2:1 ⧉ ⤴︎ בְּ֭נִי אִם ־תִּקַּ֣ח אֲמָרָ֑י וּ֝מִצְוֺתַ֗י תִּצְפֹּ֥ן אִתָּֽךְ ׃
υἱέ ἐὰν δεξάμενος ῥῆσιν ἐμῆς ἐντολῆς κρύψῃς παρὰ σεαυτῷ
Fili mi , si susceperis sermones meos , et mandata mea absconderis penes te :
ወልድየ ፡ ለእመ ፡ ተወከፍከ ፡ ቃለ ፡ ትእዛዝ ፡ ዘዚአየ ፡ ወኀባ ፡ እከ ፡ በልብከ ።
My son, if you will receive my words, and store up my commandments within you,
2:2 ⧉ ⤴︎ לְהַקְשִׁ֣יב לַחׇכְמָ֣ה אׇזְנֶ֑ךָ תַּטֶּ֥ה לִ֝בְּךָ֗ לַתְּבוּנָֽה ׃
ὑπακούσεται σοφίας τὸ οὖς σου καὶ παραβαλεῖς καρδίαν σου εἰς σύνεσιν παραβαλεῖς δὲ αὐτὴν ἐπὶ νουθέτησιν τῷ υἱῷ σου
ut audiat sapientiam auris tua , inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam .
ትሰምዕ ፡ ዕዝንከ ፡ ጥበበ ፡ ወትሁብ ፡ ልብከ ፡ ለአእምሮ ፡ ወታቀርብ ፡ ለተግሣፅ ፡ ልበከ ።
so as to turn your ear to wisdom, and apply your heart to understanding;
2:3 ⧉ ⤴︎ כִּ֤י אִ֣ם לַבִּינָ֣ה תִקְרָ֑א לַ֝תְּבוּנָ֗ה תִּתֵּ֥ן קוֹלֶֽךָ ׃
ἐὰν γὰρ τὴν σοφίαν ἐπικαλέσῃ καὶ τῇ συνέσει δῷς φωνήν σου τὴν δὲ αἴσθησιν ζητήσῃς μεγάλῃ τῇ φωνῇ
Si enim sapientiam invocaveris , et inclinaveris cor tuum prudentiae ;
ወለእመኒ ፡ ለጥበብ ፡ ጸዋዕከ ፡ ወለአእምሮ ፡ ወሀብከ ፡ ቃለከ ፡ ወለለብዎ ፡ ኃሠሥከ ፡ በዓቢይ ፡ ግብር ።
yes, if you call out for discernment, and lift up your voice for understanding;
2:4 ⧉ ⤴︎ אִם ־תְּבַקְשֶׁ֥נָּה כַכָּ֑סֶף וְֽכַמַּטְמוֹנִ֥ים תַּחְפְּשֶֽׂנָּה ׃
καὶ ἐὰν ζητήσῃς αὐτὴν ὡς ἀργύριον καὶ ὡς θησαυροὺς ἐξερευνήσῃς αὐτήν
si quaesieris eam quasi pecuniam , et sicut thesauros effoderis illam :
ወለእመኒ ፡ ኃሠሥካ ፡ ከመ ፡ ብሩር ፡ ወከመ ፡ መድፍን ፡ ፈተንካ ።
if you seek her as silver, and search for her as for hidden treasures;
2:5 ⧉ ⤴︎ אָ֗ז תָּ֭בִין יִרְאַ֣ת יְהֹוָ֑ה וְדַ֖עַת אֱלֹהִ֣ים תִּמְצָֽא ׃
τότε συνήσεις φόβον κυρίου καὶ ἐπίγνωσιν θεοῦ εὑρήσεις
tunc intelliges timorem Domini , et scientiam Dei invenies ,
አሜሃ ፡ ተአምር ፡ ፈሪሀ ፡ እግዚአብሄር ፡ ወጠይቆ ፡ እግዚአብሔር ፡ ትረክብ ።
then you will understand the fear of Yahweh, and find the knowledge of God.
2:6 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־יְ֭הֹוָה יִתֵּ֣ן חׇכְמָ֑ה מִ֝פִּ֗יו דַּ֣עַת וּתְבוּנָֽה ׃
ὅτι κύριος δίδωσιν σοφίαν καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ γνῶσις καὶ σύνεσις
quia Dominus dat sapientiam , et ex ore ejus prudentia et scientia .
እስመ ፡ እግዚአብሔር ፡ ይሁብ ፡ ጥበበ ፡ ወእምቅድመ ፡ ገጹ ፡ ለብዎ ፡ ወአእምሮ ።
For Yahweh gives wisdom. Out of his mouth comes knowledge and understanding.
2:7 ⧉ ⤴︎ (וצפן ) [יִצְפֹּ֣ן ] לַ֭יְשָׁרִים תּוּשִׁיָּ֑ה מָ֝גֵ֗ן לְהֹ֣לְכֵי תֹֽם ׃
καὶ θησαυρίζει τοῖς κατορθοῦσι σωτηρίαν ὑπερασπιεῖ τὴν πορείαν αὐτῶν
Custodiet rectorum salutem , et proteget gradientes simpliciter ,
ወይዘግብ ፡ ሎሙ ፡ ለእለ ፡ ይገብሩ ፡ መድኃኒተ ፡ ወቃውም ፡ ለፍኖቶሙ ፡ ከመ ፡ ፍኖተ ፡ ጽድቅ ፡ ወፍኖተ ፡ እለ ፡ ይፈርህዎ ፡ የዓቅብ ።
He lays up sound wisdom for the upright. He is a shield to those who walk in integrity,
2:8 ⧉ ⤴︎ לִ֭נְצֹר אׇרְח֣וֹת מִשְׁפָּ֑ט וְדֶ֖רֶךְ חֲסִידָ֣ו יִשְׁמֹֽר ׃
τοῦ φυλάξαι ὁδοὺς δικαιωμάτων καὶ ὁδὸν εὐλαβουμένων αὐτὸν διαφυλάξει
servans semitas justitiae , et vias sanctorum custodiens .
አሜሃ ፡ ተአምር ፡ ፍትሐ ፡ ወጽድቀ ፡ ወታረትዕ ፡ መንኰራኵረ ፡ ሠናያተ ።
that he may guard the paths of justice, and preserve the way of his saints.
2:9 ⧉ ⤴︎ אָ֗ז תָּ֭בִין צֶ֣דֶק וּמִשְׁפָּ֑ט וּ֝מֵישָׁרִ֗ים כׇּל ־מַעְגַּל ־טֽוֹב ׃
τότε συνήσεις δικαιοσύνην καὶ κρίμα καὶ κατορθώσεις πάντας ἄξονας ἀγαθούς
Tunc intelliges justitiam , et judicium , et aequitatem , et omnem semitam bonam .
እስመ ፡ እመ ፡ መጽአት ፡ ጥበብ ፡ ውስተ ፡ ሕሊና ፡ ዚአከ ፡ ወአእምሮ ፡ ለነፍሰ ፡ ዚአከ ፡ ሠናይተ ፡ ኮነት ።
Then you will understand righteousness and justice, equity and every good path.
2:10 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־תָב֣וֹא חׇכְמָ֣ה בְלִבֶּ֑ךָ וְ֝דַ֗עַת לְֽנַפְשְׁךָ֥ יִנְעָֽם ׃
ἐὰν γὰρ ἔλθῃ ἡ σοφία εἰς σὴν διάνοιαν ἡ δὲ αἴσθησις τῇ σῇ ψυχῇ καλὴ εἶναι δόξῃ
Si intraverit sapientia cor tuum , et scientia animae tuae placuerit ,
በምክር ፡ ሠናይ ፡ ተዓቅበከ ፡ ወበሕሊና ፡ ጽድቅ ፡ ትከድነከ ።
For wisdom will enter into your heart. Knowledge will be pleasant to your soul.
2:11 ⧉ ⤴︎ מְ֭זִמָּה תִּשְׁמֹ֥ר עָלֶ֗יךָ תְּבוּנָ֥ה תִנְצְרֶֽכָּה ׃
βουλὴ καλὴ φυλάξει σε ἔννοια δὲ ὁσία τηρήσει σε
consilium custodiet te , et prudentia servabit te :
ከመ ፡ ታድኅንከ ፡ እምፎኖት ፡ እኪት ፡ ወእምብእሲ ፡ ዘኢይነብብ ፡ ወኢምንተኒ ፡ ህልወ ፡ ቃለ ።
Discretion will watch over you. Understanding will keep you,
2:12 ⧉ ⤴︎ לְ֭הַצִּ֣ילְךָ מִדֶּ֣רֶךְ רָ֑ע מֵ֝אִ֗ישׁ מְדַבֵּ֥ר תַּהְפֻּכֽוֹת ׃
ἵνα ῥύσηταί σε ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς καὶ ἀπὸ ἀνδρὸς λαλοῦντος μηδὲν πιστόν
ut eruaris a via mala , et ab homine qui perversa loquitur ;
ወይ ፡ ሎሙ ፡ ለእለ ፡ የኀድጉ ፡ ፍናወ ፡ ርቱዓተ ፡ ከመ ፡ ይሑሩ ፡ በፍናወ ፡ ጽልመት ።
to deliver you from the way of evil, from the men who speak perverse things,
2:13 ⧉ ⤴︎ הַ֭עֹ֣זְבִים אׇרְח֣וֹת יֹ֑שֶׁר לָ֝לֶ֗כֶת בְּדַרְכֵי ־חֹֽשֶׁךְ ׃
ὦ οἱ ἐγκαταλείποντες ὁδοὺς εὐθείας τοῦ πορεύεσθαι ἐν ὁδοῖς σκότους
qui relinquunt iter rectum , et ambulant per vias tenebrosas ;
ወእለ ፡ ይትፌሥሑ ፡ ብእኩይ ፡ ወእለ ፡ ይትኃሠዩ ፡ በሚጠተ ፡ እኪት ።
who forsake the paths of uprightness, to walk in the ways of darkness,
2:14 ⧉ ⤴︎ הַ֭שְּׂמֵחִים לַעֲשׂ֥וֹת רָ֑ע יָ֝גִ֗ילוּ בְּֽתַהְפֻּכ֥וֹת רָֽע ׃
οἱ εὐφραινόμενοι ἐπὶ κακοῖς καὶ χαίροντες ἐπὶ διαστροφῇ κακῇ
qui laetantur cum malefecerint , et exsultant in rebus pessimis ;
እለ ፡ ፍናዊሆሙ ፡ መብእስ ፡ ወደጋን ፡ መንኰራኵሮሙ ፡ ከመ ፡ ያርኅቁከ ፡ እምፍኖት ፡ ርትዕ ፡ ወነኪር ፡ እምፍኖተ ፡ አእምሮተ ፡ ጽድቅ ።
who rejoice to do evil, and delight in the perverseness of evil,
2:15 ⧉ ⤴︎ אֲשֶׁ֣ר אׇרְחֹתֵיהֶ֣ם עִקְּשִׁ֑ים וּ֝נְלוֹזִ֗ים בְּמַעְגְּלוֹתָֽם ׃
ὧν αἱ τρίβοι σκολιαὶ καὶ καμπύλαι αἱ τροχιαὶ αὐτῶν
quorum viae perversae sunt , et infames gressus eorum .
ወልድየ ፡ ኢትርከብከ ፡ ምክር ፡ እኪት ፡ እንተ ፡ ታኃድግ ፡ ተምህርተ ፡ በውርዙትከ ።
who are crooked in their ways, and wayward in their paths,
2:16 ⧉ ⤴︎ לְ֭הַצִּ֣ילְךָ מֵאִשָּׁ֣ה זָרָ֑ה מִ֝נׇּכְרִיָּ֗ה אֲמָרֶ֥יהָ הֶחֱלִֽיקָה ׃
τοῦ μακράν σε ποιῆσαι ἀπὸ ὁδοῦ εὐθείας καὶ ἀλλότριον τῆς δικαίας γνώμης
Ut eruaris a muliere aliena , et ab extranea quae mollit sermones suos ,
ወልድየ ፡ ዕቀብ ፡ ቃልየ ፡ ከመ ፡ ይባልሕከ ፡ እምብእሲት ፡ እኪት ፡ ወነኪርት ፡ እንተ ፡ ቃላ ፡ ትምይንት ፡ ዘኃደገት ፡ ምታ ፡ ዘንእሳ ፡ ወሥርዓተ ፡ እግዚአብሔር ፡ እንተ ፡ ረስዓት ።
to deliver you from the strange woman, even from the foreigner who flatters with her words,
2:17 ⧉ ⤴︎ הַ֭עֹזֶבֶת אַלּ֣וּף נְעוּרֶ֑יהָ וְאֶת ־בְּרִ֖ית אֱלֹהֶ֣יהָ שָׁכֵֽחָה ׃
υἱέ μή σε καταλάβῃ κακὴ βουλὴ ἡ ἀπολείπουσα διδασκαλίαν νεότητος καὶ διαθήκην θείαν ἐπιλελησμένη
et relinquit ducem pubertatis suae ,
ወአንበረት ፡ ኀበ ፡ ሞት ፡ ወኀበ ፡ ሶኦል ፡ ወምስለ ፡ ኃያላን ፡ እምድር ፡ አርትዓት ፡ መንኰራኵራ ።
who forsakes the friend of her youth, and forgets the covenant of her God;
2:18 ⧉ ⤴︎ כִּ֤י שָׁ֣חָה אֶל ־מָ֣וֶת בֵּיתָ֑הּ וְאֶל ־רְ֝פָאִ֗ים מַעְגְּלֹתֶֽיהָ ׃
ἔθετο γὰρ παρὰ τῷ θανάτῳ τὸν οἶκον αὐτῆς καὶ παρὰ τῷ ᾅδῃ μετὰ τῶν γηγενῶν τοὺς ἄξονας αὐτῆς
et pacti Dei sui oblita est . Inclinata est enim ad mortem domus ejus , et ad inferos semitae ipsius .
ኵሎሙ ፡ እለ ፡ የሐውሩ ፡ ባቲ ፡ ኢይትመየጡ ፡ ወኢይረክቡ ፡ ፍናወ ፡ ርቱዓተ ፡ ወኢይትረከቡ ፡ በዓመተ ፡ ሕይወት ።
for her house leads down to death, her paths to the departed spirits.
2:19 ⧉ ⤴︎ כׇּל ־בָּ֭אֶיהָ לֹ֣א יְשׁוּב֑וּן וְלֹֽא ־יַ֝שִּׂ֗יגוּ אׇרְח֥וֹת חַיִּֽים ׃
πάντες οἱ πορευόμενοι ἐν αὐτῇ οὐκ ἀναστρέψουσιν οὐδὲ μὴ καταλάβωσιν τρίβους εὐθείας οὐ γὰρ καταλαμβάνονται ὑπὸ ἐνιαυτῶν ζωῆς
Omnes qui ingrediuntur ad eam non revertentur , nec apprehendent semitas vitae .
ሶበሰ ፡ የሐውሩ ፡ ፍናወ ፡ ርቱዓተ ፡ እምረከቡ ፡ ፍናወ ፡ ጽድቅ ፡ ልሙፃተ ፡ ኄራነ ፡ ይከውኑ ፡ እለ ፡ ይነብሩ ፡ ዲበ ፡ ምድር ፡ ወየዋሃን ፡ ይተርፉ ፡ ውስቴታ ።
None who go to her return again, neither do they attain to the paths of life.
2:20 ⧉ ⤴︎ לְמַ֗עַן תֵּ֭לֵךְ בְּדֶ֣רֶךְ טוֹבִ֑ים וְאׇרְח֖וֹת צַדִּיקִ֣ים תִּשְׁמֹֽר ׃
εἰ γὰρ ἐπορεύοντο τρίβους ἀγαθάς εὕροσαν ἂν τρίβους δικαιοσύνης λείους
Ut ambules in via bona , et calles justorum custodias :
እስመ ፡ ራትዓን ፡ የኃድርዋ ፡ ለምድር ፡ ወጻድቃን ፡ ይተርፉ ፡ ውስቴታ ።
Therefore walk in the way of good men, and keep the paths of the righteous.
2:21 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־יְשָׁרִ֥ים יִשְׁכְּנוּ ־אָ֑רֶץ וּ֝תְמִימִ֗ים יִוָּ֥תְרוּ בָֽהּ ׃
χρηστοὶ ἔσονται οἰκήτορες γῆς ἄκακοι δὲ ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ ὅτι εὐθεῖς κατασκηνώσουσι γῆν καὶ ὅσιοι ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ
qui enim recti sunt habitabunt in terra , et simplices permanebunt in ea ;
ፍናወ ፡ ረሲዓን ፡ እምድር ፡ ይሤረዋ ፡ ወዓማፅያንሰ ፡ ይሰደዱ ፡ እምውስቴታ ።
For the upright will dwell in the land. The perfect will remain in it.
2:22 ⧉ ⤴︎ וּ֭רְשָׁעִים מֵאֶ֣רֶץ יִכָּרֵ֑תוּ וּ֝בוֹגְדִ֗ים יִסְּח֥וּ מִמֶּֽנָּה ׃ {פ}
ὁδοὶ ἀσεβῶν ἐκ γῆς ὀλοῦνται οἱ δὲ παράνομοι ἐξωσθήσονται ἀπ’ αὐτῆς
impii vero de terra perdentur , et qui inique agunt auferentur ex ea .
— But the wicked will be cut off from the land. The treacherous will be rooted out of it.