| 13:1 | בֵּ֣ן חָ֭כָם מ֣וּסַר אָ֑ב וְ֝לֵ֗ץ לֹא־שָׁמַ֥ע גְּעָרָֽה׃ | υἱὸς πανοῦργος ὑπήκοος πατρί υἱὸς δὲ ἀνήκοος ἐν ἀπωλείᾳ | Filius sapiens doctrina patris ; qui autem illusor est non audit cum arguitur. | ወልድ፡ ማእምር፡ ሰማዔ፡ አብ፡ ይከውን፡ ወወልድሰ፡ ዘኢይሰምዕ፡ ይከውን፡ ለኀጒል። | 智慧子聽父親的教訓； 褻慢人不聽責備。 |
|---|
| 13:2 | מִפְּרִ֣י פִי־אִ֭ישׁ יֹ֣אכַל ט֑וֹב וְנֶ֖פֶשׁ בֹּגְדִ֣ים חָמָֽס׃ | ἀπὸ καρπῶν δικαιοσύνης φάγεται ἀγαθός ψυχαὶ δὲ παρανόμων ὀλοῦνται ἄωροι | De fructu oris sui homo satiabitur bonis : anima autem praevaricatorum iniqua. | ወእምፍሬ፡ ጽድቁ፡ ይበልዕ፡ ኄር፡ ወነፍሰ፡ ዓማፅያንሰ፡ ይትኀጐል፡ ቆዖሙ። | 人因口所結的果子，必享美福； 奸詐人必遭強暴。 |
|---|
| 13:3 | נֹצֵ֣ר פִּ֭יו שֹׁמֵ֣ר נַפְשׁ֑וֹ פֹּשֵׂ֥ק שְׂ֝פָתָ֗יו מְחִתָּה־לֽוֹ׃ | ὃς φυλάσσει τὸ ἑαυτοῦ στόμα τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν ὁ δὲ προπετὴς χείλεσιν πτοήσει ἑαυτόν | Qui custodit os suum custodit animam suam ; qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. | ዘየዓቅብ፡ አፉሁ፡ ይትመኀፀና፡ ለነፍሱ፡ ወጒጒእሰ፡ በከናፍሪሁ፡ ያወድቅ፡ ርእሶ። | 謹守口的，得保生命； 大張嘴的，必致敗亡。 |
|---|
| 13:4 | מִתְאַוָּ֣ה וָ֭אַיִן נַפְשׁ֣וֹ עָצֵ֑ל וְנֶ֖פֶשׁ חָרֻצִ֣ים תְּדֻשָּֽׁן׃ | ἐν ἐπιθυμίαις ἐστὶν πᾶς ἀεργός χεῖρες δὲ ἀνδρείων ἐν ἐπιμελείᾳ | Vult et non vult piger ; anima autem operantium impinguabitur. | ኵሉ፡ ዘኢይትቀነይ፡ ውስተ፡ ፍትወት፡ ሀሎ፡ ወእዴሆሙ፡ ለኄራን፡ ያስተሐምም። | 懶惰人羨慕，卻無所得； 殷勤人必得豐裕。 |
|---|
| 13:5 | דְּבַר־שֶׁ֭קֶר יִשְׂנָ֣א צַדִּ֑יק וְ֝רָשָׁ֗ע יַבְאִ֥ישׁ וְיַחְפִּֽיר׃ | λόγον ἄδικον μισεῖ δίκαιος ἀσεβὴς δὲ αἰσχύνεται καὶ οὐχ ἕξει παρρησίαν | Verbum mendax justus detestabitur ; impius autem confundit, et confundetur. | ቃለ፡ ዓማፂ፡ ይጸልእ፡ ጽድቀ፡ ወረሲዕሰ፡ የኀፍር፡ ወኢይመጽእ፡ ገሃደ። | 義人恨惡謊言； 惡人有臭名，且致慚愧。 |
|---|
| 13:6 | צְ֭דָקָה תִּצֹּ֣ר תׇּם־דָּ֑רֶךְ וְ֝רִשְׁעָ֗ה תְּסַלֵּ֥ף חַטָּֽאת׃ | δικαιοσύνη φυλάσσει ἀκάκους τοὺς δὲ ἀσεβεῖς φαύλους ποιεῖ ἁμαρτία | Justitia custodit innocentis viam, impietas autem peccatorem supplantat. | ጽድቅ፡ ተዓቅቦሙ፡ ለየዋሃን፡ በፍኖት፡ ለረሲዓንሰ፡ እቡሰ፡ ይሬስዮሙ፡ ኃጢአት። | 行為正直的，有公義保守； 犯罪的，被邪惡傾覆。 |
|---|
| 13:7 | יֵ֣שׁ מִ֭תְעַשֵּׁר וְאֵ֣ין כֹּ֑ל מִ֝תְרוֹשֵׁ֗שׁ וְה֣וֹן רָֽב׃ | εἰσὶν οἱ πλουτίζοντες ἑαυτοὺς μηδὲν ἔχοντες καὶ εἰσὶν οἱ ταπεινοῦντες ἑαυτοὺς ἐν πολλῷ πλούτῳ | Est quasi dives, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis divitiis sit. | ቦ፡ እለ፡ ያሌዕሉ፡ ርእሶሙ፡ እንዘ፡ ምንትኒ፡ አልቦሙ፡ ወቦ፡ እለ፡ ያቴሕቱ፡ ርእሶሙ፡ እንዘ፡ ብዙኅ፡ ብዕሎሙ። | 假作富足的，卻一無所有； 裝作窮乏的，卻廣有財物。 |
|---|
| 13:8 | כֹּ֣פֶר נֶפֶשׁ־אִ֣ישׁ עׇשְׁר֑וֹ וְ֝רָ֗שׁ לֹא־שָׁמַ֥ע גְּעָרָֽה׃ | λύτρον ἀνδρὸς ψυχῆς ὁ ἴδιος πλοῦτος πτωχὸς δὲ οὐχ ὑφίσταται ἀπειλήν | Redemptio animae viri divitiae suae ; qui autem pauper est, increpationem non sustinet. | ቤዛ፡ ነፍሱ፡ ለብእሲ፡ ጥሪተ፡ ብዕሉ፡ ወነዳይሰ፡ ኢይትቃወም፡ መዓተ። | 人的資財是他生命的贖價； 窮乏人卻聽不見威嚇的話。 |
|---|
| 13:9 | אוֹר־צַדִּיקִ֥ים יִשְׂמָ֑ח וְנֵ֖ר רְשָׁעִ֣ים יִדְעָֽךְ׃ | φῶς δικαίοις διὰ παντός φῶς δὲ ἀσεβῶν σβέννυται ψυχαὶ δόλιαι πλανῶνται ἐν ἁμαρτίαις δίκαιοι δὲ οἰκτίρουσιν καὶ ἐλεῶσιν | Lux justorum laetificat : lucerna autem impiorum extinguetur. | ብርሃን፡ ለጻድቃን፡ በኵሉ፡ ጊዜ፡ ወብርሃነ፡ ረሲዓንሰ፡ ትጠፍእ። | 義人的光明亮 ； 惡人的燈要熄滅。 |
|---|
| 13:10 | רַק־בְּ֭זָדוֹן יִתֵּ֣ן מַצָּ֑ה וְאֶת־נ֖וֹעָצִ֣ים חׇכְמָֽה׃ | κακὸς μεθ’ ὕβρεως πράσσει κακά οἱ δὲ ἑαυτῶν ἐπιγνώμονες σοφοί | Inter superbos semper jurgia sunt ; qui autem agunt omnia cum consilio, reguntur sapientia. | ነፍሳተ፡ ሕቡላን፡ ይስሕታ፡ በኃጢአት፡ ወጻድቃንሰ፡ ይምሕሩ፡ ወይመጸውቱ። | 驕傲只啟爭競； 聽勸言的，卻有智慧。 |
|---|
| 13:11 | ה֭וֹן מֵהֶ֣בֶל יִמְעָ֑ט וְקֹבֵ֖ץ עַל־יָ֣ד יַרְבֶּֽה׃ | ὕπαρξις ἐπισπουδαζομένη μετὰ ἀνομίας ἐλάσσων γίνεται ὁ δὲ συνάγων ἑαυτῷ μετ’ εὐσεβείας πληθυνθήσεται δίκαιος οἰκτίρει καὶ κιχρᾷ | Substantia festinata minuetur ; quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. | እኩይ፡ ዘምስለ፡ ጽእለቱ፡ ይገብር፡ እኩየ፡ ወእለሰ፡ የአምሩ፡ ርእሶሙ፡ ጠቢባን፡ እሙንቱ። | 不勞而得之財必然消耗； 勤勞積蓄的，必見加增。 |
|---|
| 13:12 | תּוֹחֶ֣לֶת מְ֭מֻשָּׁכָה מַחֲלָה־לֵ֑ב וְעֵ֥ץ חַ֝יִּ֗ים תַּאֲוָ֥ה בָאָֽה׃ | κρείσσων ἐναρχόμενος βοηθῶν καρδίᾳ τοῦ ἐπαγγελλομένου καὶ εἰς ἐλπίδα ἄγοντος δένδρον γὰρ ζωῆς ἐπιθυμία ἀγαθή | Spes quae differtur affligit animam ; lignum vitae desiderium veniens. | አጥርዮ፡ ዘይጐጒእ፡ በኃጢአት፡ ውኁደ፡ ይከውን፡ በደኃሪቱ፡ ወዘሰ፡ ያሥተጋብእ፡ ለርእሱ፡ በጽድቅ፡ ይፈደፍድ፡ ሎቱ፡ ጻድቅኒ፡ ይምሕር፡ ወይሌቅሕ። | 所盼望的遲延未得，令人心憂； 所願意的臨到，卻是生命樹。 |
|---|
| 13:13 | בָּ֣ז לְ֭דָבָר יֵחָ֣בֶל ל֑וֹ וִירֵ֥א מִ֝צְוָ֗ה ה֣וּא יְשֻׁלָּֽם׃ | ὃς καταφρονεῖ πράγματος καταφρονηθήσεται ὑπ’ αὐτοῦ ὁ δὲ φοβούμενος ἐντολήν οὗτος ὑγιαίνει υἱῷ δολίῳ οὐδὲν ἔσται ἀγαθόν οἰκέτῃ δὲ σοφῷ εὔοδοι ἔσονται πράξεις καὶ κατευθυνθήσεται ἡ ὁδὸς αὐτοῦ | Qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat ; qui autem timet praeceptum, in pace versabitur. Animae dolosae errant in peccatis : justi autem misericordes sunt, et miserantur. | ይኄይስ፡ ዘይዌጥን፡ ይርዳእ፡ ነፍሶ፡ እምነ፡ ዘይብዕል፡ ወያጸንዕ፡ ለተስፋ። | 藐視訓言的，自取滅亡； 敬畏誡命的，必得善報。 |
|---|
| 13:14 | תּוֹרַ֣ת חָ֭כָם מְק֣וֹר חַיִּ֑ים לָ֝ס֗וּר מִמֹּ֥קְשֵׁי מָֽוֶת׃ | νόμος σοφοῦ πηγὴ ζωῆς ὁ δὲ ἄνους ὑπὸ παγίδος θανεῖται | Lex sapientis fons vitae, ut declinet a ruina mortis. | ዕፅ፡ ሕይወት፡ ይእቲ፡ ፍኖት፡ ሠናይት። | 智慧人的法則 是生命的泉源， 可以使人離開死亡的網羅。 |
|---|
| 13:15 | שֵֽׂכֶל־ט֭וֹב יִתֶּן־חֵ֑ן וְדֶ֖רֶךְ בֹּגְדִ֣ים אֵיתָֽן׃ | σύνεσις ἀγαθὴ δίδωσιν χάριν τὸ δὲ γνῶναι νόμον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς ὁδοὶ δὲ καταφρονούντων ἐν ἀπωλείᾳ | Doctrina bona dabit gratiam ; in itinere contemptorum vorago. | ዘያሰትት፡ ግብረ፡ እግዚአብሔር፡ ውእቱኒ፡ ያሰትቶ፡ ወዘሰ፡ ይፈርህ፡ ትእዛዞ፡ የሐዩ፡ ቦቱ። | 美好的聰明使人蒙恩； 奸詐人的道路崎嶇難行。 |
|---|
| 13:16 | כׇּל־עָ֭רוּם יַעֲשֶׂ֣ה בְדָ֑עַת וּ֝כְסִ֗יל יִפְרֹ֥שׂ אִוֶּֽלֶת׃ | πᾶς πανοῦργος πράσσει μετὰ γνώσεως ὁ δὲ ἄφρων ἐξεπέτασεν ἑαυτοῦ κακίαν | Astutus omnia agit cum consilio ; qui autem fatuus est aperit stultitiam. | ለወልድ፡ ሕቡል፡ አልቦቱ፡ ምንትኒ፡ ሠናይ፡ ለገብርሰ፡ ጠቢብ፡ ሠናየ፡ ይከውን፡ ምግባሩ፡ ወይረትዕ፡ ፍኖቱ። | 凡通達人都憑知識行事； 愚昧人張揚自己的愚昧。 |
|---|
| 13:17 | מַלְאָ֣ךְ רָ֭שָׁע יִפֹּ֣ל בְּרָ֑ע וְצִ֖יר אֱמוּנִ֣ים מַרְפֵּֽא׃ | βασιλεὺς θρασὺς ἐμπεσεῖται εἰς κακά ἄγγελος δὲ πιστὸς ῥύσεται αὐτόν | Nuntius impii cadet in malum ; legatus autem fidelis, sanitas. | ሕገ፡ ጠቢብ፡ ነቅዐ፡ ሕይወት፡ ወዘእንበለ፡ ልብሰ፡ በአበሳ፡ ይመውት። | 奸惡的使者必陷在禍患裏； 忠信的使臣乃醫人的良藥。 |
|---|
| 13:18 | רֵ֣ישׁ וְ֭קָלוֹן פּוֹרֵ֣עַ מוּסָ֑ר וְשֹׁמֵ֖ר תּוֹכַ֣חַת יְכֻבָּֽד׃ | πενίαν καὶ ἀτιμίαν ἀφαιρεῖται παιδεία ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους δοξασθήσεται | Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam ; qui autem acquiescit arguenti glorificabitur. | አእምሮ፡ ሠናይ፡ ይሁብ፡ ጥበበ፡ ወሞገሰ፡ ወፍናዊሆሙሰ፡ ለኀዩያን፡ ውስተ፡ ኀጒል። | 棄絕管教的，必致貧受辱； 領受責備的，必得尊榮。 |
|---|
| 13:19 | תַּאֲוָ֣ה נִ֭הְיָה תֶּעֱרַ֣ב לְנָ֑פֶשׁ וְתוֹעֲבַ֥ת כְּ֝סִילִ֗ים ס֣וּר מֵרָֽע׃ | ἐπιθυμίαι εὐσεβῶν ἡδύνουσιν ψυχήν ἔργα δὲ ἀσεβῶν μακρὰν ἀπὸ γνώσεως | Desiderium si compleatur delectat animam ; detestantur stulti eos qui fugiunt mala. | ኵሉ፡ ማእምር፡ ይገብር፡ በምክር፡ ወዐብድሰ፡ አሥረረ፡ እከየ፡ ዚአሁ። | 所欲的成就，心覺甘甜； 遠離惡事，為愚昧人所憎惡。 |
|---|
| 13:20 | (הלוך) [הוֹלֵ֣ךְ] אֶת־חֲכָמִ֣ים (וחכם) [יֶחְכָּ֑ם] וְרֹעֶ֖ה כְסִילִ֣ים יֵרֽוֹעַ׃ | ὁ συμπορευόμενος σοφοῖς σοφὸς ἔσται ὁ δὲ συμπορευόμενος ἄφροσι γνωσθήσεται | Qui cum sapientibus graditur sapiens erit ; amicus stultorum similis efficietur. | ላእክ፡ ዐብድ፡ ይወድቅ፡ ውስተ፡ እኪት፡ ወሐዋርያሰ፡ ጠቢብ፡ ያድኅን፡ ርእሶ። | 與智慧人同行的，必得智慧； 和愚昧人作伴的，必受虧損。 |
|---|
| 13:21 | חַ֭טָּאִים תְּרַדֵּ֣ף רָעָ֑ה וְאֶת־צַ֝דִּיקִ֗ים יְשַׁלֶּם־טֽוֹב׃ | ἁμαρτάνοντας καταδιώξεται κακά τοὺς δὲ δικαίους καταλήμψεται ἀγαθά | Peccatores persequitur malum, et justis retribuentur bona. | ንዴተ፡ ወኃሣረ፡ ያሴስል፡ ትምህርት፡ ወዘየዓቅብሰ፡ ተግሣፀ፡ ይከብር። | 禍患追趕罪人； 義人必得善報。 |
|---|
| 13:22 | ט֗וֹב יַנְחִ֥יל בְּנֵֽי־בָנִ֑ים וְצָפ֥וּן לַ֝צַּדִּ֗יק חֵ֣יל חוֹטֵֽא׃ | ἀγαθὸς ἀνὴρ κληρονομήσει υἱοὺς υἱῶν θησαυρίζεται δὲ δικαίοις πλοῦτος ἀσεβὼν | Bonus reliquit haeredes filios et nepotes, et custoditur justo substantia peccatoris. | ፍትወተ፡ ኄራን፡ ያጥዒ፡ ነፍሰ፡ ወምግባረ፡ ረሲዓንሰ፡ ርኁቅ፡ እምአእምሮ። | 善人給子孫遺留產業； 罪人為義人積存資財。 |
|---|
| 13:23 | רׇב־אֹ֭כֶל נִ֣יר רָאשִׁ֑ים וְיֵ֥שׁ נִ֝סְפֶּ֗ה בְּלֹ֣א מִשְׁפָּֽט׃ | δίκαιοι ποιήσουσιν ἐν πλούτῳ ἔτη πολλά ἄδικοι δὲ ἀπολοῦνται συντόμως | Multi cibi in novalibus patrum, et aliis congregantur absque judicio. | ዘይደመር፡ ምስለ፡ ጠቢብ፡ ጠቢበ፡ ይከውን፡ ወዘሰ፡ ያንዘሃልል፡ ምስለ፡ ዓብዳን፡ ዐብደ፡ ይከውን። | 窮人耕種多得糧食， 但因不義，有消滅的。 |
|---|
| 13:24 | חוֹשֵׂ֣ךְ שִׁ֭בְטוֹ שׂוֹנֵ֣א בְנ֑וֹ וְ֝אֹהֲב֗וֹ שִׁחֲר֥וֹ מוּסָֽר׃ | ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας μισεῖ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ὁ δὲ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει | Qui parcit virgae odit filium suum ; qui autem diligit illum instanter erudit. | ለእለ፡ ይኤብሱ፡ ይዴግኖሙ፡ እኩይ፡ ወለጻድቃንሰ፡ ይረክቦሙ፡ ሠናይ። | 不忍用杖打兒子的，是恨惡他； 疼愛兒子的，隨時管教。 |
|---|
| 13:25 | צַדִּ֗יק אֹ֭כֵֽל לְשֹׂ֣בַע נַפְשׁ֑וֹ וּבֶ֖טֶן רְשָׁעִ֣ים תֶּחְסָֽר׃ | δίκαιος ἔσθων ἐμπιπλᾷ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ψυχαὶ δὲ ἀσεβῶν ἐνδεεῖς | Justus comedit et replet animam suam ; venter autem impiorum insaturabilis. | ኄር፡ ብእሲ፡ ይሬኢ፡ ውሉደ፡ ውሉድ፡ ወይዘገብ፡ ለጻድቃን፡ ብዕለ፡ ረሲዓን። | 義人吃得飽足； 惡人肚腹缺糧。 |
|---|
| 13:26 | — | — | — | ጻድቃን፡ ይሄልዉ፡ በብዕል፡ ዓመታተ፡ ብዙኀ፡ ወዓማፅያንሰ፡ ይትኀጐሉ፡ ፍጡነ። | 義人吃得飽足； 惡人肚腹缺糧。 |
|---|
| 13:27 | — | — | — | ዘይምሀከ፡ በትሮ፡ ጸልአ፡ ወልዶ፡ ወዘያፈቅርሰ፡ ወልዶ፡ ወትረ፡ ይጌሥፅ። | 義人吃得飽足； 惡人肚腹缺糧。 |
|---|
| 13:28 | — | — | — | ጻድቅሰ፡ እንዘ፡ ይበልዕ፡ ይመልእ፡ ነፍሶ፡ ነፍሰ፡ ረሲዓንሰ፡ ፅኑስ። | 義人吃得飽足； 惡人肚腹缺糧。 |
|---|