22:1 ⧉ ⤴︎ נִבְחָ֣ר שֵׁ֭ם מֵעֹ֣שֶׁר רָ֑ב מִכֶּ֥סֶף וּ֝מִזָּהָ֗ב חֵ֣ן טֽוֹב ׃
αἱρετώτερον ὄνομα καλὸν ἢ πλοῦτος πολύς ὑπὲρ δὲ ἀργύριον καὶ χρυσίον χάρις ἀγαθή
Melius est nomen bonum quam divitiae multae ; super argentum et aurum gratia bona .
ይኄይስ ፡ ስም ፡ ሠናይ ፡ እምበዙኅ ፡ ብዕል ፡ ወእምብሩር ፡ ወወርቅ ፡ ሞገስ ፡ አዳም ።
A good name is more desirable than great riches, and loving favor is better than silver and gold.
22:2 ⧉ ⤴︎ עָשִׁ֣יר וָרָ֣שׁ נִפְגָּ֑שׁוּ עֹשֵׂ֖ה כֻלָּ֣ם יְהֹוָֽה ׃
πλούσιος καὶ πτωχὸς συνήντησαν ἀλλήλοις ἀμφοτέρους δὲ ὁ κύριος ἐποίησεν
Dives et pauper obviaverunt sibi : utriusque operator est Dominus .
ባዕል ፡ ወነዳይ ፡ ይትራከቡ ፡ ኅቡረ ፡ ወክልኤሆሙ ፡ እግዚአብሔር ፡ ገብረ ።
The rich and the poor have this in common: Yahweh is the maker of them all.
22:3 ⧉ ⤴︎ עָר֤וּם ׀ רָאָ֣ה רָעָ֣ה (ויסתר ) [וְנִסְתָּ֑ר ] וּ֝פְתָיִ֗ים עָבְר֥וּ וְֽנֶעֱנָֽשׁוּ ׃
πανοῦργος ἰδὼν πονηρὸν τιμωρούμενον κραταιῶς αὐτὸς παιδεύεται οἱ δὲ ἄφρονες παρελθόντες ἐζημιώθησαν
Callidus vidit malum , et abscondit se ; innocens pertransiit , et afflictus est damno .
ማእምር ፡ ርእዮ ፡ እንዘ ፡ ይትኴነን ፡ እኩይ ፡ ኅዩል ፡ ይትጌሠፅ ፡ ወዐብዳንሰ ፡ እንዘ ፡ የኀልፉ ፡ ኀሥሩ ።
A prudent man sees danger and hides himself; but the simple pass on, and suffer for it.
22:4 ⧉ ⤴︎ עֵ֣קֶב עֲ֭נָוָה יִרְאַ֣ת יְהֹוָ֑ה עֹ֖שֶׁר וְכָב֣וֹד וְחַיִּֽים ׃
γενεὰ σοφίας φόβος κυρίου καὶ πλοῦτος καὶ δόξα καὶ ζωή
Finis modestiae timor Domini , divitiae , et gloria , et vita .
ትወልዳ ፡ ለጥበብ ፡ ፈሪሀ ፡ እግዚአብሔር ፡ ለክብር ፡ ወለብዕል ፡ ወለሕይወት ።
The result of humility and the fear of Yahweh is wealth, honor, and life.
22:5 ⧉ ⤴︎ צִנִּ֣ים פַּ֭חִים בְּדֶ֣רֶךְ עִקֵּ֑שׁ שׁוֹמֵ֥ר נַ֝פְשׁ֗וֹ יִרְחַ֥ק מֵהֶֽם ׃
τρίβολοι καὶ παγίδες ἐν ὁδοῖς σκολιαῖς ὁ δὲ φυλάσσων τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀφέξεται αὐτῶν
Arma et gladii in via perversi ; custos autem animae suae longe recedit ab eis .
አሜከላ ፡ ወመሣግር ፡ ውስተ ፡ ፍናው ፡ ጠዋያት ፡ ወዘየዐቅብሰ ፡ ነፍሶ ፡ ያድኅን ፡ ወያመስጦን ።
Thorns and snares are in the path of the wicked; whoever guards his soul stays far from them.
22:6 ⧉ ⤴︎ חֲנֹ֣ךְ לַ֭נַּעַר עַל ־פִּ֣י דַרְכּ֑וֹ גַּ֥ם כִּי ־יַ֝זְקִ֗ין לֹא ־יָס֥וּר מִמֶּֽנָּה ׃
— Proverbium est : adolescens juxta viam suam ; etiam cum senuerit , non recedet ab ea .
አብዕልት ፡ ነዳያነ ፡ ይኴንኑ ፡ ወአግብርት ፡ ለአጋእዚቲሆሙ ፡ ይሌቅሑ ።
Train up a child in the way he should go, and when he is old he will not depart from it.
22:7 ⧉ ⤴︎ עָ֭שִׁיר בְּרָשִׁ֣ים יִמְשׁ֑וֹל וְעֶ֥בֶד לֹ֝וֶ֗ה לְאִ֣ישׁ מַלְוֶֽה ׃
πλούσιοι πτωχῶν ἄρξουσιν καὶ οἰκέται ἰδίοις δεσπόταις δανιοῦσιν
Dives pauperibus imperat , et qui accipit mutuum servus est foenerantis .
ወዘይዘርእ ፡ ሕብለ ፡ የአርር ፡ እከየ ፡ ወመቅሠፍተ ፡ ምግባሪሁ ፡ ይፌጽም ።
The rich rule over the poor. The borrower is servant to the lender.
22:8 ⧉ ⤴︎ זוֹרֵ֣עַ עַ֭וְלָה (יקצור ) [יִקְצׇר ־]אָ֑וֶן וְשֵׁ֖בֶט עֶבְרָת֣וֹ יִכְלֶֽה ׃
ὁ σπείρων φαῦλα θερίσει κακά πληγὴν δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει ἄνδρα ἱλαρὸν καὶ δότην εὐλογεῖ ὁ θεός ματαιότητα δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει
Qui seminat iniquitatem metet mala , et virga irae suae consummabitur .
ብእሴ ፡ ፍሡሐ ፡ ወሀቤ ፡ ይፈቅር ፡ እግዚአብሔር ፡ ወከንቶ ፡ ምግባሪሁ ፡ ይጸልእ ።
He who sows wickedness reaps trouble, and the rod of his fury will be destroyed.
22:9 ⧉ ⤴︎ טֽוֹב ־עַ֭יִן ה֣וּא יְבֹרָ֑ךְ כִּֽי ־נָתַ֖ן מִלַּחְמ֣וֹ לַדָּֽל ׃
ὁ ἐλεῶν πτωχὸν αὐτὸς διατραφήσεται τῶν γὰρ ἑαυτοῦ ἄρτων ἔδωκεν τῷ πτωχῷ νίκην καὶ τιμὴν περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς τὴν μέντοι ψυχὴν ἀφαιρεῖται τῶν κεκτημένων
Qui pronus est ad misericordiam benedicetur : de panibus enim suis dedit pauperi . Victoriam et honorem acquiret qui dat munera ; animam autem aufert accipientium .
ዘይምሕርሰ ፡ ነዳየ ፡ ውእቱ ፡ በልዐ ፡ እስመ ፡ ኅብስቶ ፡ ወሀበ ፡ ለምስኪናን ፡ ወአኮ ፡ ለባዕል ፡ ዘይፈዲ ፡ ለዘወሀቦ ።
He who has a generous eye will be blessed, for he shares his food with the poor.
22:10 ⧉ ⤴︎ גָּ֣רֵֽשׁ לֵ֭ץ וְיֵצֵ֣א מָד֑וֹן וְ֝יִשְׁבֹּ֗ת דִּ֣ין וְקָלֽוֹן ׃
ἔκβαλε ἐκ συνεδρίου λοιμόν καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖκος ὅταν γὰρ καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ πάντας ἀτιμάζει
Ejice derisorem , et exibit cum eo jurgium , cessabuntque causae et contumeliae .
መዊዐ ፡ ወክብረ ፡ ይረክብ ፡ ዘወሀበ ፡ ሕልያነ ፡ ወባሕቱ ፡ ነፍሶ ፡ ያአትት ፡ ዘነሥአ ።
Drive out the mocker, and strife will go out; yes, quarrels and insults will stop.
22:11 ⧉ ⤴︎ אֹהֵ֥ב (טהור ) [טְהׇר ־]לֵ֑ב חֵ֥ן שְׂ֝פָתָ֗יו רֵעֵ֥הוּ מֶֽלֶךְ ׃
ἀγαπᾷ κύριος ὁσίας καρδίας δεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι χείλεσιν ποιμαίνει βασιλεύς
Qui diligit cordis munditiam , propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem .
አውጽእ ፡ እምእንግልጋ ፡ ቀታሌ ፡ ወይትልዎ ፡ ሞት ፡ እስመ ፡ ሶበ ፡ ይነብር ፡ ውስተ ፡ እንግልጋ ፡ ኵሎ ፡ ያኅሠርሥር ።
He who loves purity of heart and speaks gracefully is the king’s friend.
22:12 ⧉ ⤴︎ עֵינֵ֣י יְ֭הֹוָה נָ֣צְרוּ דָ֑עַת וַ֝יְסַלֵּ֗ף דִּבְרֵ֥י בֹגֵֽד ׃
οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ κυρίου διατηροῦσιν αἴσθησιν φαυλίζει δὲ λόγους παράνομος
Oculi Domini custodiunt scientiam , et supplantantur verba iniqui .
ያፈቅር ፡ እግዚአብሔር ፡ የዋሃተ ፡ ልብ ፡ ወኅሩያን ፡ በኀቤሁ ፡ ኵሎሙ ፡ ንጹሐን ፡ ወበከናፍሪሁ ፡ ይሬኢ ፡ ንጉሥ ።
Yahweh’s eyes watch over knowledge, but he frustrates the words of the unfaithful.
22:13 ⧉ ⤴︎ אָמַ֣ר עָ֭צֵל אֲרִ֣י בַח֑וּץ בְּת֥וֹךְ רְ֝חֹב֗וֹת אֵרָצֵֽחַ ׃
προφασίζεται καὶ λέγει ὀκνηρός λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί
Dicit piger : Leo est foris ; in medio platearum occidendus sum .
አዕይንተ ፡ እግዚአብሔር ፡ የዓቅባ ፡ አእምሮ ፡ ወይሜንን ፡ ቃለ ፡ ጥበብ ፡ ኃጥእ ።
The sluggard says, “There is a lion outside! I will be killed in the streets!”
22:14 ⧉ ⤴︎ שׁוּחָ֣ה עֲ֭מֻקָּה פִּ֣י זָר֑וֹת זְע֥וּם יְ֝הֹוָ֗ה (יפול ) [יִפׇּל ־]שָֽׁם ׃
βόθρος βαθὺς στόμα παρανόμου ὁ δὲ μισηθεὶς ὑπὸ κυρίου ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν εἰσὶν ὁδοὶ κακαὶ ἐνώπιον ἀνδρός καὶ οὐκ ἀγαπᾷ τοῦ ἀποστρέψαι ἀπ’ αὐτῶν ἀποστρέφειν δὲ δεῖ ἀπὸ ὁδοῦ σκολιᾶς καὶ κακῆς
Fovea profunda os alienae : cui iratus est Dominus , incidet in eam .
ያመከኒ ፡ ሀካይ ፡ ሶበ ፡ ይልእክዎ ፡ ወይብል ፡ ሀሎ ፡ አንበሳ ፡ ውስተ ፡ ፍኖት ፡ ወውስተ ፡ መራኅብት ፡ ቀትል ።
The mouth of an adulteress is a deep pit. He who is under Yahweh’s wrath will fall into it.
22:15 ⧉ ⤴︎ אִ֭וֶּלֶת קְשׁוּרָ֣ה בְלֶב ־נָ֑עַר שֵׁ֥בֶט מ֝וּסָ֗ר יַרְחִיקֶ֥נָּה מִמֶּֽנּוּ ׃
ἄνοια ἐξῆπται καρδίας νέου ῥάβδος δὲ καὶ παιδεία μακρὰν ἀπ’ αὐτοῦ
Stultitia colligata est in corde pueri , et virga disciplinae fugabit eam .
ግብ ፡ ዕሙቅ ፡ አፈ ፡ ዐማፂ ፡ ወዘተጸልአ ፡ በኀበ ፡ እግዚአብሔር ፡ ይወድቅ ፡ ውስቴቱ ።
Folly is bound up in the heart of a child; the rod of discipline drives it far from him.
22:16 ⧉ ⤴︎ עֹ֣שֵֽׁק דָּ֭ל לְהַרְבּ֣וֹת ל֑וֹ נֹתֵ֥ן לְ֝עָשִׁ֗יר אַךְ ־לְמַחְסֽוֹר ׃
ὁ συκοφαντῶν πένητα πολλὰ ποιεῖ τὰ ἑαυτοῦ δίδωσιν δὲ πλουσίῳ ἐπ’ ἐλάσσονι
Qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas , dabit ipse ditiori , et egebit .
በፍናው ፡ እኩያት ፡ ቅድሜሁ ፡ ለብእሲ ፡ ወኢያፈቅር ፡ ይትገኀሥ ፡ እምኔሆን ፡ ወተግኅሦሰ ፡ መፍትው ፡ እምፍኖት ፡ ጸዋግ ፡ ወእኪት ።
Whoever oppresses the poor for his own increase and whoever gives to the rich, both come to poverty.
22:17 ⧉ ⤴︎ הַ֥ט אׇזְנְךָ֗ וּ֭שְׁמַע דִּבְרֵ֣י חֲכָמִ֑ים וְ֝לִבְּךָ֗ תָּשִׁ֥ית לְדַעְתִּֽי ׃
λόγοις σοφῶν παράβαλλε σὸν οὖς καὶ ἄκουε ἐμὸν λόγον τὴν δὲ σὴν καρδίαν ἐπίστησον ἵνα γνῷς ὅτι καλοί εἰσιν
Inclina aurem tuam , et audi verba sapientium : appone autem cor ad doctrinam meam ,
ኢያእምሮ ፡ አልዓለቶ ፡ ለልበ ፡ ወሬዛ ፡ እስር ፡ በትር ፡ ወመቅሠፍት ፡ ርኅቀ ፡ እምኔሁ ።
Turn your ear, and listen to the words of the wise. Apply your heart to my teaching.
22:18 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־נָ֭עִים כִּֽי ־תִשְׁמְרֵ֣ם בְּבִטְנֶ֑ךָ יִכֹּ֥נוּ יַ֝חְדָּ֗ו עַל ־שְׂפָתֶֽיךָ ׃
καὶ ἐὰν ἐμβάλῃς αὐτοὺς εἰς τὴν καρδίαν σου εὐφρανοῦσίν σε ἅμα ἐπὶ σοῖς χείλεσιν
quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo , et redundabit in labiis tuis :
ዘይትዔገሎ ፡ ለነዳይ ፡ ብዙኀ ፡ ይሬሲ ፡ ጥሪቶ ፡ ወይሁብ ፡ ለባዕል ፡ በተጽናሱ ፡ ወአኮ ፡ ለነዳይ ።
For it is a pleasant thing if you keep them within you, if all of them are ready on your lips.
22:19 ⧉ ⤴︎ לִֽהְי֣וֹת בַּ֭יהֹוָה מִבְטַחֶ֑ךָ הוֹדַעְתִּ֖יךָ הַיּ֣וֹם אַף ־אָֽתָּה ׃
ἵνα σου γένηται ἐπὶ κύριον ἡ ἐλπὶς καὶ γνωρίσῃ σοι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ
ut sit in Domino fiducia tua , unde et ostendi eam tibi hodie .
ኀበ ፡ ቃለ ፡ ጠቢባን ፡ አቅርብ ፡ ዕዝነከ ፡ ለአፅምኦ ፡ ወስማዕ ፡ ቃለ ፡ ዚአየ ፡ ወልበከ ፡ አቅርብ ፡ ከመ ፡ ሠናየ ፡ ታእምር ።
I teach you today, even you, so that your trust may be in Yahweh.
22:20 ⧉ ⤴︎ הֲלֹ֤א כָתַ֣בְתִּֽי לְ֭ךָ (שלשום ) [שָׁלִישִׁ֑ים ] בְּמֹ֖עֵצ֣וֹת וָדָֽעַת ׃
καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς εἰς βουλὴν καὶ γνῶσιν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου
Ecce descripsi eam tibi tripliciter , in cogitationibus et scientia :
ወእመ ፡ ወደይኮሙ ፡ ውስተ ፡ ልብከ ፡ ያስተፌሥሑከ ፡ ኅቡረ ፡ በከናፍሪከ ፡ ከመ ፡ ይኩን ፡ በኀበ ፡ እግዚአብሔር ፡ ተስፋከ ፡ ፈድፋደ ፡ ወያኤምረከ ፡ ፍኖቶ ።
Haven’t I written to you thirty excellent things of counsel and knowledge,
22:21 ⧉ ⤴︎ לְהֽוֹדִיעֲךָ֗ קֹ֭שְׁטְ אִמְרֵ֣י אֱמֶ֑ת לְהָשִׁ֥יב אֲמָרִ֥ים אֱ֝מֶ֗ת לְשֹׁלְחֶֽיךָ ׃
διδάσκω οὖν σε ἀληθῆ λόγον καὶ γνῶσιν ἀγαθὴν ὑπακούειν τοῦ ἀποκρίνεσθαι λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι
ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis , respondere ex his illis qui miserunt te .
ናሁ ፡ ጸሐፍኩ ፡ ለከ ፡ ትሥልስተ ፡ ለምክር ፡ ወለአእምሮ ፡ ወአንተ ፡ ጸሐፎን ፡ ለርእስከ ፡ ውስተ ፡ ራኅበ ፡ ልብከ ።
To teach you truth, reliable words, to give sound answers to the ones who sent you?
22:22 ⧉ ⤴︎ אַֽל ־תִּגְזׇל ־דָּ֭ל כִּ֣י דַל ־ה֑וּא וְאַל ־תְּדַכֵּ֖א עָנִ֣י בַשָּֽׁעַר ׃
μὴ ἀποβιάζου πένητα πτωχὸς γάρ ἐστιν καὶ μὴ ἀτιμάσῃς ἀσθενῆ ἐν πύλαις
Non facias violentiam pauperi quia pauper est , neque conteras egenum in porta :
እሜህረከ ፡ ህልወ ፡ ቃለ ፡ አእምሮ ፡ ኄረ ፡ ከመ ፡ ትስማዕ ፡ ወከመ ፡ ታውሥእ ፡ ቃለ ፡ ጽድቅ ፡ ለእለ ፡ ይሴአሉከ ።
Don’t exploit the poor because he is poor; and don’t crush the needy in court;
22:23 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־יְ֭הֹוָה יָרִ֣יב רִיבָ֑ם וְקָבַ֖ע אֶת ־קֹבְעֵיהֶ֣ם נָֽפֶשׁ ׃
ὁ γὰρ κύριος κρινεῖ αὐτοῦ τὴν κρίσιν καὶ ῥύσῃ σὴν ἄσυλον ψυχήν
quia judicabit Dominus causam ejus , et configet eos qui confixerunt animam ejus .
ኢትትዓገሎ ፡ ለነዳይ ፡ እስመ ፡ ምስኪን ፡ ውእቱ ፡ ወኢትመንን ፡ ድውየ ፡ በአናቅጽ ።
for Yahweh will plead their case, and plunder the life of those who plunder them.
22:24 ⧉ ⤴︎ אַל ־תִּ֭תְרַע אֶת ־בַּ֣עַל אָ֑ף וְאֶת ־אִ֥ישׁ חֵ֝מ֗וֹת לֹ֣א תָבֽוֹא ׃
μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώδει φίλῳ δὲ ὀργίλῳ μὴ συναυλίζου
Noli esse amicus homini iracundo , neque ambules cum viro furioso :
እስመ ፡ እግዚአብሔር ፡ ይፈትሕ ፡ ኵነኔሁ ፡ ወይባልሖ ፡ እም ፡ እንቲአከ ፡ ነፍስ ፡ እንተ ፡ ኢትሰረቅ ፡ ወይትቤቀል ፡ ሎቱ ።
Don’t befriend a hot-tempered man. Don’t associate with one who harbors anger,
22:25 ⧉ ⤴︎ פֶּן ־תֶּאֱלַ֥ף אֹרְחֹתָ֑ו וְלָקַחְתָּ֖ מוֹקֵ֣שׁ לְנַפְשֶֽׁךָ ׃
μήποτε μάθῃς τῶν ὁδῶν αὐτοῦ καὶ λάβῃς βρόχους τῇ σῇ ψυχῇ
ne forte discas semitas ejus , et sumas scandalum animae tuae .
ኢትኩን ፡ መጽመሮ ፡ ለብእሲ ፡ መዓትም ፡ ወምስለ ፡ ዐርክ ፡ መግዝእ ፡ ኢትኀድር ፡ ከመ ፡ ኢትትመሀር ፡ ፍኖቶ ።
lest you learn his ways and ensnare your soul.
22:26 ⧉ ⤴︎ אַל ־תְּהִ֥י בְתֹֽקְעֵי ־כָ֑ף בַּ֝עֹרְבִ֗ים מַשָּׁאֽוֹת ׃
μὴ δίδου σεαυτὸν εἰς ἐγγύην αἰσχυνόμενος πρόσωπον
Noli esse cum his qui defigunt manus suas , et qui vades se offerunt pro debitis :
ወትነሥኣ ፡ መሥገርተ ፡ ለነፍስከ ፡ ወኢተሀብ ፡ እዴከ ፡ ለህቢት ፡ በኀፊረ ፡ ገጽ ፡ እመ ፡ አልብከ ፡ ዘትፈዲ ፡ ወይነሥአከ ፡ ክዳነከ ፡ ዘታሕተ ፡ ገቦከ ።
Don’t you be one of those who strike hands, of those who are collateral for debts.
22:27 ⧉ ⤴︎ אִם ־אֵֽין ־לְךָ֥ לְשַׁלֵּ֑ם לָ֥מָּה יִקַּ֥ח מִ֝שְׁכָּבְךָ֗ מִתַּחְתֶּֽיךָ ׃
ἐὰν γὰρ μὴ ἔχῃς πόθεν ἀποτείσῃς λήμψονται τὸ στρῶμα τὸ ὑπὸ τὰς πλευράς σου
si enim non habes unde restituas , quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ?
ወኢትንሥት ፡ ሥርዐተ ፡ ዘለዓለም ፡ ዘአንበሩ ፡ አበዊከ ።
If you don’t have means to pay, why should he take away your bed from under you?
22:28 ⧉ ⤴︎ אַל ־תַּ֭סֵּג גְּב֣וּל עוֹלָ֑ם אֲשֶׁ֖ר עָשׂ֣וּ אֲבוֹתֶֽיךָ ׃
μὴ μέταιρε ὅρια αἰώνια ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου
Ne transgrediaris terminos antiquos , quos posuerunt patres tui .
ጥዩቅ ፡ ብእሲ ፡ ወበሊኅ ፡ በምግባሩ ፡ ለነገሥት ፡ ሀለዎ ፡ ይቅርብ ፡ ወኢይቀውም ፡ ለሰብእ ፡ ፅኑሳን ።
Don’t move the ancient boundary stone which your fathers have set up.
22:29 ⧉ ⤴︎ חָזִ֡יתָ אִ֤ישׁ ׀ מָ֘הִ֤יר בִּמְלַאכְתּ֗וֹ לִֽפְנֵי ־מְלָכִ֥ים יִתְיַצָּ֑ב בַּל ־יִ֝תְיַצֵּ֗ב לִפְנֵ֥י חֲשֻׁכִּֽים ׃ {פ}
ὁρατικὸν ἄνδρα καὶ ὀξὺν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ βασιλεῦσι δεῖ παρεστάναι καὶ μὴ παρεστάναι ἀνδράσι νωθροῖς
Vidisti virum velocem in opere suo ? coram regibus stabit , nec erit ante ignobiles .
— Do you see a man skilled in his work? He will serve kings. He won’t serve obscure men.