| 4:1 | שִׁמְע֣וּ בָ֭נִים מ֣וּסַר אָ֑ב וְ֝הַקְשִׁ֗יבוּ לָדַ֥עַת בִּינָֽה׃ | ἀκούσατε παῖδες παιδείαν πατρὸς καὶ προσέχετε γνῶναι ἔννοιαν | Audite, filii, disciplinam patris, et attendite ut sciatis prudentiam. | ስምዑ፡ ውሉድየ፡ ተግሣፀ፡ አብ፡ ይኩን፡ ብዙኀ፡ መዋዕለ፡ ሕይወትክሙ። | 眾子啊，要聽父親的教訓， 留心得知聰明。 |
|---|
| 4:2 | כִּ֤י לֶ֣קַח ט֭וֹב נָתַ֣תִּי לָכֶ֑ם תּ֝וֹרָתִ֗י אַֽל־תַּעֲזֹֽבוּ׃ | δῶρον γὰρ ἀγαθὸν δωροῦμαι ὑμῖν τὸν ἐμὸν νόμον μὴ ἐγκαταλίπητε | Donum bonum tribuam vobis : legem meam ne derelinquatis. | ወአምጽኡ፡ በአእምሮ፡ ሕሊና፡ እስመ፡ ሠናየ፡ ጸጋ፡ እጼግወክሙ፡ ወሕገገ፡ ዚአየ፡ ኢትኅድጉ። | 因我所給你們的是好教訓； 不可離棄我的法則 。 |
|---|
| 4:3 | כִּֽי־בֵ֭ן הָיִ֣יתִי לְאָבִ֑י רַ֥ךְ וְ֝יָחִ֗יד לִפְנֵ֥י אִמִּֽי׃ | υἱὸς γὰρ ἐγενόμην κἀγὼ πατρὶ ὑπήκοος καὶ ἀγαπώμενος ἐν προσώπῳ μητρός | Nam et ego filius fui patris mei, tenellus et unigenitus coram matre mea. | እስመ፡ ኮንኩ፡ አነሂ፡ ወልደ፡ ሰማዔ፡ አብ፡ ወእትፈቀር፡ በገጸ፡ እምየ። | 我在父親面前為孝子， 在母親眼中為獨一的嬌兒。 |
|---|
| 4:4 | וַיֹּרֵ֗נִי וַיֹּ֥אמֶר לִ֗י יִֽתְמׇךְ־דְּבָרַ֥י לִבֶּ֑ךָ שְׁמֹ֖ר מִצְוֺתַ֣י וֶחְיֵֽה׃ | οἳ ἔλεγον καὶ ἐδίδασκόν με ἐρειδέτω ὁ ἡμέτερος λόγος εἰς σὴν καρδίαν | Et docebat me, atque dicebat : Suscipiat verba mea cor tuum ; custodi praecepta mea, et vives. | እንዘ፡ ይሜህሩኒ፡ ወይብሉኒ፡ ይባእ፡ ቃለ፡ ዚአነ፡ ውስተ፡ ልብከ፡ ዕቀብ፡ ትእዛዛቲነ። | 父親教訓我說：你心要存記我的言語， 遵守我的命令，便得存活。 |
|---|
| 4:5 | קְנֵ֣ה חׇ֭כְמָה קְנֵ֣ה בִינָ֑ה אַל־תִּשְׁכַּ֥ח וְאַל־תֵּ֝֗ט מֵאִמְרֵי־פִֽי׃ | φύλασσε ἐντολάς μὴ ἐπιλάθῃ μηδὲ παρίδῃς ῥῆσιν ἐμοῦ στόματος | Posside sapientiam, posside prudentiam : ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. | ወኢትርሳዕ፡ ወኢትትሀየይ፡ ንባበ፡ አፉነ፡ ወኢትኅድጋ። | 要得智慧，要得聰明，不可忘記， 也不可偏離我口中的言語。 |
|---|
| 4:6 | אַל־תַּעַזְבֶ֥הָ וְתִשְׁמְרֶ֑ךָּ אֱהָבֶ֥הָ וְתִצְּרֶֽךָּ׃ | μηδὲ ἐγκαταλίπῃς αὐτήν καὶ ἀνθέξεταί σου ἐράσθητι αὐτῆς καὶ τηρήσει σε | Ne dimittas eam, et custodiet te : dilige eam, et conservabit te. | ወአጥሪ፡ አእምሮ፡ ወትትዌከፈከ፡ አፍቅራ። | 不可離棄智慧，智慧就護衛你； 要愛她，她就保守你。 |
|---|
| 4:7 | רֵאשִׁ֣ית חׇ֭כְמָה קְנֵ֣ה חׇכְמָ֑ה וּבְכׇל־קִ֝נְיָנְךָ֗ קְנֵ֣ה בִינָֽה׃ | — | Principium sapientiae : posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam. | ወተዓቅበከ፡ ዑዳ፡ ወታሌዕለከ። | 智慧為首； 所以，要得智慧。 在你一切所得之內必得聰明 。 |
|---|
| 4:8 | סַלְסְלֶ֥הָ וּֽתְרוֹמְמֶ֑ךָּ תְּ֝כַבֵּ֗דְךָ כִּ֣י תְחַבְּקֶֽנָּה׃ | περιχαράκωσον αὐτήν καὶ ὑψώσει σε τίμησον αὐτήν ἵνα σε περιλάβῃ | Arripe illam, et exaltabit te ; glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus. | ስማዕ፡ ወልድየ፡ ወተወከፍ፡ ንባበ፡ ዚአየ፡ ከመ፡ ይብዝኀ፡ ዓመታተ፡ ሕይወትከ፡ ወከመ፡ ይኩን፡ ፍናወ፡ ሕይወትከ፡ ብዙኀ። | 高舉智慧，她就使你高升； 懷抱智慧，她就使你尊榮。 |
|---|
| 4:9 | תִּתֵּ֣ן לְ֭רֹאשְׁךָ לִוְיַת־חֵ֑ן עֲטֶ֖רֶת תִּפְאֶ֣רֶת תְּמַגְּנֶֽךָּ׃ | ἵνα δῷ τῇ σῇ κεφαλῇ στέφανον χαρίτων στεφάνῳ δὲ τρυφῆς ὑπερασπίσῃ σου | Dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te. | እስመ፡ ፍኖተ፡ ጥበብ፡ አሜህረከ፡ ወአፀንዓከ፡ ዲበ፡ መንኰራኵ፡ ርቱዕ። | 她必將華冠加在你頭上， 把榮冕交給你。 |
|---|
| 4:10 | שְׁמַ֣ע בְּ֭נִי וְקַ֣ח אֲמָרָ֑י וְיִרְבּ֥וּ לְ֝ךָ֗ שְׁנ֣וֹת חַיִּֽים׃ | ἄκουε υἱέ καὶ δέξαι ἐμοὺς λόγους καὶ πληθυνθήσεται ἔτη ζωῆς σου ἵνα σοι γένωνται πολλαὶ ὁδοὶ βίου | Audi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitae. | እመሂ፡ ተሐውር፡ ኢይትዐፀው፡ አሠርከ፡ ወእመሂ፡ ሮፅከ፡ ኢትደክም፡ ወተወክፎ፡ ቃለ፡ ዚአየ፡ ኢትኅድግ። | 我兒，你要聽受我的言語， 就必延年益壽。 |
|---|
| 4:11 | בְּדֶ֣רֶךְ חׇ֭כְמָה הֹרֵיתִ֑יךָ הִ֝דְרַכְתִּ֗יךָ בְּמַעְגְּלֵי־יֹֽשֶׁר׃ | ὁδοὺς γὰρ σοφίας διδάσκω σε ἐμβιβάζω δέ σε τροχιαῖς ὀρθαῖς | Viam sapientiae monstrabo tibi ; ducam te per semitas aequitatis : | ዕቀባ፡ ለርእስከ፡ ወኢትኀድጋ፡ ለሕይወትከ። | 我已指教你走智慧的道， 引導你行正直的路。 |
|---|
| 4:12 | בְּֽ֭לֶכְתְּךָ לֹא־יֵצַ֣ר צַעֲדֶ֑ךָ וְאִם־תָּ֝ר֗וּץ לֹ֣א תִכָּשֵֽׁל׃ | ἐὰν γὰρ πορεύῃ οὐ συγκλεισθήσεταί σου τὰ διαβήματα ἐὰν δὲ τρέχῃς οὐ κοπιάσεις | quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. | ፍኖተ፡ ረሲዓን፡ ኢትኪድ፡ ወኢትቅናእ፡ በፍናወ፡ ኃጥአን፡ ወመካነ፡ እንተ፡ ኀበ፡ ግእዙ፡ ኢትሑር፡ ህየ፡ ተገኀሥ፡ እምኔሆሙ፡ ወተመየጥ። | 你行走，腳步必不致狹窄； 你奔跑，也不致跌倒。 |
|---|
| 4:13 | הַחֲזֵ֣ק בַּמּוּסָ֣ר אַל־תֶּ֑רֶף נִ֝צְּרֶ֗הָ כִּי־הִ֥יא חַיֶּֽיךָ׃ | ἐπιλαβοῦ ἐμῆς παιδείας μὴ ἀφῇς ἀλλὰ φύλαξον αὐτὴν σεαυτῷ εἰς ζωήν σου | Tene disciplinam, ne dimittas eam ; custodi illam, quia ipsa est vita tua. | እስመ፡ ኢይነውሙ፡ እመ፡ ኢገብሩ፡ አኩየ፡ ተመሥጠ፡ ንዋም፡ እምአዕይንቲሆሙ። | 要持定訓誨，不可放鬆； 必當謹守，因為它是你的生命。 |
|---|
| 4:14 | בְּאֹ֣רַח רְ֭שָׁעִים אַל־תָּבֹ֑א וְאַל־תְּ֝אַשֵּׁ֗ר בְּדֶ֣רֶךְ רָעִֽים׃ | ὁδοὺς ἀσεβῶν μὴ ἐπέλθῃς μηδὲ ζηλώσῃς ὁδοὺς παρανόμων | Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. | ወኢይነውሙ፡ እመ፡ ኢደወዩ፡ እለ፡ ይበልዑ፡ ወብልዐ፡ ኃጢአት፡ ወበወይነ፡ ዓመፃ፡ ይሰክሩ። | 不可行惡人的路； 不要走壞人的道。 |
|---|
| 4:15 | פְּרָעֵ֥הוּ אַל־תַּעֲבׇר־בּ֑וֹ שְׂטֵ֖ה מֵעָלָ֣יו וַעֲבֹֽר׃ | ἐν ᾧ ἂν τόπῳ στρατοπεδεύσωσιν μὴ ἐπέλθῃς ἐκεῖ ἔκκλινον δὲ ἀπ’ αὐτῶν καὶ παράλλαξον | Fuge ab ea, nec transeas per illam ; declina, et desere eam. | ወፍኖተ፡ ጻድቃንሰ፡ ከመ፡ ብርሃን፡ ይበርህ፡ የሐውሩ፡ ወያበርሁ፡ እስከ፡ ሶበ፡ ታረትዕ፡ ዕለት። | 要躲避，不可經過； 要轉身而去。 |
|---|
| 4:16 | כִּ֤י לֹ֣א יִֽ֭שְׁנוּ אִם־לֹ֣א יָרֵ֑עוּ וְֽנִגְזְלָ֥ה שְׁ֝נָתָ֗ם אִם־לֹ֥א (יכשולו) [יַכְשִֽׁילוּ]׃ | οὐ γὰρ μὴ ὑπνώσωσιν ἐὰν μὴ κακοποιήσωσιν ἀφῄρηται ὁ ὕπνος αὐτῶν καὶ οὐ κοιμῶνται | Non enim dormiunt nisi malefecerint, et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. | ወፍኖተ፡ ኃጥንሰ፡ ጽልመት፡ ወኢየአምሩ፡ ከመ፡ ይትዓቀፉ። | 這等人若不行惡，不得睡覺； 不使人跌倒，睡臥不安； |
|---|
| 4:17 | כִּ֣י לָ֭חֲמוּ לֶ֣חֶם רֶ֑שַׁע וְיֵ֖ין חֲמָסִ֣ים יִשְׁתּֽוּ׃ | οἵδε γὰρ σιτοῦνται σῖτα ἀσεβείας οἴνῳ δὲ παρανόμῳ μεθύσκονται | Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. | ወልድየ፡ ንባበ፡ ዚአየ፡ ነፅር፡ ወቃለ፡ ዚአየ፡ ያጽምእ፡ ዕዝንከ፡ ከመ፡ ኢይንጽፋ፡ ዓዘቃቲከ። | 因為他們以奸惡吃餅， 以強暴喝酒。 |
|---|
| 4:18 | וְאֹ֣רַח צַ֭דִּיקִים כְּא֣וֹר נֹ֑גַהּ הוֹלֵ֥ךְ וָ֝א֗וֹר עַד־נְכ֥וֹן הַיּֽוֹם׃ | αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν δικαίων ὁμοίως φωτὶ λάμπουσιν προπορεύονται καὶ φωτίζουσιν ἕως κατορθώσῃ ἡ ἡμέρα | Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. | ዕቀቦን፡ ውስተ፡ ልበከ፡ እስመ፡ ሕይወት፡ ውእቶን፡ ለእለ፡ ይረክብዎን፡ ወለኵሉ፡ ዘሥጋ። | 但義人的路好像黎明的光， 越照越明，直到日午。 |
|---|
| 4:19 | דֶּ֣רֶךְ רְ֭שָׁעִים כָּאֲפֵלָ֑ה לֹ֥א יָ֝דְע֗וּ בַּמֶּ֥ה יִכָּשֵֽׁלוּ׃ {פ} | αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν ἀσεβῶν σκοτειναί οὐκ οἴδασιν πῶς προσκόπτουσιν | Via impiorum tenebrosa ; nesciunt ubi corruant. | ወበኵሉ፡ ተዓቅቦ፡ ዕቀብ፡ ልበከ፡ እምዝንቱ፡ ፍኖት፡ እስመ፡ ውእቱ፡ ነቅዐ፡ ሕይወት። | 惡人的道好像幽暗， 自己不知因甚麼跌倒。 |
|---|
| 4:20 | בְּ֭נִי לִדְבָרַ֣י הַקְשִׁ֑יבָה לַ֝אֲמָרַ֗י הַט־אׇזְנֶֽךָ׃ | υἱέ ἐμῇ ῥήσει πρόσεχε τοῖς δὲ ἐμοῖς λόγοις παράβαλε σὸν οὖς | Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. | ወእርኅቅ፡ እምኔከ፡ አፈ፡ እኩየ፡ ወከናፍረ፡ ዓመፃ፡ አንኅአርኅቆ፡ እምኔከ። | 我兒，要留心聽我的言詞， 側耳聽我的話語， |
|---|
| 4:21 | אַל־יַלִּ֥יזוּ מֵעֵינֶ֑יךָ שׇׁ֝מְרֵ֗ם בְּת֣וֹךְ לְבָבֶֽךָ׃ | ὅπως μὴ ἐκλίπωσίν σε αἱ πηγαί σου φύλασσε αὐτὰς ἐν σῇ καρδίᾳ | Ne recedant ab oculis tuis : custodi ea in medio cordis tui : | ወዕይንቲከኒ፡ ርቱዐ፡ ይርአያ፡ ወቀራንብቲከ፡ ይቅጽባ፡ ጽድቀ። | 都不可離你的眼目， 要存記在你心中。 |
|---|
| 4:22 | כִּֽי־חַיִּ֣ים הֵ֭ם לְמֹצְאֵיהֶ֑ם וּֽלְכׇל־בְּשָׂר֥וֹ מַרְפֵּֽא׃ | ζωὴ γάρ ἐστιν τοῖς εὑρίσκουσιν αὐτὰς καὶ πάσῃ σαρκὶ ἴασις | vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni sanitas. | ርቱዐ፡ መንኰራኵረ፡ ግበር፡ ለእገሪከ፡ ወፍናዊከ፡ አርትዕ። | 因為得着它的，就得了生命， 又得了醫全體的良藥。 |
|---|
| 4:23 | מִֽכׇּל־מִ֭שְׁמָר נְצֹ֣ר לִבֶּ֑ךָ כִּֽי־מִ֝מֶּ֗נּוּ תּוֹצְא֥וֹת חַיִּֽים׃ | πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν ἐκ γὰρ τούτων ἔξοδοι ζωῆς | Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit. | ወኢትትገኀሥ፡ ኢ፡ ለየማን፡ ወኢ፡ ለጸጋም፡ አግኅሥ፡ እገሪከ፡ እምፎኖት፡ እኪት፡ እስመ፡ ፍናወ፡ ዘየማን፡ ያፈቅር፡ እግዚአብሔር። | 你要保守你心，勝過保守一切 ， 因為一生的果效是由心發出。 |
|---|
| 4:24 | הָסֵ֣ר מִ֭מְּךָ עִקְּשׁ֣וּת פֶּ֑ה וּלְז֥וּת שְׂ֝פָתַ֗יִם הַרְחֵ֥ק מִמֶּֽךָּ׃ | περίελε σεαυτοῦ σκολιὸν στόμα καὶ ἄδικα χείλη μακρὰν ἀπὸ σοῦ ἄπωσαι | Remove a te os pravum, et detrahentia labia sint procul a te. | ጣዋያት፡ እማንቱ፡ እለ፡ በጸጋም፡ ወውእቱ፡ ርቱዐ፡ መንኰራኵረ፡ ይገብር፡ ለእገሪከ፡ ወሑረትከኒ፡ በሰላም፡ ያሤኒ። | 你要除掉邪僻的口， 棄絕乖謬的嘴。 |
|---|
| 4:25 | עֵ֭ינֶיךָ לְנֹ֣כַח יַבִּ֑יטוּ וְ֝עַפְעַפֶּ֗יךָ יַיְשִׁ֥רוּ נֶגְדֶּֽךָ׃ | οἱ ὀφθαλμοί σου ὀρθὰ βλεπέτωσαν τὰ δὲ βλέφαρά σου νευέτω δίκαια | Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. | — | 你的眼目要向前正看； 你的眼睛 當向前直觀。 |
|---|
| 4:26 | פַּ֭לֵּס מַעְגַּ֣ל רַגְלֶ֑ךָ וְֽכׇל־דְּרָכֶ֥יךָ יִכֹּֽנוּ׃ | ὀρθὰς τροχιὰς ποίει σοῖς ποσὶν καὶ τὰς ὁδούς σου κατεύθυνε | Dirige semitam pedibus tuis, et omnes viae tuae stabilientur. | — | 要修平你腳下的路， 堅定你一切的道。 |
|---|
| 4:27 | אַֽל־תֵּט־יָמִ֥ין וּשְׂמֹ֑אול הָסֵ֖ר רַגְלְךָ֣ מֵרָֽע׃ {פ} | μὴ ἐκκλίνῃς εἰς τὰ δεξιὰ μηδὲ εἰς τὰ ἀριστερά ἀπόστρεψον δὲ σὸν πόδα ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς ὁδοὺς γὰρ τὰς ἐκ δεξιῶν οἶδεν ὁ θεός διεστραμμέναι δέ εἰσιν αἱ ἐξ ἀριστερῶν αὐτὸς δὲ ὀρθὰς ποιήσει τὰς τροχιάς σου τὰς δὲ πορείας σου ἐν εἰρήνῃ προάξει | Ne declines ad dexteram neque ad sinistram ; averte pedem tuum a malo : vias enim quae a dextris sunt novit Dominus : perversae vero sunt quae a sinistris sunt. Ipse autem rectos faciet cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. | — | 不可偏向左右； 要使你的腳離開邪惡。 |
|---|