| 21:1 | τέκνον ἥμαρτες μὴ προσθῇς μηκέτι καὶ περὶ τῶν προτέρων σου δεήθητι | Fili, peccasti, non adjicias iterum : sed et de pristinis deprecare, ut tibi dimittantur. | ወልድየ፡ ለእመቦ፡ ዘአበስከ፡(ወተስሕትከ፡)፡ ኢትድግም፡ ዑቅ፡ እንከ፡ ወተጋነይ፡ እንበይነ፡ ዘቅድም፡ ጌጋይከ። | 孩子啊，你犯了罪嗎？不要再犯，並要為你從前的罪祈求。 |
|---|
| 21:2 | ὡς ἀπὸ προσώπου ὄφεως φεῦγε ἀπὸ ἁμαρτίας ἐὰν γὰρ προσέλθῃς δήξεταί σε ὀδόντες λέοντος οἱ ὀδόντες αὐτῆς ἀναιροῦντες ψυχὰς ἀνθρώπων | Quasi a facie colubri fuge peccata : et si accesseris ad illa, suscipient te. | ወከመ፡ ዘይጐይይ፡ እምአርዌ፡ እኩይ፡ ከማሁ፡ ጕየይ፡ እምኀጢአት፡ ወእመሰ፡ አድምዐተከ፡ ኢታወጽአከ፡ ከመ፡ ስነነ፡ ዐንበሳ፡ ስነኒሃ፡ ወታኀልቅ፡ ነፍሰ፡ እጓለ፡ እመሕያው። | 要逃避罪惡，如同逃避蛇面；你若就近它，它必咬你；它的牙如獅子的牙，能殺滅人的性命。 |
|---|
| 21:3 | ὡς ῥομφαία δίστομος πᾶσα ἀνομία τῇ πληγῇ αὐτῆς οὐκ ἔστιν ἴασις | Dentes leonis dentes ejus, interficientes animas hominum. | ከመ፡ መላጼ፡ በሊኅ፡ ዘክልኤ፡ አፉሁ፡ ከማሁ፡ ኵሉ፡ ኀጢአት፡ ወኀበኒ፡ አቊሰለት፡ አልባቲ፡ ፈውስ፡ ቊስላ። | 一切不法之事都像兩刃的刀，它所造成的傷無從醫治。 |
|---|
| 21:4 | καταπληγμὸς καὶ ὕβρις ἐρημώσουσιν πλοῦτον οὕτως οἶκος ὑπερηφάνου ἐρημωθήσεται | Quasi rhomphæa bis acuta omnis iniquitas : plagæ illius non est sanitas. | ትዝኅርት፡(ወምክሕ፡)፡ ወትዕቢት፡ ያማስኖ፡ ለባዕል፡ ከማሁ፡ ይማስን፡ ቤቶሙ፡ ለዕቡያን። | 恐嚇與暴行必使財富化為烏有，照樣，狂傲人的家也必荒涼。 |
|---|
| 21:5 | δέησις πτωχοῦ ἐκ στόματος ἕως ὠτίων αὐτοῦ καὶ τὸ κρίμα αὐτοῦ κατὰ σπουδὴν ἔρχεται | Objurgatio et injuriæ annullabunt substantiam, et domus quæ nimis locuples est annullabitur superbia : sic substantia superbi eradicabitur. | ሶበ፡ ይስእል፡ ነዳይ፡ ያበቁ፡ እስከ፡ እዘኒሁ፡ ወገዓሩኒ፡ ፍጡነ፡ ይበጽሕ። | 窮人口中的祈求達到主的耳中，他所受的伸冤也必迅速臨到。 |
|---|
| 21:6 | μισῶν ἐλεγμὸν ἐν ἴχνει ἁμαρτωλοῦ καὶ ὁ φοβούμενος κύριον ἐπιστρέψει ἐν καρδίᾳ | Deprecatio pauperis ex ore usque ad aures ejus perveniet, et judicium festinato adveniet illi. | ዘይጸልእ፡ ተግሣጸ፡ ተለዎሙ፡ ለኃጥኣን፡ ወዘሰ፡ ይፈርህ፡ እግዚአብሔር፡ እምከመ፡ ገሠጽዎ፡ ይመይጥ፡ ልቦ። | 厭惡責備的人行在罪人的路上，敬畏主的人卻必心裡回轉。 |
|---|
| 21:7 | γνωστὸς μακρόθεν ὁ δυνατὸς ἐν γλώσσῃ ὁ δὲ νοήμων οἶδεν ἐν τῷ ὀλισθάνειν αὐτόν | Qui odit correptionem vestigium est peccatoris, et qui timet Deum convertetur ad cor suum. | ይትዐወቅ፡ እምርሑቅ፡ ዘይክል፡ ነቢበ፡ ወለጠቢብሰ፡ ይትዐወቆ፡ ዘተስሕቶ። | 口才便給的人遠近皆知，有見識的人卻知道何時當謹慎自己的失足。 |
|---|
| 21:8 | ὁ οἰκοδομῶν τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐν χρήμασιν ἀλλοτρίοις ὡς συνάγων αὐτοῦ τοὺς λίθους εἰς χειμῶνα | Notus a longe potens lingua audaci, et sensatus scit labi se ab ipso. | ዘየሐንጽ፡ ቤቶ፡ በንዋየ፡ ልቃሕ፡ ከመ፡ ንድቀ፡ ክረምት፡ ሕንጻሁ። | 用別人錢財建造房屋的人，如同積聚石頭預備自己的墳墓。 |
|---|
| 21:9 | στιππύον συνηγμένον συναγωγὴ ἀνόμων καὶ ἡ συντέλεια αὐτῶν φλὸξ πυρός | Qui ædificat domum suam impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos in hieme. | ከመ፡ ከምረ፡ ሐሠር፡ ከማሁ፡ ማኅበሮሙ፡ ለኃጥኣን፡ ወደኃሪቶሙ፡ ለነደ፡ እሳት፡ ይከውኑ። | 不法之徒的聚集如同纏在一起的麻屑，他們的結局乃是火焰。 |
|---|
| 21:10 | ὁδὸς ἁμαρτωλῶν ὡμαλισμένη ἐκ λίθων καὶ ἐπ’ ἐσχάτων αὐτῆς βόθρος ᾅδου | Stupa collecta synagoga peccantium, et consummatio illorum flamma ignis. | መብእስ፡ እበኒሃ፡ ለፍኖተ፡ ኃጥኣን፡ ወጸድፍ፡ ሙፃእታ። | 罪人的道路用石頭鋪得平坦，其盡頭卻是陰間的深坑。 |
|---|
| 21:11 | ὁ φυλάσσων νόμον κατακρατεῖ τοῦ ἐννοήματος αὐτοῦ καὶ συντέλεια τοῦ φόβου κυρίου σοφία | Via peccatorum complanata lapidibus : et in fine illorum inferi, et tenebræ, et pœnæ. | ዘአጽንዐ፡ ልቦ፡ የዐቅብ፡ ሕገ፡ እግዚአብሔር፡ ወደኃሪሃ፡ ለፍርሀተ፡ እግዚአብሔር፡ ጥበበ። | 遵守律法的人能掌握律法的本意，敬畏主的盡頭就是智慧。 |
|---|
| 21:12 | οὐ παιδευθήσεται ὃς οὐκ ἔστιν πανοῦργος ἔστιν δὲ πανουργία πληθύνουσα πικρίαν | Qui custodit justitiam, continebit sensum ejus. | ወኢይጠብብ፡ ዘኢተመ[የነ]፤ሀለወ፡ ዘይትሜ[የን]፤ወይትዌሰኮ፡ ኀሳሩ። | 不精明的人不能受教，但也有一種精明使苦毒增多。 |
|---|
| 21:13 | γνῶσις σοφοῦ ὡς κατακλυσμὸς πληθυνθήσεται καὶ ἡ βουλὴ αὐτοῦ ὡς πηγὴ ζωῆς | Consummatio timoris Dei, sapientia et sensus. | ኅሊናሁ፡ ለጠቢብ፡ ብዙኅ፡ ከመ፡ ማየ፡ አይኅ፡ ወምክሩኒ፡ ይነቅዕ፡ ከመ፡ ማየ፡ ሕይወት። | 智慧人的知識必如洪水漲溢，他的謀略如同生命的泉源。 |
|---|
| 21:14 | ἔγκατα μωροῦ ὡς ἀγγεῖον συντετριμμένον καὶ πᾶσαν γνῶσιν οὐ κρατήσει | Non erudietur qui non est sapiens in bono. | ልቡ፡ ለአብድ፡ ከመ፡ ጻሕብ፡ ስቁር፡ ወኢይክል፡ ዐቂበ፡ ኵሎ፡ ነገረ፡ ዘሰምዐ። | 愚人的內裡如同破裂的器皿，必不能存留任何知識。 |
|---|
| 21:15 | λόγον σοφὸν ἐὰν ἀκούσῃ ἐπιστήμων αἰνέσει αὐτὸν καὶ ἐπ’ αὐτὸν προσθήσει ἤκουσεν ὁ σπαταλῶν καὶ ἀπήρεσεν αὐτῷ καὶ ἀπέστρεψεν αὐτὸν ὀπίσω τοῦ νώτου αὐτοῦ | Est autem sapientia quæ abundat in malo, et non est sensus ubi est amaritudo. | ነገረ፡ ጠቢብ፡ እምከመ፡ ሰምዐ፡ ለባዊ፡ ይንእዶ፡ ወይዌስክ፡ ዓዲ፡ በዲቤሁ፡ ወእኩይሰ፡ ልብ፡ እምከመ፡ ሰምዖ፡ ይቀይእ፡ ወያገብኦ፡ ድኅረ፡ ዘባኑ። | 有見識的人聽見智慧之言，便稱讚它，並有所增益；放縱的人聽了卻不喜悅，便把它丟在背後。 |
|---|
| 21:16 | ἐξήγησις μωροῦ ὡς ἐν ὁδῷ φορτίον ἐπὶ δὲ χείλους συνετοῦ εὑρεθήσεται χάρις | Scientia sapientis tamquam inundatio abundabit, et consilium illius sicut fons vitæ permanet. | ነገሩ፡ ለአብድ፡ ከመ፡ ጾር፡(ክቡድ፡)፡ በውስተ፡ ፍኖት፡(ርሑቅ)፤ወሠናይ፡ ሞገሶን፡ ለከናፍረ፡ ጠቢብ። | 愚人的言談如同路上的重擔，智慧人的嘴脣卻顯出恩惠。 |
|---|
| 21:17 | στόμα φρονίμου ζητηθήσεται ἐν ἐκκλησίᾳ καὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ διανοηθήσονται ἐν καρδίᾳ | Cor fatui quasi vas confractum, et omnem sapientiam non tenebit. | ቃለ፡ ጠቢብ፡ ይሰማዕ፡ በውስተ፡ እንግልጋ፡ ወነገሩሂ፡ ይበውእ፡ ውስተ፡ ልብ። | 明智人的口在會眾中為人所求，眾人也必把他的話放在心裡思想。 |
|---|
| 21:18 | ὡς οἶκος ἠφανισμένος οὕτως μωρῷ σοφία καὶ γνῶσις ἀσυνέτου ἀδιεξέταστοι λόγοι | Verbum sapiens quodcumque audierit scius, laudabit, et ad se adjiciet : audivit luxuriosus, et displicebit illi, et projiciet illud post dorsum suum. | ከመ፡ ቤተ፡ መዝብር፡ ከማሁ፡ ጥበብ፡ በኀበ፡ አብዳን፡ ወምክሩሰ፡ ለአብድ፡ ዘኢይትፈቀድ፡ ነገረ። | 如同毀壞的房屋，智慧對愚人也是如此；無知者的知識不過是無意義的言語。 |
|---|
| 21:19 | πέδαι ἐν ποσὶν ἀνοήτου παιδεία καὶ ὡς χειροπέδαι ἐπὶ χειρὸς δεξιᾶς | Narratio fatui quasi sarcina in via : nam in labiis sensati invenietur gratia. | ከመ፡ እግር፡ ሙቁሕ፡ ከማሁ፡ ት[ም]ህርቶሙ፡ ለአብዳን፡ ወከመ፡ ዘእሱር፡ እዴሁ፡ ዘየማን፡(ከማሁ፡ ፅቡስ፡ ልቡ፡ ለአብድ። ) | 訓誨對無知的人如同腳上的鐐銬，又如右手上的手銬。 |
|---|
| 21:20 | μωρὸς ἐν γέλωτι ἀνυψοῖ φωνὴν αὐτοῦ ἀνὴρ δὲ πανοῦργος μόλις ἡσυχῇ μειδιάσει | Os prudentis quæritur in ecclesia, et verba illius cogitabunt in cordibus suis. | ሶበ፡ ይሥሕቅ፡ አብድ፡ ያዐቢ፡ ቃሎ፡ ወጠቢብሰ፡ እምዕጹብ፡ ያክሞስስ፡ ከናፍሪሁ። | 愚人縱聲大笑，精明的人卻只是悄然微笑。 |
|---|
| 21:21 | ὡς κόσμος χρυσοῦς φρονίμῳ παιδεία καὶ ὡς χλιδὼν ἐπὶ βραχίονι δεξιῷ | Tamquam domus exterminata, sic fatuo sapientia : et scientia insensati inenarrabilia verba. | ከመ፡ ሰርጎ፡ ወርቅ፡ ከማሁ፡ ጥበብ፡ በኀበ፡ ለባዊ፡ ወከመ፡ ድጕልማ፡ ውስተ፡ እደ፡ የማን። | 訓誨對明智人如同金的裝飾，又如右臂上的鐲子。 |
|---|
| 21:22 | ποὺς μωροῦ ταχὺς εἰς οἰκίαν ἄνθρωπος δὲ πολύπειρος αἰσχυνθήσεται ἀπὸ προσώπου | Compedes in pedibus, stulto doctrina : et quasi vincula manuum super manum dextram. | እግሩ፡ ለአብድ፡ ፍጡነ፡ ትገብእ፡ ውስተ፡ ቤት፡ ወብእሲሰ፡ ዘበኵሉ፡ ተጐድአ፡ የኀፍር፡ ገጾ። | 愚人的腳貿然踏入別人的家，閱歷豐富的人卻以此為羞。 |
|---|
| 21:23 | ἄφρων ἀπὸ θύρας παρακύπτει εἰς οἰκίαν ἀνὴρ δὲ πεπαιδευμένος ἔξω στήσεται | Fatuus in risu exaltat vocem suam : vir autem sapiens vix tacite ridebit. | ወአብድሰ፡ እምኆኅት፡ ይሔውጽ፡ ቤተ፡ ባዕድ፡ ወብእሲሰ፡ ጠቢብ፡ አፍአ፡ ይቀውም። | 愚妄人從門口窺探別人的家，受過教導的人卻站在門外。 |
|---|
| 21:24 | ἀπαιδευσία ἀνθρώπου ἀκροᾶσθαι παρὰ θύραν ὁ δὲ φρόνιμος βαρυνθήσεται ἀτιμίᾳ | Ornamentum aureum prudenti doctrina, et quasi brachiale in brachio dextro. | እበዲሁ፡ ለሰብእ፡ እምአፍአ፡ ትስማዕ፡ ወበኀበ፡ ጠቢብሰ፡ ዕጹብ፡ አስተሐቅሮ። | 在門口偷聽是人缺乏教養的表現，明智人卻以這羞辱為苦。 |
|---|
| 21:25 | χείλη ἀλλοτρίων ἐν τούτοις διηγήσονται λόγοι δὲ φρονίμων ἐν ζυγῷ σταθήσονται | Pes fatui facilis in domum proximi : et homo peritus confundetur a persona potentis. | ወበኀበ፡ ነኪር፡ ዕጹብ፡ ዝነገር፡ ቃሎሙ፡ ለጠቢባን፡ ድሉት፡ በመዳልው። | 外人的嘴脣只談論這些事，明智人的言語卻要放在天平上稱量。 |
|---|
| 21:26 | ἐν στόματι μωρῶν ἡ καρδία αὐτῶν καρδία δὲ σοφῶν στόμα αὐτῶν | Stultus a fenestra respiciet in domum : vir autem eruditus foris stabit. | ወለአብዳንሰ፡ ውስተ፡ አፉሆሙ፡ ልቦሙ፡ ወምክሮሙ፡ ለጠቢባን፡ ቃለ፡ አፉሆሙ። | 愚人的心在他口中，智慧人的口卻在他心中。 |
|---|
| 21:27 | ἐν τῷ καταρᾶσθαι ἀσεβῆ τὸν σατανᾶν αὐτὸς καταρᾶται τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν | Stultitia hominis auscultare per ostium : et prudens gravabitur contumelia. | ሶበ፡ ይረግሞ፡ ኃጥእ፡ ለጋኔን፡ ለሊሁ፡ ነፍሰ፡ እንቲአሁ፡ ይረግም። | 不敬虔的人咒詛撒但時，其實是在咒詛自己的心靈。 |
|---|
| 21:28 | μολύνει τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ὁ ψιθυρίζων καὶ ἐν παροικήσει μισηθήσεται | Labia imprudentium stulta narrabunt ; verba autem prudentium statera ponderabuntur. | ወዘየሐሚ፡ ለሊሁ፡ ነፍሶ፡ ይጌምን፡ ወያጸልእ፡ ርእሶ፡ በኀበ፡ ኀደረ። | 搬弄是非的人玷污自己的心靈，無論寄居何處都被人憎恨。 |
|---|