8:1 ⧉ ⤴︎ הֲלֹֽא ־חׇכְמָ֥ה תִקְרָ֑א וּ֝תְבוּנָ֗ה תִּתֵּ֥ן קוֹלָֽהּ ׃
σὺ τὴν σοφίαν κηρύξεις ἵνα φρόνησίς σοι ὑπακούσῃ
Numquid non sapientia clamitat , et prudentia dat vocem suam ?
አንተሰ ፡ ጥበበ ፡ ስብከ ፡ ከመ ፡ አእምሮ ፡ ታውሥእከ ።
Doesn’t wisdom cry out? Doesn’t understanding raise her voice?
8:2 ⧉ ⤴︎ בְּרֹאשׁ ־מְרֹמִ֥ים עֲלֵי ־דָ֑רֶךְ בֵּ֖ית נְתִיב֣וֹת נִצָּֽבָה ׃
ἐπὶ γὰρ τῶν ὑψηλῶν ἄκρων ἐστίν ἀνὰ μέσον δὲ τῶν τρίβων ἕστηκεν
In summis excelsisque verticibus supra viam , in mediis semitis stans ,
እስመ ፡ ውስተ ፡ ጽንፈ ፡ ነዋኃት ፡ ይእቲ ፡ ወማእከለ ፡ ፍናው ፡ ቆመት ፡ ወውስተ ፡ አናቅጾሙ ፡ ለኃያላን ፡ ትጸንሕ ።
On the top of high places by the way, where the paths meet, she stands.
8:3 ⧉ ⤴︎ לְיַד ־שְׁעָרִ֥ים לְפִי ־קָ֑רֶת מְב֖וֹא פְתָחִ֣ים תָּרֹֽנָּה ׃
παρὰ γὰρ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει ἐν δὲ εἰσόδοις ὑμνεῖται
juxta portas civitatis , in ipsis foribus loquitur , dicens :
ወበውስተ ፡ ፍነው ፡ ትሴባሕ ፡ ኪያክሙ ፡ ሰብእ ፡ አስተበቊዕ ፡ ወእነግር ፡ ቃለ ፡ ዚኣየ ፡ ለውሉደ ፡ ሰብእ ።
Beside the gates, at the entry of the city, at the entry doors, she cries aloud:
8:4 ⧉ ⤴︎ אֲלֵיכֶ֣ם אִישִׁ֣ים אֶקְרָ֑א וְ֝קוֹלִ֗י אֶל ־בְּנֵ֥י אָדָֽם ׃
ὑμᾶς ὦ ἄνθρωποι παρακαλῶ καὶ προΐεμαι ἐμὴν φωνὴν υἱοῖς ἀνθρώπων
O viri , ad vos clamito , et vox mea ad filios hominum .
አእምሩ ፡ የዋሃን ፡ ተጠብቦ ፡ ወዓብዳን ፡ አጥርዩ ፡ ልበ ።
“I call to you men! I send my voice to the sons of mankind.
8:5 ⧉ ⤴︎ הָבִ֣ינוּ פְתָאיִ֣ם עׇרְמָ֑ה וּ֝כְסִילִ֗ים הָבִ֥ינוּ לֵֽב ׃
νοήσατε ἄκακοι πανουργίαν οἱ δὲ ἀπαίδευτοι ἔνθεσθε καρδίαν
Intelligite , parvuli , astutiam , et insipientes , animadvertite .
ስምዑኒ ፡ እስመ ፡ መፍትወ ፡ አየድዕ ፡ ወአወፅእ ፡ እምከናፍርየ ፡ ርቱዐ ።
You simple, understand prudence! You fools, be of an understanding heart!
8:6 ⧉ ⤴︎ שִׁ֭מְעוּ כִּֽי ־נְגִידִ֣ים אֲדַבֵּ֑ר וּמִפְתַּ֥ח שְׂ֝פָתַ֗י מֵישָׁרִֽים ׃
εἰσακούσατέ μου σεμνὰ γὰρ ἐρῶ καὶ ἀνοίσω ἀπὸ χειλέων ὀρθά
Audite , quoniam de rebus magnis locutura sum , et aperientur labia mea ut recta praedicent .
እስመ ፡ ጽድቀ ፡ ትሜህር ፡ ጒርዔየ ፡ ወርኩሳት ፡ በቅድሜየ ፡ ከናፍረ ፡ ሐሰት ።
Hear, for I will speak excellent things. The opening of my lips is for right things.
8:7 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־אֱ֭מֶת יֶהְגֶּ֣ה חִכִּ֑י וְתוֹעֲבַ֖ת שְׂפָתַ֣י רֶֽשַׁע ׃
ὅτι ἀλήθειαν μελετήσει ὁ φάρυγξ μου ἐβδελυγμένα δὲ ἐναντίον ἐμοῦ χείλη ψευδῆ
Veritatem meditabitur guttur meum , et labia mea detestabuntur impium .
ወጽድቅ ፡ ኵሉ ፡ ቃለ ፡ አፉየ ፡ ወአልቦ ፡ እምውስቴቶሙ ፡ ጠዋይ ፡ ወማዕቅፍ ።
For my mouth speaks truth. Wickedness is an abomination to my lips.
8:8 ⧉ ⤴︎ בְּצֶ֥דֶק כׇּל ־אִמְרֵי ־פִ֑י אֵ֥ין בָּ֝הֶ֗ם נִפְתָּ֥ל וְעִקֵּֽשׁ ׃
μετὰ δικαιοσύνης πάντα τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου οὐδὲν ἐν αὐτοῖς σκολιὸν οὐδὲ στραγγαλῶδες
Justi sunt omnes sermones mei : non est in eis pravum quid , neque perversum ;
ኵሉ ፡ ርቱዕ ፡ በቅድሜሆሙ ፡ ለእለ ፡ የአምሩ ፡ ወርቱዕ ፡ ለእለ ፡ ይረክቡ ፡ ልቡና ።
All the words of my mouth are in righteousness. There is nothing crooked or perverse in them.
8:9 ⧉ ⤴︎ כֻּלָּ֣ם נְ֭כֹחִים לַמֵּבִ֑ין וִ֝ישָׁרִ֗ים לְמֹ֣צְאֵי דָֽעַת ׃
πάντα ἐνώπια τοῖς συνιοῦσιν καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν
recti sunt intelligentibus , et aequi invenientibus scientiam .
ንሥኡ ፡ ትምህርተ ፡ እምብሩር ፡ ወአእምሮ ፡ እምቀርቅ ፡ ፍቱን ፡ ወተወከፉ ፡ ተዓውቆ ፡ እምወርቅ ፡ ጽሩይ ።
They are all plain to him who understands, right to those who find knowledge.
8:10 ⧉ ⤴︎ קְחֽוּ ־מוּסָרִ֥י וְאַל ־כָּ֑סֶף וְ֝דַ֗עַת מֵחָר֥וּץ נִבְחָֽר ׃
λάβετε παιδείαν καὶ μὴ ἀργύριον καὶ γνῶσιν ὑπὲρ χρυσίον δεδοκιμασμένον ἀνθαιρεῖσθε δὲ αἴσθησιν χρυσίου καθαροῦ
Accipite disciplinam meam , et non pecuniam ; doctrinam magis quam aurum eligite :
እስመ ፡ ትኄይስ ፡ ጥበብ ፡ እምዕንቊ ፡ ዘብዙኅ ፡ ሤጡ ፡ ወኵሉ ፡ ክብር ፡ ኢመጠና ፡ ላቲ ።
Receive my instruction rather than silver, knowledge rather than choice gold.
8:11 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־טוֹבָ֣ה חׇ֭כְמָה מִפְּנִינִ֑ים וְכׇל ־חֲ֝פָצִ֗ים לֹ֣א יִֽשְׁווּ ־בָֽהּ ׃
κρείσσων γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστιν
melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis , et omne desiderabile ei non potest comparari .
አነ ፡ ጥበብ ፡ አኅደርኩ ፡ ምክረ ፡ ወአእምሮ ፡ ወሕሊና ፡ አነ ፡ ጸዋዕኩ ።
For wisdom is better than rubies. All the things that may be desired can’t be compared to it.
8:12 ⧉ ⤴︎ אֲֽנִי ־חׇ֭כְמָה שָׁכַ֣נְתִּי עׇרְמָ֑ה וְדַ֖עַת מְזִמּ֣וֹת אֶמְצָֽא ׃
ἐγὼ ἡ σοφία κατεσκήνωσα βουλήν καὶ γνῶσιν καὶ ἔννοιαν ἐγὼ ἐπεκαλεσάμην
Ego sapientia , habito in consilio , et eruditis intersum cogitationibus .
ፈራሄ ፡ እግዚአብሔር ፡ ይጸልእ ፡ ዓመፃ ፡ ጽልአ ፡ ወትዕቢተ ፡ ወፍናወ ፡ እኩያተ ፡ ጸላእኩ ።
“I, wisdom, have made prudence my dwelling. Find out knowledge and discretion.
8:13 ⧉ ⤴︎ יִ֥רְאַ֣ת יְהֹוָה֮ שְֽׂנֹ֫את ־רָ֥ע גֵּ֘אָ֤ה וְגָא֨וֹן ׀ וְדֶ֣רֶךְ רָ֭ע וּפִ֨י תַהְפֻּכ֬וֹת שָׂנֵֽאתִי ׃
φόβος κυρίου μισεῖ ἀδικίαν ὕβριν τε καὶ ὑπερηφανίαν καὶ ὁδοὺς πονηρῶν μεμίσηκα δὲ ἐγὼ διεστραμμένας ὁδοὺς κακῶν
Timor Domini odit malum : arrogantiam , et superbiam , et viam pravam , et os bilingue , detestor .
ወዓዲ ፡ ጸላእኩ ፡ ጠዋያተ ፡ ፍናወ ፡ እኩያን ፡ ሊተ ፡ ምክር ፡ ወእዘዝ ፡ ሊተ ፡ አእምሮ ፡ ወሊተ ፡ ጽንዕ ።
The fear of Yahweh is to hate evil. I hate pride, arrogance, the evil way, and the perverse mouth.
8:14 ⧉ ⤴︎ לִֽי ־עֵ֭צָה וְתוּשִׁיָּ֑ה אֲנִ֥י בִ֝ינָ֗ה לִ֣י גְבוּרָֽה ׃
ἐμὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια ἐμὴ φρόνησις ἐμὴ δὲ ἰσχύς
Meum est consilium et aequitas ; mea est prudentia , mea est fortitudo .
ብየ ፡ ነገሥት ፡ ይነግሡ ፡ ወኃያላን ፡ ይጽሕፉ ፡ ጽድቀ ።
Counsel and sound knowledge are mine. I have understanding and power.
8:15 ⧉ ⤴︎ בִּ֭י מְלָכִ֣ים יִמְלֹ֑כוּ וְ֝רֹזְנִ֗ים יְחֹ֣קְקוּ צֶֽדֶק ׃
δῑ ἐμοῦ βασιλεῖς βασιλεύουσιν καὶ οἱ δυνάσται γράφουσιν δικαιοσύνην
Per me reges regnant , et legum conditores justa decernunt ;
ብየ ፡ ዓቢያን ፡ ይከብሩ ፡ ወመኳንንት ፡ ይእኅዙ ፡ ምድረ ።
By me kings reign, and princes decree justice.
8:16 ⧉ ⤴︎ בִּ֭י שָׂרִ֣ים יָשֹׂ֑רוּ וּ֝נְדִיבִ֗ים כׇּל ־שֹׁ֥פְטֵי צֶֽדֶק ׃
δῑ ἐμοῦ μεγιστᾶνες μεγαλύνονται καὶ τύραννοι δῑ ἐμοῦ κρατοῦσι γῆς
per me principes imperant , et potentes decernunt justitiam .
አነ ፡ እለ ፡ ያፈቅሩኒ ፡ አፈቅር ፡ ወእለ ፡ የኀሥሡ ፡ ኪያየ ፡ ይረክቡ ፡ ሞገሰ ።
By me princes rule, nobles, and all the righteous rulers of the earth.
8:17 ⧉ ⤴︎ אֲ֭נִי (אהביה ) [אֹהֲבַ֣י ] אֵהָ֑ב וּ֝מְשַׁחֲרַ֗י יִמְצָאֻֽנְנִי ׃
ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ οἱ δὲ ἐμὲ ζητοῦντες εὑρήσουσιν
Ego diligentes me diligo , et qui mane vigilant ad me , invenient me .
ክብር ፡ ወብዕል ፡ ኀቤየ ፡ ሀሎ ፡ ወጥሪት ፡ ብዙኅ ፡ ወጽድቅ ፡ ይኄይስ ፡ ኪያሃ ፡ ኀሪይ ፡ እምወርቅ ፡ ወእምዕንቊ ፡ ክቡር ።
I love those who love me. Those who seek me diligently will find me.
8:18 ⧉ ⤴︎ עֹֽשֶׁר ־וְכָב֥וֹד אִתִּ֑י ה֥וֹן עָ֝תֵ֗ק וּצְדָקָֽה ׃
πλοῦτος καὶ δόξα ἐμοὶ ὑπάρχει καὶ κτῆσις πολλῶν καὶ δικαιοσύνη
Mecum sunt divitiae et gloria , opes superbae et justitia .
ወፍሬ ፡ ዚአየ ፡ ይኄይስ ፡ እምብሩር ፡ ጽሩይ ።
With me are riches, honor, enduring wealth, and prosperity.
8:19 ⧉ ⤴︎ ט֣וֹב פִּ֭רְיִי מֵחָר֣וּץ וּמִפָּ֑ז וּ֝תְבוּאָתִ֗י מִכֶּ֥סֶף נִבְחָֽר ׃
βέλτιον ἐμὲ καρπίζεσθαι ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον τὰ δὲ ἐμὰ γενήματα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ
Melior est enim fructus meus auro et lapide pretioso , et genimina mea argento electo .
ወውስተ ፡ ፍናወ ፡ ጽድቅ ፡ አንሶሱ ፡ ወማእከለ ፡ አሠረ ፡ ጽድቅ ፡ እትመያየጥ ።
My fruit is better than gold, yes, than fine gold, my yield than choice silver.
8:20 ⧉ ⤴︎ בְּאֹֽרַח ־צְדָקָ֥ה אֲהַלֵּ֑ךְ בְּ֝ת֗וֹךְ נְתִיב֥וֹת מִשְׁפָּֽט ׃
ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης περιπατῶ καὶ ἀνὰ μέσον τρίβων δικαιώματος ἀναστρέφομαι
In viis justitiae ambulo , in medio semitarum judicii :
ከመ ፡ እከፍሎሙ ፡ ጥሪተ ፡ ለእለ ፡ የአምሩኒ ፡ ወመዛግብቲሆሙ ፡ እምላእ ፡ ተድላ ።
I walk in the way of righteousness, in the middle of the paths of justice,
8:21 ⧉ ⤴︎ לְהַנְחִ֖יל אֹהֲבַ֥י ׀יֵ֑שׁ וְאֹצְרֹ֖תֵיהֶ֣ם אֲמַלֵּֽא ׃
ἵνα μερίσω τοῖς ἐμὲ ἀγαπῶσιν ὕπαρξιν καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν ἐμπλήσω ἀγαθῶν ἐὰν ἀναγγείλω ὑμῖν τὰ καθ’ ἡμέραν γινόμενα μνημονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἀριθμῆσαι
ut ditem diligentes me , et thesauros eorum repleam .
እመ ፡ ነገርኩክሙ ፡ እንተ ፡ ጸብሐት ፡ ዘይከውን ፡ ወዓዲ ፡ እዜከር ፡ ዘእምዓለም ፡ ኊልቈ ።
that I may give wealth to those who love me. I fill their treasuries.
8:22 ⧉ ⤴︎ יְֽהֹוָ֗ה קָ֭נָנִי רֵאשִׁ֣ית דַּרְכּ֑וֹ קֶ֖דֶם מִפְעָלָ֣יו מֵאָֽז ׃
κύριος ἔκτισέν με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ
Dominus possedit me in initio viarum suarum antequam quidquam faceret a principio .
እግዚአብሔር ፡ ፈጠረኒ ፡ ቀዳሜ ፡ ኵሉ ፡ ተግባሩ ፡ እምቅድመ ፡ ይሣርር ፡ ዓለመ ።
“Yahweh possessed me in the beginning of his work, before his deeds of old.
8:23 ⧉ ⤴︎ מֵ֭עוֹלָם נִסַּ֥כְתִּי מֵרֹ֗אשׁ מִקַּדְמֵי ־אָֽרֶץ ׃
πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέν με ἐν ἀρχῇ
Ab aeterno ordinata sum , et ex antiquis antequam terra fieret .
ወዘእንበለ ፡ ይግበር ፡ ምድረ ፡ ወዘእንበለ ፡ ይግበር ፡ ቀላያተ ፡ ወዘእንበለ ፡ ይፃኡ ፡ አንቅዕተ ፡ ማያት ።
I was set up from everlasting, from the beginning, before the earth existed.
8:24 ⧉ ⤴︎ בְּאֵין ־תְּהֹמ֥וֹת חוֹלָ֑לְתִּי בְּאֵ֥ין מַ֝עְיָנ֗וֹת נִכְבַּדֵּי ־מָֽיִם ׃
πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι καὶ πρὸ τοῦ τὰς ἀβύσσους ποιῆσαι πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων
Nondum erant abyssi , et ego jam concepta eram : necdum fontes aquarum eruperant ,
ወዘእንበለ ፡ አድባር ፡ ይተከሉ ፡ (ይጠዓጥዑ )፡ ወእምቅድመ ፡ አውግር ፡ ወለደኒ ።
When there were no depths, I was born, when there were no springs abounding with water.
8:25 ⧉ ⤴︎ בְּטֶ֣רֶם הָרִ֣ים הׇטְבָּ֑עוּ לִפְנֵ֖י גְבָע֣וֹת חוֹלָֽלְתִּי ׃
πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με
necdum montes gravi mole constiterant : ante colles ego parturiebar .
ወእምቅድመ ፡ ይግበር ፡ በሐውርተ ፡ ወአጽናፈ ፡ ዘይትኅደር ፡ እምሰማይ ።
Before the mountains were settled in place, before the hills, I was born;
8:26 ⧉ ⤴︎ עַד ־לֹ֣א עָ֭שָׂה אֶ֣רֶץ וְחוּצ֑וֹת וְ֝רֹ֗אשׁ עַפְר֥וֹת תֵּבֵֽל ׃
κύριος ἐποίησεν χώρας καὶ ἀοικήτους καὶ ἄκρα οἰκούμενα τῆς ὑπ’ οὐρανόν
Adhuc terram non fecerat , et flumina , et cardines orbis terrae .
አመ ፡ ያስተዴሉ ፡ ሰማያተ ፡ ሀሎኩ ፡ ወአመ ፡ ያጸንዕ ፡ መንበረ ፡ ዚአሁ ፡ ላዕለ ፡ ነፋሳት ።
while as yet he had not made the earth, nor the fields, nor the beginning of the dust of the world.
8:27 ⧉ ⤴︎ בַּהֲכִינ֣וֹ שָׁ֭מַיִם שָׁ֣ם אָ֑נִי בְּחֻ֥קוֹ ח֝֗וּג עַל ־פְּנֵ֥י תְהֽוֹם ׃
ἡνίκα ἡτοίμαζεν τὸν οὐρανόν συμπαρήμην αὐτῷ καὶ ὅτε ἀφώριζεν τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἐπ’ ἀνέμων
Quando praeparabat caelos , aderam ; quando certa lege et gyro vallabat abyssos ;
ወአመ ፡ ጽኑዐ ፡ ይገብር ፡ በመልዕልተ ፡ ደመናት ፡ ወአመ ፡ ያፀንዕ ፡ አንብሮ ፡ አንቅዕተ ፡ ማያት ።
When he established the heavens, I was there. When he set a circle on the surface of the deep,
8:28 ⧉ ⤴︎ בְּאַמְּצ֣וֹ שְׁחָקִ֣ים מִמָּ֑עַל בַּ֝עֲז֗וֹז עִינ֥וֹת תְּהֽוֹם ׃
ἡνίκα ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ ἄνω νέφη καὶ ὡς ἀσφαλεῖς ἐτίθει πηγὰς τῆς ὑπ’ οὐρανὸν
quando aethera firmabat sursum , et librabat fontes aquarum ;
ወአመ ፡ ያነብር ፡ ወሰነ ፡ ለባሕር ፡ ወማያት ፡ ኢይፃኡ ፡ እምአፈ ፡ ዚአሁ ።
when he established the clouds above, when the springs of the deep became strong,
8:29 ⧉ ⤴︎ בְּשׂ֘וּמ֤וֹ לַיָּ֨ם ׀ חֻקּ֗וֹ וּ֭מַיִם לֹ֣א יַֽעַבְרוּ ־פִ֑יו בְּ֝חוּק֗וֹ מ֣וֹסְדֵי אָֽרֶץ ׃
καὶ ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ θεμέλια τῆς γῆς
quando circumdabat mari terminum suum , et legem ponebat aquis , ne transirent fines suos ; quando appendebat fundamenta terrae :
ወአመ ፡ ጽኑዐ ፡ ይገብር ፡ ወሠረታተ ፡ ምድር ፡ ሀሎኩ ፡ ምስሌሁ ፡ እንዘ ፡ አስተዋድድ ።
when he gave to the sea its boundary, that the waters should not violate his commandment, when he marked out the foundations of the earth,
8:30 ⧉ ⤴︎ וָאֶהְיֶ֥ה אֶצְל֗וֹ אָ֫מ֥וֹן וָאֶהְיֶ֣ה שַׁ֭עֲשׁוּעִים י֤וֹם ׀ י֑וֹם מְשַׂחֶ֖קֶת לְפָנָ֣יו בְּכׇל ־עֵֽת ׃
ἤμην παρ’ αὐτῷ ἁρμόζουσα ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρεν καθ’ ἡμέραν δὲ εὐφραινόμην ἐν προσώπῳ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ
cum eo eram , cuncta componens . Et delectabar per singulos dies , ludens coram eo omni tempore ,
አነ ፡ ይእቲ ፡ እንተ ፡ እትፌሣሕ ፡ እንተ ፡ ጽብሐት ፡ ወእትኃሠይ ፡ በበገጹ ፡ በኵሉ ፡ ጊዜ ፡ ወአመ ፡ ይትፌሣሕ ፡ ዓለመ ፡ ፈጺሞ ፡ ወፍሥሓየኒ ፡ በደቂቀ ፡ እጓለ ፡ እመሕያው ።
then I was the craftsman by his side. I was a delight day by day, always rejoicing before him,
8:31 ⧉ ⤴︎ מְ֭שַׂחֶקֶת בְּתֵבֵ֣ל אַרְצ֑וֹ וְ֝שַׁעֲשֻׁעַ֗י אֶת ־בְּנֵ֥י אָדָֽם ׃ {פ}
ὅτε εὐφραίνετο τὴν οἰκουμένην συντελέσας καὶ ἐνευφραίνετο ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων
ludens in orbe terrarum ; et deliciae meae esse cum filiis hominum .
ወይእዜኒ ፡ ወልድየ ፡ ስምዓኒ ፡ ብፁዓን ፡ እለ ፡ የዓቅቡ ፡ ፍኖትየ ።
rejoicing in his whole world. My delight was with the sons of men.
8:32 ⧉ ⤴︎ וְעַתָּ֣ה בָ֭נִים שִׁמְעוּ ־לִ֑י וְ֝אַשְׁרֵ֗י דְּרָכַ֥י יִשְׁמֹֽרוּ ׃
νῦν οὖν υἱέ ἄκουέ μου
Nunc ergo , filii , audite me : beati qui custodiunt vias meas .
ስምዑ ፡ ጥበበ ፡ ወጥበቡ ፡ ወኢትትፈፀሙ ፡ ብፁዕ ፡ ብእሲ ፡ ዘይሰምዓኒ ፡ ቃልየ ።
“Now therefore, my sons, listen to me, for blessed are those who keep my ways.
8:33 ⧉ ⤴︎ שִׁמְע֖וּ מוּסָ֥ר וַחֲכָ֗מוּ וְאַל ־תִּפְרָֽעוּ ׃
— Audite disciplinam , et estote sapientes , et nolite abjicere eam .
ወብፁዕ ፡ ዘየዓቅብ ፡ ፍኖትየ ፡ ወይተግህ ፡ ውስተ ፡ አናቅጸ ፡ ዚአየ ፡ እንተ ፡ ጸብሐት ፡ ወዘየዓቅብ ፡ ራግዛተ ፡ ሙባእየ ።
Hear instruction, and be wise. Don’t refuse it.
8:34 ⧉ ⤴︎ אַ֥שְֽׁרֵי ־אָדָם֮ שֹׁמֵ֢עַֽ֫ לִ֥י לִשְׁקֹ֣ד עַל ־דַּ֭לְתֹתַי י֤וֹם ׀ י֑וֹם לִ֝שְׁמֹ֗ר מְזוּזֹ֥ת פְּתָחָֽי ׃
μακάριος ἀνήρ ὃς εἰσακούσεταί μου καὶ ἄνθρωπος ὃς τὰς ἐμὰς ὁδοὺς φυλάξει ἀγρυπνῶν ἐπ’ ἐμαῖς θύραις καθ’ ἡμέραν τηρῶν σταθμοὺς ἐμῶν εἰσόδων
Beatus homo qui audit me , et qui vigilat ad fores meas quotidie , et observat ad postes ostii mei .
እስመ ፡ ፍናውየ ፡ ፍናወ ፡ ሕይወት ፡ ዘረከበኒ ፡ ረከበ ፡ ሕይወተ ፡ ወይዴላው ፡ ፈቃዱ ፡ በኀበ ፡ እግዚአብሔር ።
Blessed is the man who hears me, watching daily at my gates, waiting at my door posts.
8:35 ⧉ ⤴︎ כִּ֣י מֹ֭צְאִי (מצאי ) [מָצָ֣א ] חַיִּ֑ים וַיָּ֥פֶק רָ֝צ֗וֹן מֵיְהֹוָֽה ׃
αἱ γὰρ ἔξοδοί μου ἔξοδοι ζωῆς καὶ ἑτοιμάζεται θέλησις παρὰ κυρίου
Qui me invenerit , inveniet vitam , et hauriet salutem a Domino .
ወእለሰ ፡ ይኤብሱ ፡ ላዕሌየ ፡ ይጌግዩ ፡ ላዕለ ፡ ነፍሶሙ ፡ ወእለ ፡ ይጸልኡኒ ፡ ያፈቅሩ ፡ ሞተ ።
For whoever finds me finds life, and will obtain favor from Yahweh.
8:36 ⧉ ⤴︎ וְֽ֭חֹטְאִי חֹמֵ֣ס נַפְשׁ֑וֹ כׇּל ־מְ֝שַׂנְאַ֗י אָ֣הֲבוּ מָֽוֶת ׃
οἱ δὲ εἰς ἐμὲ ἁμαρτάνοντες ἀσεβοῦσιν τὰς ἑαυτῶν ψυχάς καὶ οἱ μισοῦντές με ἀγαπῶσιν θάνατον
Qui autem in me peccaverit , laedet animam suam ; omnes qui me oderunt diligunt mortem .
— But he who sins against me wrongs his own soul. All those who hate me love death.”