| 14:1 | חַכְמ֣וֹת נָ֭שִׁים בָּנְתָ֣ה בֵיתָ֑הּ וְ֝אִוֶּ֗לֶת בְּיָדֶ֥יהָ תֶהֶרְסֶֽנּוּ׃ | σοφαὶ γυναῖκες ᾠκοδόμησαν οἴκους ἡ δὲ ἄφρων κατέσκαψεν ταῖς χερσὶν αὐτῆς | Sapiens mulier aedificat domum suam ; insipiens exstructam quoque manibus destruet. | ጠባባት፡ አንስት፡ ሐነፃ፡ አብያተ፡ ወዐብዳትሰ፡ ነሠታ፡ አብያቲሆን፡ በእደዊሆን። |
|---|
| 14:2 | הוֹלֵ֣ךְ בְּ֭יׇשְׁרוֹ יְרֵ֣א יְהֹוָ֑ה וּנְל֖וֹז דְּרָכָ֣יו בּוֹזֵֽהוּ׃ | ὁ πορευόμενος ὀρθῶς φοβεῖται τὸν κύριον ὁ δὲ σκολιάζων ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ ἀτιμασθήσεται | Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo qui infami graditur via. | ዘየሐውር፡ ፍኖተ፡ ርቱዐ፡ ይፈርሆ፡ ለእግዚአብሔር፡ ወዘሰ፡ ያጠዊ፡ ፍኖቶ፡ ይትሜነን። |
|---|
| 14:3 | בְּֽפִי־אֱ֭וִיל חֹ֣טֶר גַּאֲוָ֑ה וְשִׂפְתֵ֥י חֲ֝כָמִ֗ים תִּשְׁמוּרֵֽם׃ | ἐκ στόματος ἀφρόνων βακτηρία ὕβρεως χείλη δὲ σοφῶν φυλάσσει αὐτούς | In ore stulti virga superbiae ; labia autem sapientium custodiunt eos. | እምአፈ፡ ዐብዳን፡ ይወፅእ፡ በትረ፡ ጽእለት፡ ወከናፍረ፡ ጠቢባንሰ፡ ተዓቅቦሙ። |
|---|
| 14:4 | בְּאֵ֣ין אֲ֭לָפִים אֵב֣וּס בָּ֑ר וְרׇב־תְּ֝בוּא֗וֹת בְּכֹ֣חַ שֽׁוֹר׃ | οὗ μή εἰσιν βόες φάτναι καθαραί οὗ δὲ πολλὰ γενήματα φανερὰ βοὸς ἰσχύς | Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est ; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis. | ወእደ፡ አልቦ፡ አልሕምት፡ ምጽንጋዕ፡ ንጹሕ፡ ወእደሰ፡ ብዙኅ፡ እክል፡ ይትዓወቅ፡ እምኃይለ፡ ላሕሙ። |
|---|
| 14:5 | עֵ֣ד אֱ֭מוּנִים לֹ֣א יְכַזֵּ֑ב וְיָפִ֥יחַ כְּ֝זָבִ֗ים עֵ֣ד שָֽׁקֶר׃ | μάρτυς πιστὸς οὐ ψεύδεται ἐκκαίει δὲ ψεύδη μάρτυς ἄδικος | Testis fidelis non mentitur ; profert autem mendacium dolosus testis. | ስምዐ፡ መሃይምናን፡ ኢይሔሱ፡ ወያነድድ፡ ነፍሰ፡ ሰማዕተ፡ ሐሰት። |
|---|
| 14:6 | בִּקֶּשׁ־לֵ֣ץ חׇכְמָ֣ה וָאָ֑יִן וְדַ֖עַת לְנָב֣וֹן נָקָֽל׃ | ζητήσεις σοφίαν παρὰ κακοῖς καὶ οὐχ εὑρήσεις αἴσθησις δὲ παρὰ φρονίμοις εὐχερής | Quaerit derisor sapientiam, et non invenit ; doctrina prudentium facilis. | ተኃሥሣ፡ ለጥበብ፡ በኀበ፡ እኩያን፡ ወኢትረክባ፡ ወአእምሮሰ፡ በኀበ፡ ጠቢባን፡ ቀሊል። |
|---|
| 14:7 | לֵ֣ךְ מִ֭נֶּגֶד לְאִ֣ישׁ כְּסִ֑יל וּבַל־יָ֝דַ֗עְתָּ שִׂפְתֵי־דָֽעַת׃ | πάντα ἐναντία ἀνδρὶ ἄφρονι ὅπλα δὲ αἰσθήσεως χείλη σοφά | Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiae. | ኵሉ፡ ርቱዕ፡ በቅድሜሁ፡ ለብእሲ፡ ዐብድ፡ ወወልታ፡ አእምሮ፡ ከናፍረ፡ ጠቢባን። |
|---|
| 14:8 | חׇכְמַ֣ת עָ֭רוּם הָבִ֣ין דַּרְכּ֑וֹ וְאִוֶּ֖לֶת כְּסִילִ֣ים מִרְמָֽה׃ | σοφία πανούργων ἐπιγνώσεται τὰς ὁδοὺς αὐτῶν ἄνοια δὲ ἀφρόνων ἐν πλάνῃ | Sapientia callidi est intelligere viam suam, et imprudentia stultorum errans. | ጥበብ፡ ለማእምራን፡ ተአምር፡ ፍኖቶሙ፡ ወለእለ፡ ዘእንበለ፡ ልብሰ፡ ውስተ፡ ስሒት፡ ይከውን፡ ፍኖቶሙ። |
|---|
| 14:9 | אֱ֭וִלִים יָלִ֣יץ אָשָׁ֑ם וּבֵ֖ין יְשָׁרִ֣ים רָצֽוֹן׃ | οἰκίαι παρανόμων ὀφειλήσουσιν καθαρισμόν οἰκίαι δὲ δικαίων δεκταί | Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia. | አብያቲሆሙ፡ ለኃጥአን፡ ይፈድዩ፡ ለንጹሐን፡ ወአብያተ፡ ጻድቃንሰ፡ ሥሙር። |
|---|
| 14:10 | לֵ֗ב י֭וֹדֵעַ מׇרַּ֣ת נַפְשׁ֑וֹ וּ֝בְשִׂמְחָת֗וֹ לֹא־יִתְעָ֥רַב זָֽר׃ | καρδία ἀνδρὸς αἰσθητική λυπηρὰ ψυχὴ αὐτοῦ ὅταν δὲ εὐφραίνηται οὐκ ἐπιμείγνυται ὕβρει | Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. | ልበ፡ ብእሲ፡ ማእምር፡ ኀዘን፡ ለነፍሱ፡ ወሶበሂ፡ ይትፌሣሕ፡ ኢይትሐወሶ፡ ጽልእ። |
|---|
| 14:11 | בֵּ֣ית רְ֭שָׁעִים יִשָּׁמֵ֑ד וְאֹ֖הֶל יְשָׁרִ֣ים יַפְרִֽיחַ׃ | οἰκίαι ἀσεβῶν ἀφανισθήσονται σκηναὶ δὲ κατορθούντων στήσονται | Domus impiorum delebitur : tabernacula vero justorum germinabunt. | አብያተ፡ ረሲዐን፡ ይማስኑ፡ ወማኅደረ፡ ራትዓንሰ፡ ይቀውም። |
|---|
| 14:12 | יֵ֤שׁ דֶּ֣רֶךְ יָ֭שָׁר לִפְנֵי־אִ֑ישׁ וְ֝אַחֲרִיתָ֗הּ דַּרְכֵי־מָֽוֶת׃ | ἔστιν ὁδὸς ἣ δοκεῖ ὀρθὴ εἶναι παρὰ ἀνθρώποις τὰ δὲ τελευταῖα αὐτῆς ἔρχεται εἰς πυθμένα ᾅδου | Est via quae videtur homini justa, novissima autem ejus deducunt ad mortem. | ቦ፡ ፍኖት፡ እንተ፡ ትመስል፡ ርትዕተ፡ በኀበ፡ ሰብእ፡ ወደ፡ ኃሪታሰ፡ ታበጽሕ፡ ውስተ፡ ማዕምቅተ፡ ሲኦል። |
|---|
| 14:13 | גַּם־בִּשְׂחֹ֥ק יִכְאַב־לֵ֑ב וְאַחֲרִיתָ֖הּ שִׂמְחָ֣ה תוּגָֽה׃ | ἐν εὐφροσύναις οὐ προσμείγνυται λύπη τελευταία δὲ χαρὰ εἰς πένθος ἔρχεται | Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. | ውስተ፡ ፍሥሓ፡ ኢይዴመር፡ ኃዘን፡ ደኃሪታሰ፡ ለፍሥሓ፡ ውስተ፡ ላህ፡ ትገብእ። |
|---|
| 14:14 | מִדְּרָכָ֣יו יִ֭שְׂבַּע ס֣וּג לֵ֑ב וּ֝מֵעָלָ֗יו אִ֣ישׁ טֽוֹב׃ | τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν πλησθήσεται θρασυκάρδιος ἀπὸ δὲ τῶν διανοημάτων αὐτοῦ ἀνὴρ ἀγαθός | Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. | እምፍኖተ፡ ዚአሁ፡ ይመልእ፡ ዕቡየ፡ ልብ፡ ወብእሲ፡ ኄር፡ እምሕሊናሁ፡ ይመልእ፡ በረከተ። |
|---|
| 14:15 | פֶּ֭תִי יַאֲמִ֣ין לְכׇל־דָּבָ֑ר וְ֝עָר֗וּם יָבִ֥ין לַאֲשֻׁרֽוֹ׃ | ἄκακος πιστεύει παντὶ λόγῳ πανοῦργος δὲ ἔρχεται εἰς μετάνοιαν | Innocens credit omni verbo ; astutus considerat gressus suos. Filio doloso nihil erit boni ; servo autem sapienti prosperi erunt actus, et dirigetur via ejus. | የዋህ፡ የአምን፡ ኵሎ፡ ነገረ፡ ማእምር፡ ባሕቱ፡ ይገብእ፡ ውስተ፡ ንስሓ። |
|---|
| 14:16 | חָכָ֣ם יָ֭רֵא וְסָ֣ר מֵרָ֑ע וּ֝כְסִ֗יל מִתְעַבֵּ֥ר וּבוֹטֵֽחַ׃ | σοφὸς φοβηθεὶς ἐξέκλινεν ἀπὸ κακοῦ ὁ δὲ ἄφρων ἑαυτῷ πεποιθὼς μείγνυται ἀνόμῳ | Sapiens timet, et declinat a malo ; stultus transilit, et confidit. | ጠቢብ፡ ፈሪሖ፡ ተግኅሠ፡ እምአኩይ፡ ወዐብድሰ፡ ተአሚኖ፡ ርእሶ፡ ይጸመር፡ ምስለ፡ ዐብዳን። |
|---|
| 14:17 | קְֽצַר־אַ֭פַּיִם יַעֲשֶׂ֣ה אִוֶּ֑לֶת וְאִ֥ישׁ מְ֝זִמּ֗וֹת יִשָּׂנֵֽא׃ | ὀξύθυμος πράσσει μετὰ ἀβουλίας ἀνὴρ δὲ φρόνιμος πολλὰ ὑποφέρει | Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est. | መዓትም፡ ይገብር፡ ዘእንበለ፡ ምክር፡ ብእሲሰ፡ ጠቢብ፡ ብዙኀ፡ ይትዔገሥ። |
|---|
| 14:18 | נָחֲל֣וּ פְתָאיִ֣ם אִוֶּ֑לֶת וַ֝עֲרוּמִ֗ים יַכְתִּ֥רוּ דָֽעַת׃ | μεριοῦνται ἄφρονες κακίαν οἱ δὲ πανοῦργοι κρατήσουσιν αἰσθήσεως | Possidebunt parvuli stultitiam, et exspectabunt astuti scientiam. | ይትካፈሉ፡ ዓብዳን፡ እከየ፡ ማእምራንሰ፡ ይእኅዝዎ፡ ለጠይቆ። |
|---|
| 14:19 | שַׁח֣וּ רָ֭עִים לִפְנֵ֣י טוֹבִ֑ים וּ֝רְשָׁעִ֗ים עַֽל־שַׁעֲרֵ֥י צַדִּֽיק׃ | ὀλισθήσουσιν κακοὶ ἔναντι ἀγαθῶν καὶ ἀσεβεῖς θεραπεύσουσιν θύρας δικαίων | Jacebunt mali ante bonos, et impii ante portas justorum. | ይድኅፁ፡ እኩያን፡ በቅድመ፡ ኄራን፡ ወረሲዓንሰ፡ ይትቀነዩ፡ በኆኅተ፡ ጻድቃን። |
|---|
| 14:20 | גַּם־לְ֭רֵעֵהוּ יִשָּׂ֣נֵא רָ֑שׁ וְאֹהֲבֵ֖י עָשִׁ֣יר רַבִּֽים׃ | φίλοι μισήσουσιν φίλους πτωχούς φίλοι δὲ πλουσίων πολλοί | Etiam proximo suo pauper odiosus erit : amici vero divitum multi. | አዕርክተ፡ አብዕልት፡ ይጸልኡ፡ አዕርክተ፡ ነዳያን፡ አዕርክተ፡ አብዕልትሰ፡ ብዙኀን። |
|---|
| 14:21 | בׇּז־לְרֵעֵ֥הוּ חוֹטֵ֑א וּמְחוֹנֵ֖ן (עניים) [עֲנָוִ֣ים] אַשְׁרָֽיו׃ | ὁ ἀτιμάζων πένητας ἁμαρτάνει ἐλεῶν δὲ πτωχοὺς μακαριστός | Qui despicit proximum suum peccat ; qui autem miseretur pauperis beatus erit. Qui credit in Domino misericordiam diligit. | ዘይሜንኖ፡ ለነዳይ፡ ይነዲ፡ ወዘይምሕሮሰ፡ ለፅኑስ፡ ብፁዕ፡ ውእቱ። |
|---|
| 14:22 | הֲֽלוֹא־יִ֭תְעוּ חֹ֣רְשֵׁי רָ֑ע וְחֶ֥סֶד וֶ֝אֱמֶ֗ת חֹ֣רְשֵׁי טֽוֹב׃ | πλανώμενοι τεκταίνουσι κακά ἔλεον δὲ καὶ ἀλήθειαν τεκταίνουσιν ἀγαθοί οὐκ ἐπίστανται ἔλεον καὶ πίστιν τέκτονες κακῶν ἐλεημοσύναι δὲ καὶ πίστεις παρὰ τέκτοσιν ἀγαθοῖς | Errant qui operantur malum ; misericordia et veritas praeparant bona. | ስሑታን፡ ይሔልዩ፡ እከየ፡ ወሣህለ፡ ወጽድቀ፡ ይሔልዩ፡ ኄራን፡ ወኢየአምሩ፡ ሣህለ፡ ወምሕረተ፡ ጸረብተ፡ እኪት። |
|---|
| 14:23 | בְּכׇל־עֶ֭צֶב יִהְיֶ֣ה מוֹתָ֑ר וּדְבַר־שְׂ֝פָתַ֗יִם אַךְ־לְמַחְסֽוֹר׃ | ἐν παντὶ μεριμνῶντι ἔνεστιν περισσόν ὁ δὲ ἡδὺς καὶ ἀνάλγητος ἐν ἐνδείᾳ ἔσται | In omni opere erit abundantia ; ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. | ምሕረት፡ ባሕቱ፡ ወሃይማኖት፡ ኀበ፡ ጸረብት፡ ኄራን፡ በኵሉ፡ ሕሊና፡ ትሩፍ፡ ውእቱ፡ ወላህይሰ፡ ዘኢየሐምም፡ ፅኑስ፡ ውእቱ። |
|---|
| 14:24 | עֲטֶ֣רֶת חֲכָמִ֣ים עׇשְׁרָ֑ם אִוֶּ֖לֶת כְּסִילִ֣ים אִוֶּֽלֶת׃ | στέφανος σοφῶν πανοῦργος ἡ δὲ διατριβὴ ἀφρόνων κακή | Corona sapientium divitiae eorum ; fatuitas stultorum imprudentia. | አክሊሎሙ፡ ለጠቢባን፡ ማእምር፡ ወመምህሮሙ፡ ለዐብዳን፡ እኩይ። |
|---|
| 14:25 | מַצִּ֣יל נְ֭פָשׁוֹת עֵ֣ד אֱמֶ֑ת וְיָפִ֖חַ כְּזָבִ֣ים מִרְמָֽה׃ | ῥύσεται ἐκ κακῶν ψυχὴν μάρτυς πιστός ἐκκαίει δὲ ψεύδη δόλιος | Liberat animas testis fidelis, et profert mendacia versipellis. | ያድኅን፡ ነፍሶ፡ እምእኩይ፡ ሰማዕት፡ ማእምር፡ ወያነድድ፡ ባሕቱ፡ በሐሰት፡ ሰማዕት፡ መዓምዕ። |
|---|
| 14:26 | בְּיִרְאַ֣ת יְ֭הֹוָה מִבְטַח־עֹ֑ז וּ֝לְבָנָ֗יו יִהְיֶ֥ה מַחְסֶֽה׃ | ἐν φόβῳ κυρίου ἐλπὶς ἰσχύος τοῖς δὲ τέκνοις αὐτοῦ καταλείπει ἔρεισμα | In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. | በፍርሃተ፡ እግዚአብሔር፡ ተስፋ፡ ኃያል፡ ወየኀድግ፡ ለደቂቁ፡ ጽንዐ። |
|---|
| 14:27 | יִרְאַ֣ת יְ֭הֹוָה מְק֣וֹר חַיִּ֑ים לָ֝ס֗וּר מִמֹּ֥קְשֵׁי מָֽוֶת׃ | πρόσταγμα κυρίου πηγὴ ζωῆς ποιεῖ δὲ ἐκκλίνειν ἐκ παγίδος θανάτου | Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. | ትእዛዘ፡ እግዚአብሔር፡ ነቅዐ፡ ሕይወት፡ ወይሬሲ፡ ከመ፡ ይትገኃሡ፡ እመሥገርተ፡ ሞት። |
|---|
| 14:28 | בְּרׇב־עָ֥ם הַדְרַת־מֶ֑לֶךְ וּבְאֶ֥פֶס לְ֝אֹ֗ם מְחִתַּ֥ת רָזֽוֹן׃ | ἐν πολλῷ ἔθνει δόξα βασιλέως ἐν δὲ ἐκλείψει λαοῦ συντριβὴ δυνάστου | In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis. | በብዝኀ፡ አሕዛብ፡ ክብሩ፡ ለንጉሥ፡ ወበውኅደተ፡ አሕዛብ፡ ድቀቱ፡ ለመኰንን። |
|---|
| 14:29 | אֶ֣רֶךְ אַ֭פַּיִם רַב־תְּבוּנָ֑ה וּקְצַר־ר֝֗וּחַ מֵרִ֥ים אִוֶּֽלֶת׃ | μακρόθυμος ἀνὴρ πολὺς ἐν φρονήσει ὁ δὲ ὀλιγόψυχος ἰσχυρῶς ἄφρων | Qui patiens est multa gubernatur prudentia ; qui autem impatiens est exaltat stultitiam suam. | ብእሲ፡ ነዊኅ፡ መንፈስ፡ ወርኂበ፡ ልብ፡ ጠቢበ፡ ይከውን። |
|---|
| 14:30 | חַיֵּ֣י בְ֭שָׂרִים לֵ֣ב מַרְפֵּ֑א וּרְקַ֖ב עֲצָמ֣וֹת קִנְאָֽה׃ | πραΰθυμος ἀνὴρ καρδίας ἰατρός σὴς δὲ ὀστέων καρδία αἰσθητική | Vita carnium sanitas cordis ; putredo ossium invidia. | ብእሲ፡ መስተዐግሥ፡ ብዙኀ፡ ጠቢበ፡ ይከውን፡ ወኅፀፀ፡ ነፍስሰ፡ ፅኑስ፡ ዓብድ፡ ውእቱ። |
|---|
| 14:31 | עֹ֣שֵֽׁק דָּ֭ל חֵרֵ֣ף עֹשֵׂ֑הוּ וּ֝מְכַבְּד֗וֹ חֹנֵ֥ן אֶבְיֽוֹן׃ | ὁ συκοφαντῶν πένητα παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν ὁ δὲ τιμῶν αὐτὸν ἐλεᾷ πτωχόν | Qui calumniatur egentem exprobrat factori ejus ; honorat autem eum qui miseretur pauperis. | አራቂ፡ ብእሲ፡ መፈውሰ፡ ልብ፡ ከመ፡ ነቀዝ፡ ለአዕፅምት፡ ቅንአት፡ ወትዝኅርት፡ እኩይ፡ ለልብ፡ ማእምር። |
|---|
| 14:32 | בְּֽ֭רָעָתוֹ יִדָּחֶ֣ה רָשָׁ֑ע וְחֹסֶ֖ה בְמוֹת֣וֹ צַדִּֽיק׃ | ἐν κακίᾳ αὐτοῦ ἀπωσθήσεται ἀσεβής ὁ δὲ πεποιθὼς τῇ ἑαυτοῦ ὁσιότητι δίκαιος | In malitia sua expelletur impius : sperat autem justus in morte sua. | ዘይትዔገል፡ ነዳየ፡ ይዌህኮ፡ ለፈጣሪሁ፡ ወዘያከብሮሰ፡ ይምሕር፡ ነዳየ። |
|---|
| 14:33 | בְּלֵ֣ב נָ֭בוֹן תָּנ֣וּחַ חׇכְמָ֑ה וּבְקֶ֥רֶב כְּ֝סִילִ֗ים תִּוָּדֵֽעַ׃ | ἐν καρδίᾳ ἀγαθῇ ἀνδρὸς σοφία ἐν δὲ καρδίᾳ ἀφρόνων οὐ διαγινώσκεται | In corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet. | በእከዩ፡ ይትአተት፡ ረሲዕ፡ ወዘይትአመንሰ፡ ኂሩቶ፡ ጻድቅ፡ ውእቱ። |
|---|
| 14:34 | צְדָקָ֥ה תְרוֹמֵֽם־גּ֑וֹי וְחֶ֖סֶד לְאֻמִּ֣ים חַטָּֽאת׃ | δικαιοσύνη ὑψοῖ ἔθνος ἐλασσονοῦσι δὲ φυλὰς ἁμαρτίαι | Justitia elevat gentem ; miseros autem facit populos peccatum. | ውስተ፡ ልበ፡ ኄር፡ ተዓርፍ፡ ጥበብ፡ ወውስተ፡ ልበ፡ ዐብድሰ፡ ኢትትአመር። |
|---|
| 14:35 | רְֽצוֹן־מֶ֭לֶךְ לְעֶ֣בֶד מַשְׂכִּ֑יל וְ֝עֶבְרָת֗וֹ תִּהְיֶ֥ה מֵבִֽישׁ׃ | δεκτὸς βασιλεῖ ὑπηρέτης νοήμων τῇ δὲ ἑαυτοῦ εὐστροφίᾳ ἀφαιρεῖται ἀτιμίαν | Acceptus est regi minister intelligens ; iracundiam ejus inutilis sustinebit. | ጽድቅ፡ ታሌዕል፡ ሕዝበ፡ ወያሐፅፅ፡ ኃጢአት፡ ሕዝባ። |
|---|
| 14:36 | — | — | — | ሥሙር፡ ለንጉሥ፡ ላእክ፡ ማእምር፡ ወበተዓቅቦቱ፡ ያርኅቅ፡ ኃሣረ፡ እምነፍሱ፡ ወመዓት፡ ታኃጒል፡ ጠቢባነ። |
|---|