miscentur contumeliis. | ክብሩ፡ ለብእሲ፡ ተከልኦ፡ እምጽእለት፡ ወኵሉ፡ ዐብድ፡ ዘከመዝ፡ ይጸመር። | 遠離紛爭是人的尊榮； 愚妄人都愛爭鬧。 |
|---|
| 20:4 | מֵ֭חֹרֶף עָצֵ֣ל לֹא־יַחֲרֹ֑שׁ (ישאל) [וְשָׁאַ֖ל] בַּקָּצִ֣יר וָאָֽיִן׃ | ὀνειδιζόμενος ὀκνηρὸς οὐκ αἰσχύνεται ὡσαύτως καὶ ὁ δανιζόμενος σῖτον ἐν ἀμήτῳ | Propter frigus piger arare noluit ; mendicabit ergo aestate, et non dabitur illi. | እንዘ፡ ይዘነጒግዎ፡ ሀካይ፡ ኢየኃፍር፡ ይስእል፡ በማእረር፡ ወአልቦ፡ ዘይሁቦ፡ ከማሁ፡ ዘይትሌቃሕ፡ ሥርናየ፡ እንዘ፡ ቦውስተ፡ ክምሩ። | 懶惰人因冬寒不肯耕種， 到收割的時候，他必討飯而無所得。 |
|---|
| 20:5 | מַ֣יִם עֲ֭מֻקִּים עֵצָ֣ה בְלֶב־אִ֑ישׁ וְאִ֖ישׁ תְּבוּנָ֣ה יִדְלֶֽנָּה׃ | ὕδωρ βαθὺ βουλὴ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός ἀνὴρ δὲ φρόνιμος ἐξαντλήσει αὐτήν | Sicut aqua profunda, sic consilium in corde viri ; sed homo sapiens exhauriet illud. | ማይ፡ ዕሙቅ፡ ውስተ፡ ልበ፡ ብእሲ፡ መምክር፡ ወብእሲ፡ ጠቢብ፡ ይዘልሖ። | 人心懷藏謀略，好像深水， 惟明哲人才能汲引出來。 |
|---|
| 20:6 | רׇב־אָדָ֗ם יִ֭קְרָא אִ֣ישׁ חַסְדּ֑וֹ וְאִ֥ישׁ אֱ֝מוּנִ֗ים מִ֣י יִמְצָֽא׃ | μέγα ἄνθρωπος καὶ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων ἄνδρα δὲ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν | Multi homines misericordes vocantur ; virum autem fidelem quis inveniet ? | ዓቢይ፡ ወክቡር፡ ብእሲ፡ ወሐሪ፡ ወለብእሲ፡ ምእመን፡ በሥራሕ፡ ተረክቦቱ። | 人多述說自己的仁慈， 但忠信人誰能遇着呢？ |
|---|
| 20:7 | מִתְהַלֵּ֣ךְ בְּתֻמּ֣וֹ צַדִּ֑יק אַשְׁרֵ֖י בָנָ֣יו אַחֲרָֽיו׃ | ὃς ἀναστρέφεται ἄμωμος ἐν δικαιοσύνῃ μακαρίους τοὺς παῖδας αὐτοῦ καταλείψει | Justus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet. | ዘየሐውር፡ ንጹሐ፡ ውስተ፡ ሕገ፡ እግዚአብሔር፡ ብፁዓነ፡ ይሬስዮሙ፡ ለውሉዱ። | 行為純正的義人， 他的子孫是有福的！ |
|---|
| 20:8 | מֶ֗לֶךְ יוֹשֵׁ֥ב עַל־כִּסֵּא־דִ֑ין מְזָרֶ֖ה בְעֵינָ֣יו כׇּל־רָֽע׃ | ὅταν βασιλεὺς δίκαιος καθίσῃ ἐπὶ θρόνου οὐκ ἐναντιοῦται ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ πᾶν πονηρόν | Rex qui sedet in solio judicii dissipat omne malum intuitu suo. | ወሶበ፡ ጻድቅ፡ ንጉሥ፡ ይነብር፡ ዲበ፡ መንበሩ፡ ቅድመ፡ አዕይንቲሁ፡ ኢይትቃወሞ፡ ምንትኒ፡ እኩይ። | 王坐在審判的位上， 以眼目驅散諸惡。 |
|---|
| 20:9 | מִֽי־יֹ֭אמַר זִכִּ֣יתִי לִבִּ֑י טָ֝הַ֗רְתִּי מֵחַטָּאתִֽי׃ | τίς καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν ἢ τίς παρρησιάσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν κακολογοῦντος πατέρα ἢ μητέρα σβεσθήσεται λαμπτήρ αἱ δὲ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ὄψονται σκότος μερὶς ἐπισπουδαζομένη ἐν πρώτοις ἐν τοῖς τελευταίοις οὐκ εὐλογηθήσεται μὴ εἴπῃς τείσομαι τὸν ἐχθρόν ἀλλὰ ὑπόμεινον τὸν κύριον ἵνα σοι βοηθήσῃ | Quis potest dicere : Mundum est cor meum ; purus sum a peccato ? | መኑ፡ ዘይትሜካሕ፡ ልብ፡ ንጹሕ፡ ዘቦ፡ ወመኑ፡ ያስተርኢ፡ ንጹሐ፡ ከዊኖ፡ እምኃጢአት። | 誰能說，我潔淨了我的心， 我脫淨了我的罪？ |
|---|
| 20:10 | אֶ֣בֶן וָ֭אֶבֶן אֵיפָ֣ה וְאֵיפָ֑ה תּוֹעֲבַ֥ת יְ֝הֹוָ֗ה גַּם־שְׁנֵיהֶֽם׃ | στάθμιον μέγα καὶ μικρὸν καὶ μέτρα δισσά ἀκάθαρτα ἐνώπιον κυρίου καὶ ἀμφότερα | Pondus et pondus, mensura et mensura : utrumque abominabile est apud Deum. | ዘየሐሚ፡ አባሁ፡ ወእሞ፡ ይጠፍእ፡ ብርሃኑ፡ ወበእንተ፡ አዕይንቲሁ፡ ይኔጽር፡ ጽልመተ። | 兩樣的法碼，兩樣的升斗， 都為耶和華所憎惡。 |
|---|
| 20:11 | גַּ֣ם בְּ֭מַעֲלָלָיו יִתְנַכֶּר־נָ֑עַר אִם־זַ֖ךְ וְאִם־יָשָׁ֣ר פׇּעֳלֽוֹ׃ | καὶ ὁ ποιῶν αὐτὰ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτοῦ συμποδισθήσεται νεανίσκος μετὰ ὁσίου καὶ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς αὐτοῦ | Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. | መክፈልተ፡ ዘይጔጒእ፡ አቅዲሞ፡ በደኃሪቱ፡ ኢይትባረክ። | 孩童的動作是清潔，是正直， 都顯明他的本性。 |
|---|
| 20:12 | אֹ֣זֶן שֹׁ֭מַעַת וְעַ֣יִן רֹאָ֑ה יְ֝הֹוָ֗ה עָשָׂ֥ה גַם־שְׁנֵיהֶֽם׃ | οὖς ἀκούει καὶ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ κυρίου ἔργα καὶ ἀμφότερα | Aurem audientem, et oculum videntem : Dominus fecit utrumque. | ኢትበል፡ እትቤቀሎሙ፡ ለጸላእትየ፡ አላ፡ ተሰፈዎ፡ ለእግዚአብሔር፡ ከመ፡ ይርዳእከ። | 能聽的耳，能看的眼， 都是耶和華所造的。 |
|---|
| 20:13 | אַל־תֶּאֱהַ֣ב שֵׁ֭נָה פֶּן־תִּוָּרֵ֑שׁ פְּקַ֖ח עֵינֶ֣יךָ שְֽׂבַֽע־לָֽחֶם׃ | μὴ ἀγάπα καταλαλεῖν ἵνα μὴ ἐξαρθῇς διάνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἐμπλήσθητι ἄρτων | Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat : aperi oculos tuos, et saturare panibus. | መዳልው፡ ዓቢይ፡ ወንኡስ፡ ወመሣፍርት፡ ክልኤቱ፡ ርኩሳን፡ በኀበ፡ እግዚአብሔር፡ ኵሎሙ፡ ወዘይገብሮሙ፡ በምግባሪሁ፡ ይትዓቀፍ። | 不要貪睡，免致貧窮； 眼要睜開，你就吃飽。 |
|---|
| 20:14 | רַ֣ע רַ֭ע יֹאמַ֣ר הַקּוֹנֶ֑ה וְאֹזֵ֥ל ל֝֗וֹ אָ֣ז יִתְהַלָּֽל׃ | — | Malum est, malum est, dicit omnis emptor ; et cum recesserit, tunc gloriabitur. | ለወሬዛ፡ ጻድቅ፡ ርቱዕ፡ ፍኖቱ። | 買物的說：不好，不好； 及至買去，他便自誇。 |
|---|
| 20:15 | יֵ֣שׁ זָ֭הָב וְרׇב־פְּנִינִ֑ים וּכְלִ֥י יְ֝קָ֗ר שִׂפְתֵי־דָֽעַת׃ | — | Est aurum et multitudo gemmarum, et vas pretiosum labia scientiae. | ዕዝን፡ ዘይሰምዕ፡ ወዓይን፡ ዘይሬኢ፡ ግብረ፡ እግዚአብሔር፡ ኵሎሙ። | 有金子和許多珍珠 ， 惟有知識的嘴乃為貴重的珍寶。 |
|---|
| 20:16 | לְֽקַח־בִּ֭גְדוֹ כִּי־עָ֣רַב זָ֑ר וּבְעַ֖ד (נכרים) [נׇכְרִיָּ֣ה] חַבְלֵֽהוּ׃ | — | Tolle vestimentum ejus qui fidejussor extitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. | ኢታፍቅር፡ ሐምየ፡ ከመ፡ ኢትትአተት፡ ወኢትኑም፡ ከመ፡ ኢትንዲ፡ ክሥት፡ አዕይንቲከ፡ ወጽግብ፡ ኅብስተ። | 誰為生人作保，就拿誰的衣服； 誰為外人作保，誰就要承當。 |
|---|
| 20:17 | עָרֵ֣ב לָ֭אִישׁ לֶ֣חֶם שָׁ֑קֶר וְ֝אַחַ֗ר יִמָּֽלֵא־פִ֥יהוּ חָצָֽץ׃ | — | Suavis est homini panis mendacii, et postea implebitur os ejus calculo. | ምኑናን፡ በኀበ፡ እግዚአብሔር፡ ክልኤቱ፡ መዳልው፡ መዳልው፡ ሰራቂ፡ አኮ፡ ሠናይ፡ በቅድሜሁ። | 以虛謊而得的食物，人覺甘甜； 但後來，他的口必充滿塵沙。 |
|---|
| 20:18 | מַ֭חֲשָׁבוֹת בְּעֵצָ֣ה תִכּ֑וֹן וּ֝בְתַחְבֻּל֗וֹת עֲשֵׂ֣ה מִלְחָמָֽה׃ | — | Cogitationes consiliis roborantur, et gubernaculis tractanda sunt bella. | እምኀበ፡ እግዚአብሔር፡ ይረትዕ፡ አሠሩ፡ ለብእሲ፡ ወመዋቲሰ፡ እፎ፡ የአምር፡ ፍናዊሁ። | 計謀都憑籌算立定； 打仗要憑智謀。 |
|---|
| 20:19 | גּֽוֹלֶה־סּ֭וֹד הוֹלֵ֣ךְ רָכִ֑יל וּלְפֹתֶ֥ה שְׂ֝פָתָ֗יו לֹ֣א תִתְעָרָֽב׃ | — | Ei qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. | መሥገርቱ፡ ለብእሲ፡ ጒጉዕ፡ ዘእምዚአሁ፡ ይቄድሶ፡ እስመ፡ እምድኅረ፡ በፅዐ፡ ንስሐ፡ ይከውኖ። | 往來傳舌的，洩漏密事； 大張嘴的，不可與他結交。 |
|---|
| 20:20 | מְ֭קַלֵּל אָבִ֣יו וְאִמּ֑וֹ יִֽדְעַ֥ךְ נֵ֝ר֗וֹ (באישון) [בֶּאֱשׁ֥וּן] חֹֽשֶׁךְ׃ | — | Qui maledicit patri suo et matri, extinguetur lucerna ejus in mediis tenebris : | መሥኤሆሙ፡ ለረሲዓን፡ ንጉሥ፡ ጠቢብ፡ ወይወዲ፡ ሎሙ፡ መንኰራኵረ። | 咒罵父母的，他的燈必滅， 變為漆黑的黑暗。 |
|---|
| 20:21 | נַ֭חֲלָה (מבחלת) [מְבֹהֶ֣לֶת] בָּרִאשׁוֹנָ֑ה וְ֝אַחֲרִיתָ֗הּ לֹ֣א תְבֹרָֽךְ׃ | — | haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit. | ብርሃነ፡ እግዚአብሔር፡ እስትንፋሰ፡ ብእሲ። | 起初速得的產業， 終久卻不為福。 |
|---|
| 20:22 | אַל־תֹּאמַ֥ר אֲשַׁלְּמָה־רָ֑ע קַוֵּ֥ה לַ֝יהֹוָ֗ה וְיֹ֣שַֽׁע לָֽךְ׃ | — | Ne dicas : Reddam malum : exspecta Dominum, et liberabit te. | ዘከመ፡ ማኅቶት፡ ይፈትን፡ መዛግብተ፡ ከማሁ፡ ጠቢብ፡ ንጉሥ፡ ይፈትን፡ መዛግብተ፡ ከርሥ። | 你不要說，我要以惡報惡； 要等候耶和華，他必拯救你。 |
|---|
| 20:23 | תּוֹעֲבַ֣ת יְ֭הֹוָה אֶ֣בֶן וָאָ֑בֶן וּמֹאזְנֵ֖י מִרְמָ֣ה לֹא־טֽוֹב׃ | βδέλυγμα κυρίῳ δισσὸν στάθμιον καὶ ζυγὸς δόλιος οὐ καλὸν ἐνώπιον αὐτοῦ | Abominatio est apud Dominum pondus et pondus ; statera dolosa non est bona. | ምጽዋተ፡ ወጽድቀ፡ ይዕቀብ፡ ንጉሥ፡ ወይሜግቡ፡ በጽድቅ፡ መንበሮ። | 兩樣的法碼為耶和華所憎惡； 詭詐的天平也為不善。 |
|---|
| 20:24 | מֵיְהֹוָ֥ה מִצְעֲדֵי־גָ֑בֶר וְ֝אָדָ֗ם מַה־יָּבִ֥ין דַּרְכּֽוֹ׃ | παρὰ κυρίου εὐθύνεται τὰ διαβήματα ἀνδρί θνητὸς δὲ πῶς ἂν νοήσαι τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ | A Domino diriguntur gressus viri : quis autem hominum intelligere potest viam suam ? | ሠርጐሆሙ፡ ለወራዙት፡ ጥበብ፡ ወክብሮሙ፡ ለልሂቃን፡ ሲበት። | 人的腳步為耶和華所定； 人豈能明白自己的路呢？ |
|---|
| 20:25 | מוֹקֵ֣שׁ אָ֭דָם יָ֣לַע קֹ֑דֶשׁ וְאַחַ֖ר נְדָרִ֣ים לְבַקֵּֽר׃ | παγὶς ἀνδρὶ ταχύ τι τῶν ἰδίων ἁγιάσαι μετὰ γὰρ τὸ εὔξασθαι μετανοεῖν γίνεται | Ruina est homini devorare sanctos, et post vota retractare. | ምማቴ፡ ወግኅሠት፡ ይዳደቆሙ፡ ለእኩያን፡ ወዝብጠት፡ ውስተ፡ መዛግብተ፡ ከርሥ። | 人冒失說，這是聖物， 許願之後才查問，就是自陷網羅。 |
|---|
| 20:26 | מְזָרֶ֣ה רְ֭שָׁעִים מֶ֣לֶךְ חָכָ֑ם וַיָּ֖שֶׁב עֲלֵיהֶ֣ם אוֹפָֽן׃ | λικμήτωρ ἀσεβῶν βασιλεὺς σοφὸς καὶ ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς τροχόν | Dissipat impios rex sapiens, et incurvat super eos fornicem. | — | 智慧的王簸散惡人， 用碌碡滾軋他們。 |
|---|
| 20:27 | נֵ֣ר יְ֭הֹוָה נִשְׁמַ֣ת אָדָ֑ם חֹ֝פֵ֗שׂ כׇּל־חַדְרֵי־בָֽטֶן׃ | φῶς κυρίου πνοὴ ἀνθρώπων ὃς ἐρευνᾷ ταμίεια κοιλίας | Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris. | — | 人的靈是耶和華的燈， 鑒察人的心腹。 |
|---|
| 20:28 | חֶ֣סֶד וֶ֭אֱמֶת יִצְּרוּ־מֶ֑לֶךְ וְסָעַ֖ד בַּחֶ֣סֶד כִּסְאֽוֹ׃ | ἐλεημοσύνη καὶ ἀλήθεια φυλακὴ βασιλεῖ καὶ περικυκλώσουσιν ἐν δικαιοσύνῃ τὸν θρόνον αὐτοῦ | Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. | — | 王因仁慈和誠實得以保全他的國位， 也因仁慈立穩。 |
|---|
| 20:29 | תִּפְאֶ֣רֶת בַּחוּרִ֣ים כֹּחָ֑ם וַהֲדַ֖ר זְקֵנִ֣ים שֵׂיבָֽה׃ | κόσμος νεανίαις σοφία δόξα δὲ πρεσβυτέρων πολιαί | Exsultatio juvenum fortitudo eorum, et dignitas senum canities. | — | 強壯乃少年人的榮耀； 白髮為老年人的尊榮。 |
|---|
| 20:30 | חַבֻּר֣וֹת פֶּ֭צַע (תמריק) [תַּמְר֣וּק] בְּרָ֑ע וּ֝מַכּ֗וֹת חַדְרֵי־בָֽטֶן׃ | ὑπώπια καὶ συντρίμματα συναντᾷ κακοῖς πληγαὶ δὲ εἰς ταμίεια κοιλίας | Livor vulneris absterget mala, et plagae in secretioribus ventris. | — | 鞭傷除淨人的罪惡； 責打能入人的心腹。 |
|---|